ABD borsaları tarihi zirvelerde işlem görmeye devam ederken, Financial Times Başyazarı ve Ekonomi Yorumcusu Martin Wolf piyasalardaki değerlemelerin geçmişteki büyük balon dönemlerini hatırlattığını belirterek yatırımcıları uyardı. Wolf’a göre mevcut tablo yalnızca 2000 yılındaki internet balonunu değil, 1929 Büyük Buhranı öncesindeki aşırı iyimserlik dönemini de anımsatıyor.
DEĞERLEMELER TARİHİ SEVİYELERE ULAŞTI
Wolf’un dikkat çektiği en önemli göstergelerden biri, ekonomist Robert Shiller tarafından geliştirilen CAPE (Döngüsel Düzeltilmiş Fiyat/Kazanç Oranı). Tarihsel ortalaması 17,8 olan CAPE oranı, Temmuz 2026 itibarıyla 41,4 seviyesine yükseldi. Bu oran yalnızca internet balonunun zirvesinde görülen 44,2 seviyesinin altında bulunuyor.
Bir diğer önemli gösterge olan borsa değeri/GSYH oranı da ABD'de yüzde 200’ün üzerine çıkmış durumda. Wolf, bu seviyelerin tarihsel ortalamaların oldukça üzerinde olduğuna dikkat çekerek, yüksek değerlemelerin geçmişte yatırımcılara uzun vadede düşük getiriler bıraktığını hatırlattı.
‘TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜMLER HER ZAMAN KAZANÇ GETİRMİYOR’
Wolf’a göre piyasalardaki iyimserliğin en önemli kaynağı yapay zekâ devrimi. Amazon, Microsoft, Alphabet, Meta, Nvidia ve SpaceX gibi teknoloji şirketlerinin gelecekte elde edeceği yüksek kârlılık beklentileri yatırımcıların risk iştahını canlı tutuyor. Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) raporları da ABD’de yapay zekâ odaklı güçlü bir yatırım dalgasına işaret ediyor.
Ancak Wolf, teknolojik dönüşümlerin her zaman yatırımcılar için büyük kazanç anlamına gelmediğini vurguluyor. Sanayi devriminden demiryollarına ve internet çağına kadar birçok yenilik döneminin önce aşırı yatırımlara, ardından sert rekabete ve piyasa konsolidasyonlarına sahne olduğunu hatırlatıyor.
Longview Economics CEO’su Chris Watling’in Bank of America verilerine dayandırdığı hesaplamaya göre, yapay zekâ bağlantılı sınırlı sayıdaki şirket bugün S&P 500 endeksinin piyasa değerinin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Bu durum, endeksin performansını büyük ölçüde yapay zekâ hikâyesine bağımlı hale getiriyor.
YATIRIMCILARA ÇEŞİTLENDİRME TAVSİYESİ
Wolf, yapay zekânın ekonomik dönüşüm yaratma potansiyelini kabul etse de bunun mevcut hisse senedi fiyatlarını otomatik olarak haklı çıkarmadığını vurguluyor. Beklenen verimlilik artışlarının gerçekleşmemesi veya şirket kârlarının beklentilerin altında kalması durumunda sert fiyat düzeltmelerinin yaşanabileceğini ifade ediyor.
Uzun vadeli ve yüksek risk toleransına sahip yatırımcıların hisse senetlerinde kalabileceğini belirten Wolf, daha temkinli yatırımcılar için ise portföylerin nakit, farklı para birimleri ve değerli metallerle çeşitlendirilmesini öneriyor. Wolf’a göre tarih birebir tekrar etmese de, aşırı iyimserliğin ardından gelen sert düzeltmeler finansal piyasaların değişmeyen gerçeklerinden biri.
