Aylık hane giderlerinin en büyük kalemlerini oluşturan elektrik, su ve doğal gaz faturalarını takip etmek, yakında çok daha teknolojik ve zahmetsiz bir hale gelecek. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) koordinatörlüğünde başlatılan ve Türkiye'nin enerji altyapısında dijital bir devrim yaratması beklenen "Millî Akıllı Sayaç Sistemi" (MASS) projesi için düğmeye basıldı.
Bugüne kadar her bir dağıtım şirketinin kendi sistemini, kendi sayacını ve kendi okuma personelini kullandığı parçalı yapı, yerini tek bir "ulusal veri havuzuna" bırakıyor. Kurulacak bu yeni ekosistem, sadece devletin enerjiyi daha iyi yönetmesini sağlamakla kalmayacak; aynı zamanda vatandaşa "Ben bu ay ne kadar elektrik ve gaz yaktım?" sorusunun cevabını saniyeler içinde, anlık olarak gösterecek.
MİLLİ AKILLI SAYAÇ SİSTEMİ MASS NEDİR?
Projenin temel amacı, farklı markalara ve yazılımlara ait sayaç, modem ve haberleşme sistemlerini "ortak bir iletişim protokolü" çatısı altında birleştirmek. Sistemin altyapı kurulumu tamamlandığında abonelerin hayatına girecek en büyük yenilikler şunlar olacak:
- Tek Mobil Uygulama: Elektrik kurumu, sular idaresi ve doğalgaz dağıtım şirketi için ayrı ayrı sitelere girme devri kapanacak. Geliştirilecek tek bir uygulama üzerinden üç faturanın da güncel tutarı ve son ödeme tarihi tek ekranda görülebilecek.
- Geçmiş Dönem Kıyaslaması: Uygulama içindeki analitik araçlar sayesinde vatandaşlar; örneğin bu kış yaktığı doğalgaz ile geçen kış yaktığı doğalgazın sarfiyat miktarını grafikler halinde karşılaştırabilecek.
- Dışa Bağımlılığın Bitmesi: Ortak yazılım dili sayesinde, dağıtım şirketlerinin sadece belirli teknoloji üreticilerine mahkum kalmasının önüne geçilerek, tesis kurulum ve işletim maliyetlerinde devasa bir tasarruf sağlanacak.
KIRSAL VE DAĞLIK BÖLGELERDE HİBRİT ÇÖZÜMÜ,
Akıllı sayaç projelerinin en büyük handikabı olan "kör noktalar" ve internetin çekmediği bölgeler için de özel bir AR-GE çalışması yürütülüyor. Nüfusun seyrek olduğu köylerde veya engebeli coğrafyalarda kesintisiz fatura verisi alabilmek için PLC (Elektrik hatları üzerinden veri transferi) teknolojisi ile radyo frekansı tabanlı kablosuz iletişim sistemleri birleştiriliyor. Bu hibrit (melez) haberleşme modeli sayesinde, Türkiye'nin en zorlu coğrafyalarında bile sayaç okunmaması, faturanın gecikmesi veya hatalı yazılması gibi mağduriyetler tarihe karışacak.
MASS SAYAÇ ÜCRETİNİ VATANDAŞ MI ÖDEYECEK?
Bu tür devasa altyapı dönüşümlerinde tüketicinin aklına gelen ilk soru haklı olarak maliyettir. Mevcut mevzuata göre, elektrik ve doğalgaz sayaçlarının mülkiyeti dağıtım şirketlerine aittir ve sayaç değişimlerinde (periyodik muayene veya arıza durumlarında) vatandaştan herhangi bir sayaç bedeli veya sökme-takma ücreti talep edilemez. MASS projesi kapsamında yapılacak planlı dönüşümlerde de bu donanım maliyetinin doğrudan tüketiciye fatura edilmesi beklenmiyor. Şirketler, MASS ile sağlayacakları devasa operasyonel tasarruflar (sayaç okuma personeli masrafının azalması gibi) sayesinde bu geçişi finanse edecek. Su sayaçlarında ise mülkiyet yerel yönetimlere (belediyelere) ait olduğu için, il bazında farklı değişim kampanyaları veya cüzi bedellerle değişim prosedürleri gündeme gelebilir.
ANLIK TÜKETİM TAKİBİ FATURALARI DÜŞÜRÜR MÜ?
Uzmanlara göre MASS projesinin ev ekonomisine en büyük katkısı "farkındalık" olacak. Geleneksel sistemde abone, faturayı sadece ay sonunda, kapısına bırakıldığında görür ve tasarruf etmek için iş işten geçmiş olur. Ancak MASS'ın mobil uygulaması sayesinde tüketici, "Klimayı 3 saat açık bıraktığımda dün sayacım ne kadar yazdı?" sorusunun yanıtını ertesi sabah ekranında görebilecek. Bu anlık geri bildirim mekanizmasının, bilinçli tüketimi artırarak hane başı enerji faturalarında %10 ila %15 arasında gizli bir tasarruf yaratması öngörülüyor.
