CHP Bolu Milletvekili Türker Ateş, Türkiye’de son yıllarda derinleşen ekonomik krizin, sosyal hayatın her alanını olduğu gibi eğitim sistemini de derinden sarstığına dikkat çekti. Milli Eğitim Bakanlığı’nın güncel verileri ve resmi istatistikler incelendiğinde; 2022-2023 eğitim öğretim döneminden 2024-2025 dönemine gelindiğinde net okullaşma oranlarında “korkutucu bir gerileme” yaşandığına işaret eden Ateş, “Özellikle ortaöğretim (9-12. sınıf) seviyesinde okullaşma oranının yüzde 91.7’den yüzde 82.9’a gerileyerek yaklaşık 9 puanlık bir düşüş kaydetmesi, yüz binlerce çocuğun eğitim sisteminin dışına çıktığını göstermektedir. Benzer şekilde ortaokul seviyesinde de belirgin bir azalış söz konusudur” dedi.
TEKİN’E SORULAR
Ateş, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e, bu düşmenin nedenlerini sordu. Eğitim sisteminden kopan öğrenci grubunun ne kadarının kayıt dışı istihdama (çocuk işçiliği) yöneldiği, ortaokul ve lise seviyesinde okullaşma oranlarının düşmesinde; servis ücretleri, yemek giderleri, kırtasiye ve giyim gibi ekonomik maliyetlerin etkisinin ne olduğu, bu maliyetler nedeniyle eğitimine ara vermek zorunda kalan öğrenci sayısı gibi çeşitli sorulara yanıt istedi.
SİSTEMİ GEREKÇE GÖSTERDİ
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin önergeye verdiği yanıtta, 2024-2025 eğitim öğretim yılında ortaöğretim okullaşma oranında düşüş olduğunu kabul etti. Ancak farklı bir gerekçe gösterdi. Tekin, 2024-2025 eğitim öğretim yılında ortaöğretim net okullaşma oranında görülen azalmanın temel nedeninin, kamuoyunda 4+4+4 sistemi olarak bilinen düzenleme sonrasında 2012-2013 eğitim öğretim yılında ilkokula erken başlayan 2007 doğumlu öğrencilerin bir bölümünün beklenen şekilde 2023-2024 eğitim öğretim yılında ortaöğretimden mezun olmasıyla ilişkili olduğunu savundu. Tekin, şöyle devam etti:
“Bu öğrenciler 2024-2025 eğitim öğretim yılında ortaöğretim kurumlarında yer almamakla birlikte, net okullaşma oranının uluslararası tanımı gereği ortaöğretim teorik çağ nüfusu olan 14-17 yaş grubu içinde sayılmıştır. Bu nedenle, özellikle 17 yaş grubunda görülen azalma ortaöğretim net okullaşma oranını aşağı çekmiş; 14, 15 ve 16 yaş gruplarında ise okullaşma oranları önceki yıllarla büyük ölçüde benzer düzeyde kalmıştır. Bu çerçevede söz konusu değişimin, ortaöğretim çağındaki öğrencilerin tamamının eğitim sistemi dışına çıktığı şeklinde yorumlanması doğru değildir.”
‘ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR’
Tekin, ortaöğretim çağındaki öğrencilerin eğitime erişimi ve okula devamının sosyoekonomik, psikososyal, akademik ve okul iklimine ilişkin çok boyutlu faktörlerden etkilenebildiğini belirtti. Bu nedenle bakanlık tarafından öğrencilerin devamsızlık, okula uyum, okul aidiyeti, akademik destek ihtiyacı, rehberlik ve yönlendirme süreçlerinin bütüncül biçimde izlendiği, devamsızlık ve eğitimden kopma riski bulunan öğrencilerin yeniden eğitime kazandırılmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğü kaydedildi. Tekin, öğrencilerin “kayıt dışı istihdama” yöneldiklerine ilişkin iddialar konusunda ise şu değerlendirmeyi yaptı:
“Okullaşma oranındaki istatistiksel değişimden hareketle belirli bir öğrenci grubunun kayıt dışı istihdama yöneldiği yönünde doğrudan ve tek başına bakanlığımız istatistiklerinden sonuç çıkarılması mümkün değildir.
