EVRİM KÜÇÜK
Avrupa çelik sektöründe uzun süredir görülmeyen paradoks yaşanıyor. Ekonomik aktivitedeki toparlanmayla birlikte çelik tüketimi yeniden büyürken, Avrupa fabrikaları bu büyümeden pay alamıyor. Kendi pazarındaki büyümeden pay alamayan AB de ‘çelik istilası’ olarak nitelediği artan ithalata karşı yeni tedbirleri hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Talep var, üretim artışı yok
EUROFER’in yayımladığı son rapora göre AB’nin görünür çelik tüketimi 2025 yılında yüzde 4,4 artışla 134,4 milyon tona yükseldi. Böylece üç yıllık düşüş serisi sona erdi. Ancak aynı dönemde AB ham çelik üretimi yüzde 2,9 gerileyerek 125,8 milyon tona düştü. Bu rakam Avrupa çelik endüstrisi için tarihi dip seviyeyi temsil ediyor. Üretim, 2008 küresel finans krizinin hemen öncesindeki seviyelerin yaklaşık 60 milyon ton altında bulunuyor.
Sektör temsilcileri bu tabloyu, yüksek enerji maliyetleri, zayıf yatırım ortamı ve küresel rekabet baskısının sonucu olarak değerlendiriyor.
İthalat yüzde 30 ile rekor kırdı
Talepteki toparlanmanın en büyük kazananı ise Avrupa üreticileri değil, ithalatçılar oldu.
EUROFER verilerine göre yarı mamul ve mamul çelik ithalatı geçen yıl yüzde 14 arttı. Sonuç olarak ithal ürünlerin AB çelik tüketimindeki payı yüzde 30’a ulaştı. Bu oran Avrupa çelik piyasasında şimdiye kadar görülen en yüksek seviyelerden biri olarak kayıtlara geçti.
EUROFER Genel Direktörü Axel Eggert, Avrupa’nın ulaşım, inşaat, enerji altyapısı ve savunma gibi stratejik alanlarda çeliğe ihtiyaç duyduğunu ancak giderek artan oranda dış tedarike bağımlı hale geldiğini belirtiyor. Sektöre göre mevcut eğilim devam ederse Avrupa’nın sanayi bağımsızlığı ve yeşil dönüşüm hedefleri de risk altına girebilir.
Brüksel savunmaya geçti
İthalat baskısının artması üzerine Avrupa Birliği harekete geçti. Avrupa Konseyi, mevcut koruma önlemlerinin süresinin dolacağı 30 Haziran öncesinde yeni ticaret düzenlemelerini onayladı. Yeni sistem, ithalat kotalarının düşürülmesini ve kota aşımı durumunda daha yüksek vergiler uygulanmasını öngörüyor. AB yetkilileri bu mekanizmanın küresel aşırı kapasitenin Avrupa piyasası üzerindeki baskısını azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.
Güney Kıbrıs Enerji Bakanı Michael Damianos, çeliğin Avrupa’nın sanayi temeli, yeşil dönüşümü ve güvenliği açısından kritik önem taşıdığını vurgulayarak yeni düzenlemelerin sektöre daha güçlü koruma sağlayacağını söyledi.
Kritik tarih 1 Temmuz
Yeni Avrupa Birliği (AB) çelik ticaret mekanizması 1 Temmuz tarihinde yürürlüğe girecek. İthalat kotaları yeniden düzenlenecek. Kota aşımı ürünlerde daha yüksek vergiler uygulanacak. Amaç, kaybedilen üretim kapasitesini geri kazanmak. EUROFER’e göre 2019 yılından bu yana yaklaşık 34 milyon tonluk üretim kaybı oluştu. Bu nedenle Brüksel’in devreye aldığı yeni koruma önlemleri, yalnızca ticaret politikası değil, aynı zamanda Avrupa’nın sanayi geleceğini belirleyecek stratejik bir sınav olarak görülüyor.
