BBC'nin, ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre taraflar "geri adım atma" konusunda uzlaşırken, Körfez'deki ticari gemi trafiğinin yeniden güvenli şekilde sürdürülebilmesi için diplomatik temaslar devam edecek.
Yetkili, CBS News'e yaptığı açıklamada, gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan "serbestçe geçebileceğini" belirterek, savaşı kalıcı olarak sona erdirecek bir anlaşmaya yönelik müzakerelerin süreceğini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump da Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın görüşme talebinde bulunduğunu öne sürdü. Trump, "İRAN BİR GÖRÜŞME TALEP ETTİ. YARIN DOHA'DA GERÇEKLEŞECEK" ifadelerini kullandı. Görüşmenin içeriğine ilişkin ise ayrıntı vermedi.
Buna karşın İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, bu hafta teknik düzeyde görüşmeler yapılacağı yönündeki haberleri yalanladı.
Ateşkes yeniden sarsılmıştı
ABD ile İran, 17 Haziran'da askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulmasını öngören 14 maddelik bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Anlaşma kapsamında İran, ticari gemilerin 60 gün boyunca güvenli geçişi için elinden gelen çabayı göstermeyi taahhüt etmişti.
Ancak iki haftadan kısa süre önce varılan ateşkes, son günlerde yaşanan karşılıklı saldırılar nedeniyle yeniden tehlikeye girdi.
Perşembe günü İran'dan fırlatılan bir füzenin Hürmüz Boğazı'nda seyreden bir yük gemisini vurmasının ardından ABD hafta sonu İran'daki çok sayıda hedefe hava saldırısı düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların ticari gemilere yönelik "devam eden saldırganlığa" doğrudan karşılık olduğunu açıkladı.
İran ise cumartesi günü Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerini hedef aldığını duyurdu. Washington, saldırıların hedeflerine ulaşmadığını, can kaybı ya da maddi hasar yaşanmadığını bildirdi.
Hürmüz Boğazı küresel enerji ticareti için kritik
Dünyanın en önemli petrol ve doğal gaz taşımacılığı güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a yönelik saldırılarının ardından Tahran tarafından fiilen kapatılmıştı. Son günlerde yaşanan gerilim ise küresel enerji arzına ilişkin endişeleri yeniden artırmıştı.
Lübnan'daki ateşkes de kırılgan
Öte yandan ABD'nin arabuluculuğunda cuma günü İsrail ile Lübnan arasında kalıcı barışın önünü açmayı amaçlayan bir çerçeve anlaşması da imzalandı.
Ancak İsrail ile İran destekli Hizbullah arasında güney Lübnan'da süren çatışmalar nedeniyle bu ateşkes de kırılganlığını koruyor. Hizbullah lideri anlaşmayı reddederek Lübnan hükümetini ülkenin egemenliğini zayıflatmakla suçladı.
İsrail ordusu ise pazar günü yaptığı açıklamada, güney Lübnan'da Hizbullah'a ait olduğunu öne sürdüğü ve yüzlerce silahın bulunduğu 200 metre uzunluğundaki bir tüneli vurduğunu duyurdu. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Savunma Bakanı Israel Katz, saldırı öncesinde ABD'nin bilgilendirildiğini açıkladı.
Tahran yönetimi ise Lübnan'daki çatışmalar sona ermeden daha geniş kapsamlı bir ateşkes anlaşmasının kalıcı olmasının mümkün olmadığını savunuyor.
