2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde üniversitelerin senato ve ilgili akademik birimleri, eğitim-öğretim faaliyetleri ile sınavların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında hazırlanan sınav sorularının, dersin öğretim materyali ve ilan edilen müfredat ile uyumlu olması ve ölçme-değerlendirme ilkelerine uygun şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
Somut olayda, Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan 2026/6057 başvuru numaralı dosyada, başvuran tarafından Türk Vergi Sistemi dersine ait sınavda yer alan bazı soruların akademik hata içerdiği, müfredat dışı olduğu, bazı sorularda kavramsal ve yazım hataları bulunduğu gerekçesiyle soruların iptal edilmesi veya doğru kabul edilmesi talep edilmiştir.
İdare tarafından yapılan değerlendirmede, itiraza konu soruların ders kitabı ve öğretim materyali kapsamında yer alan konulara dayalı olarak hazırlandığı, her bir sorunun doğru cevabının ders içeriğinde açık ve tartışmasız şekilde yer aldığı, soruların birden fazla doğru cevaba elverişli olmadığı ve adayları tereddüde düşürecek nitelikte bir belirsizlik bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca sınav sorularının ilgili akademik birimler ve ders sorumluları tarafından incelendiği ve iddia edilen hata veya uyumsuzlukların tespit edilmediği belirtilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede, sınav sorularının içerik itibarıyla ders materyali ile uyumlu olduğu, ileri sürülen iddiaların soruların ölçme-değerlendirme niteliğini ortadan kaldıracak nitelikte açık, somut ve nesnel bir hukuka aykırılık oluşturmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede, üniversitelerin sınavlara ilişkin düzenleme ve uygulama yetkisi kapsamında gerçekleştirilen işlemlerde, yalnızca açık bir hukuka aykırılık veya ölçme-değerlendirme ilkesini ihlal eden belirgin bir hata bulunması halinde müdahale edilebileceği dikkate alındığında, somut olayda böyle bir durumun mevcut olmadığı değerlendirilmiştir.
Bu nedenle, sınav sorularının iptali veya doğru kabul edilmesi yönünde bir işlem tesis edilmesini gerektiren hukuki bir sebep bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ve başvurunun reddi gerektiği kanaatine varılmış olup, idarenin işlem ve değerlendirmelerinde hukuka, hakkaniyete ve ölçme-değerlendirme ilkelerine aykırılık tespit edilmemiştir.
Bununla birlikte, idare tarafından başvuru sahibine verilen yanıtlarda, başvuru yolları ve sürelerine ilişkin bilgilendirmenin daha açık, sistematik ve erişilebilir şekilde yapılmasının, iyi yönetim ilkeleri bakımından idari şeffaflık ve öngörülebilirlik açısından önem arz ettiği değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, üniversitelerin sınav ve ölçme-değerlendirme süreçlerinde sahip olduğu akademik özerklik çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde, yalnızca açık, somut ve nesnel bir hata bulunması halinde yargısal veya idari denetim mümkündür.
Bununla birlikte, ölçme-değerlendirme süreçlerinde şeffaflık, öngörülebilirlik ve gerekçelendirme ilkelerinin güçlendirilmesi, benzer uyuşmazlıkların önlenmesi ve eğitim hakkının etkin korunması bakımından idareler açısından yol gösterici bir gereklilik olarak önem arz etmektedir.
