İLKE ÇITIR / NEFES
Evlilik sezonu başladı. Ancak ev kurmayı planlayan çiftler ciddi bir bütçe sınavıyla karşı karşıya kalıyor. Özellikle yeni kurulacak evin demirbaşı olan beyaz eşya fiyatları cep yakıyor. Beyaz eşya fiyatlarındaki baş döndürücü artış, Türkiye’de alım gücünün geldiği noktayı çarpıcı biçimde ortaya koydu.
2016’da 9 parçadan oluşan bir beyaz eşya seti 8 bin 248 liraya satın alınabiliyordu. Ancak şu anda aynı ürünlerin fiyatı 170 - 200 bin liraya kadar yükseldi. Böylece beyaz eşya fiyatları son 10 yılda 20 kat arttı. Bir çiftin beyaz eşya setini alabilmesi için 6 asgari ücret tutarında para harcaması gerekiyor. Enflasyon ve eriyen ücretler nedeniyle, özellikle asgari ücretle geçinen milyonlar için ev imkansız hale geldi.
Türk-İş’in mayıs ayı verilerine göre, bekar bir çalışanın gıda harcamalarıyla birlikte barınma, ulaşım, fatura gibi temel giderleri için aylık 45 bin 488 lira gerekiyor. Bu tutar, mevcut asgari ücretin 17 bin 413 lira üzerinde.
MAAŞLAR ERİYOR
Dizginlenemeyen enflasyon karşısında eriyen maaşlar, dar gelirlinin hayatını her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Bu nedenle düşük maaşlarla yaşam mücadelesi veren milyonlar, eski yıllardaki alım gücünü arıyor. TÜİK madde sepeti ve ortalama madde fiyatlarından yola çıkarak yapılan hesaplamaya göre, 2016 Ocak ayında buzdolabı, çamaşır makinesi ve bulaşık makinesi başta olmak üzere 9 kalem beyaz eşyadan oluşan bir set için 8 bin 248 lira yeterliydi. Bu meblağ, dört yıl sonra üç kat artarak 21 bin 44 liraya yükseldi. 2026 Ocak’ta bir vatandaşın beyaz eşya setini alabilmesi için asgari ücretin altı katını harcaması gerekiyor.
Mikrodalga zam şampiyonu
Son 10 yıldaki fiyat artışına bakıldığında 9 beyaz eşya arasında zam şampiyonu mikrodalga fırın oldu. Mikrodalga fırının fiyatı 54 kat artarak 311 liradan 16 bin 700 liraya çıktı. Ankastre ocak ise 28 kat artarak 354 liradan 10 bin liraya yükseldi. Süpürge de en çok zamlanan eşyalar arasında yer aldı. Fiyatı 453 liradan 13 bin liraya çıkarak 29 kat arttı. Bulaşık makinesinin fiyatı 21 kat artarak bin 141’den 24 bin 500 liraya dayandı. Çamaşır makinesi ise bin 313 liradan 27 bin liraya çıktı ve son 10 yılda 21 kat arttı.
Beyaz eşya fiyatları 10 yılda zirveye çıktı (TL) (2016/2026)
Buzdolabı: 2.137 / 30.000
Çamaşır makinesi: 1.313 / 27.000
Bulaşık makinesi: 1.141 / 24.500
Mikrodalga fırın: 311 /16.700
Ankastre ocak: 354 /10.000
Ankastre fırın: 889 /15.500
Kombi: 1.641 / 30.000
Süpürge: 453 /13.000
Ütü: 189 / 3.500
