CAATSA yaptırımları nedir ve Türkiye’ye neden uygulanıyor? Ankara’da gerçekleştirilen NATO Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleşen görüşme sonrası yeniden gündeme gelen CAATSA yaptırımları, son yıllarda Türkiye-ABD ilişkilerinin en kritik başlıkları arasında yer alıyor. Peki, CAATSA yaptırımları kalkacak mı? Donald Trump'tan son dakika CAATSA açıklaması!
CAATSA YAPTIRIMLARI NEDİR?
ABD, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle Ankara’ya yaptırım uygulama kararı alarak F-35 projesinden çıkartmış ve CAATSA yaptırımlarına tabi tutmuştu.
Dönemin ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin S-400’leri satın almasının ardından CAATSA yaptırımlarının hemen uygulanmasını engellemiş fakat başkanlık seçimleri öncesi baskı altında olduğu için Aralık 2020’de bu kararı almıştı.
Yaptırımların 235. maddesi gereğince, ABD başkanının ilgili kişi ve kuruluşlara getireceği yaptırımlar 12 maddede sıralanıyor. Başkan, 12 yaptırım kaleminden en az beşini seçmek durumunda.
Yasada belirtilen 12 madde şöyle:
- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlarla ihracat ve ithalat bankası desteğinin kesilmesi
- Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi
- ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi
- Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi
- Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi
- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması
- Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması
- Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması
- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması
- ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması
- Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD’ye giriş yasağı
- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması
KİMLERE YAPTIRIM UYGULANMIŞTI?
CAATSA yaptırımları kapsamında şu kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmıştı:
- SSB,
- SSB Başkanı İsmail Demir,
- SSB Başkan Yardımcısı Faruk Yiğit,
- Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanı Serhat Gençoğlu
- SSB Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanlığı Grup Müdürü Mustafa Alper Deniz
Yaptırım kapsamında SSB’nin ABD’den ekipman ve teknoloji ihracat lisansı alması ve uluslararası finans kuruluşlarının kredilerinden faydalanması engellenmiş; ABD’ye giriş yasağı getirilmişti.
