ABD Başkanı Donald Trump, NATO kapsamında Türkiye’ye geldi. Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında ise Beştepe’de basın toplantısı gerçekleştirildi.
TRUMP: CAATSA YAPTIRIMLARI KALKACAK
Trump’a 2020'den bu yana Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımları soruldu. Trump soruya “CAATSA yaptırımları kalkacak. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz” yanıtını verdi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump'ın, ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası'nın (CAATSA) kaldırılması yönünde güçlü iradesi olduğunu vurgulayarak, bu konuda gereken adımları attıklarını söylemişti.
CAATSA NEDİR?
CAATSA, "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası"nın İngilizce kısaltması olarak biliniyor. ABD, Aralık 2020'den bu yana Türkiye'ye bu yasa kapsamında yaptırım gerçekleştiriyor.
Washington yönetimi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının, CAATSA'nın 231. maddesini ihlal ettiği yönünde. Söz konusu madde, Rusya'nın savunma ve istihbarat sektörleriyle iş yapan kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanması anlamına geliyor.
2017 yılında ABD Kongresi'nden geçen CAATSA, Rusya, İran ve Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımları gerçekleştiriyor. Öte yandan yasa, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhak etmesi ve Ukrayna'nın doğusundaki ayrılıkçılara verdiği destek sebebiyle daha önce yürürlüğe konulan yaptırımları da güvence altına almıştı.
CAATSA ile ABD Başkanının bu ülkelere yönelik yaptırımları tek taraflı kaldırma yetkisi sınırlandırılarak Kongre denetimine bağlanmıştı.
Yasa, Rusya'nın 2016 ABD başkanlık seçimlerine Donald Trump lehine müdahalede bulunduğu iddialarının gündemde olduğu dönemde geçmişti.
YAPTIRIMLAR NELER GETİRDİ?
S-400 alımının ardından ABD Hazine Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'nı (SSB) yaptırım listesine eklemişti.
Bunun sonucunda SSB'nin ABD'den savunma ekipmanı ve teknoloji ihracat lisansı almasının önü resmen kapatılmıştı. Ayrıca uluslararası finans kuruluşlarından kredi kullanması da engellenmişti.
SSB Başkanı İsmail Demir ile kurumun üst düzey yöneticileri Mustafa Alper Deniz, Serhat Gençoğlu ve Faruk Yiğit de yaptırım listesine alınmıştı.
Yaptırım kapsamındaki kişi ve kurumlara ABD'ye giriş yasağı uygulanırken, ABD'de mal varlığı edinmeleri ve dolar üzerinden finansal işlem yapmaları da tamamen yasaklanmıştı. ABD'nin bu kişi ve kurumlarla ihale ya da sözleşme yapmasının da önüne geçilmişti.
S-400 alımı ve ardından uygulanan CAATSA yaptırımları, Türkiye ile ABD arasında savunma alanındaki gerilimi artırmıştı.
F-35 programından çıkarılan Türkiye, hava filosunu yenilemek amacıyla 2021 yılında 40 adet F-16 savaş uçağı ile 79 modernizasyon kiti talebinde bulunmuştu.
Uzun süre sonuçlanmayan bu başvuru, Türkiye'nin 2024 yılında İsveç'in NATO üyeliğine onay vermesinin ardından ABD Kongresi'nden geçti ve satışa onay verilmişti.
