İşçiler geri dönmedi, robotlar geldi
Aktarılanlara göre GM, Factory Zero tesisine Japon robotik şirketi FANUC tarafından üretilen yaklaşık 50 robot kolu yerleştirdi. Söz konusu robotlar, montaj hattında araç bileşenlerinin birleştirilmesi ve çeşitli parçaların araca entegre edilmesi süreçlerinde görev yapacak.
GM, mart ayında “geçici” olduğu belirtilen ve 1.300 kişiyi etkileyen işten çıkarmaya imza atmıştı. Dolayısıyla yeni yatırımın ardından henüz işe dönmeyen çalışanlar nedeniyle sendikanın tepkisi yükselmiş durumda. Öte yandan Factory Zero tesisinde ekim ayında da 1.200 çalışan kalıcıolarak işten çıkarılmıştı.
Otomotiv sektöründe otomasyon yarışı
Öte yandan GM bu alanda yalnız değil. ABD’de faaliyet gösteren birçok otomobil üreticisi, üretim hatlarını daha fazla otomatikleştirmek amacıyla robot teknolojilerine yatırım yapıyor. Stellantis ve Ford gibi şirketler uzun süredir FANUC robotlarını üretim süreçlerinde kullanıyor.
Otomasyon tartışmalarının merkezinde yer alan kavramlardan biri de “karanlık fabrika” olarak adlandırılan üretim modeli. Bu tesislerde üretim süreçlerinin büyük bölümü robotlar tarafından yürütülürken insanlar yalnızca gözetim ve sorun giderme görevlerinde bulunuyor. İnsan varlığının son derece sınırlı olması nedeniyle bazı bölümlerde sürekli aydınlatmaya bile ihtiyaç duyulmuyor.
FANUC ise bu yaklaşımın öncülerinden biri olarak kabul ediliyor. Şirket, 2001 yılından bu yana büyük ölçüde otomatik çalışan bir fabrika işletiyor. Bugün GM ve diğer otomobil üreticilerinin kullandığı birçok robot kolu da büyük ölçüde başka robotlar tarafından üretiliyor.
Çin otomasyonda açık ara önde
Karanlık fabrika konseptinin günümüzdeki en büyük uygulayıcıları ise Çinli şirketler. Çinli otomobil markası Jetour, SUV üreten yüksek otomasyonlu bir tesis işletirken lüks elektrikli araç üreticisi Zeekr, yılda 300 bin araca kadar üretim kapasitesine sahip bir karanlık fabrika kullanıyor.
Akıllı telefon üreticisi Xiaomi de fabrikasında 700’den fazla robot kullanıyor. Şirket, bu tesiste yaklaşık 76 saniyede bir yeni elektrikli araç üretebiliyor. Xiaomi’nin ayrıca yılda 10 milyon akıllı telefon üretim kapasitesine sahip yoğun otomasyonlu başka bir fabrikası da bulunuyor.
2024 yılı itibarıyla Çin imalat sanayisinde kullanılan endüstriyel robot sayısı 2 milyona ulaştı. Ülke yalnızca geçen yıl 295 bin yeni robot devreye aldı. Aynı dönemde Japonya’da44 bin 500, ABD’de ise 34 bin 200 endüstriyel robot kurulumu gerçekleştirildi. Çin’in güncel beş yıllık kalkınma planında yapay zeka ve robot teknolojileri ekonomik büyümenin merkezine yerleştirilmiş durumda. Pekin yönetimi, 2030’a doğru ilerlerken bu alanları stratejik öncelik olarak görüyor.
