ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, Ortadoğu savaşını sona erdirmeyi amaçlayan, taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakat muhtırasını dijital ortamda uzaktan imzaladı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de mutabakat zaptını 'arabulucu' sıfatıyla imzaladı.
VERSAY'DA İMZALADI
Başkan Trump, Fransa'da katıldığı G7 zirvesinin ardından ülkesine dönmeden önce Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un kendisi onuruna Versay Sarayı'nda verdiği akşam yemeğinde muhtırayı imzaladı. Beyaz Saray, imza anına ilişkin görüntüleri paylaşarak, "Trump, İran ile varılan mutabakat zaptını Fransa'da Versay'da imzaladı" bilgisini verdi. Macron ve diğer konuklar gelişmeyi alkışlarla karşıladı. İran tarafında ise anlaşmayı Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan imzaladı. Pezeşkiyan, "Bu, güçlü İran'dan tarihi bir belge ve mesajdır. Barış, karşılıklı saygının gölgesinde gerçekleşecektir" dedi.
ERDOĞAN'A TEŞEKKÜR
Arabuluculuğu üstlenen Pakistan Başbakanı Şerif, anlaşmanın 'derhal yürürlüğe gireceğini' duyurdu. ABD ve İran'a teşekkür eden Şerif, "Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır liderlerine, bu konudaki vazgeçilmez rolleri ve paha biçilmez katkıları nedeniyle büyük takdirlerimi sunarım. Özellikle, bu noktaya ulaşılmasına yardımcı olan Katar liderlerinin samimi çabalarını ve yapıcı katılımını takdir etmek isterim" dedi.
'İslamabad Mutabakatı' adı verilen mutabakat zaptı, Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor. Tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlayacak.
'İRAN SAVAŞININ GİZLİ KAZANANI TÜRKİYE'
İsrail'in Maariv gazetesi, savaşta Türkiye'nin diplomasi rolüne dikkat çekti. Gazete Türkiye'nin girişimlerini küresel dengelerde nüfuzu güçlendirmek adına 'altın bir fırsat' olduğunu yazdı. Gazeteye göre, imzalanan mutabakat ve ateşkes sürecinin şekillenmesinde Türkiye önemli rol oynadı. Kikar gazetesi ise Türkiye'nin savaş boyunca belirlediği üç temel hedefe ulaştığını savundu. Gazeteye göre Ankara'nın ilk hedefi arabulucu rolünü güçlendirmek, ikinci hedefi İran kaynaklı bir Kürt yapılanmasını önlemek, üçüncü hedefi ise bölgesel istikrarsızlığın Türkiye'ye sıçramasını engellemekti. Bu üç başlıkta da Türkiye'nin istediğini aldığı vurgulandı.
VANCE'DEN İSRAİLLİ KATİLLERE TEPKİ
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, mutabakatı eleştiren İsrailli bakanları hedef alarak "9 milyonluk bir ülkesiniz. Karşılaştığınız her ulusal güvenlik sorununu çözmek için sadece öldürerek çıkış yolu bulamazsınız" dedi. Vance, "Ben İsrail kabinesinde olsaydım, tüm dünyada geriye kalan tek güçlü müttefikime saldırmazdım. Ülkenizi koruyan silahları 3'te 2'si, Amerikan vergileriyle alındı.Müzakereleri sonuna kadar sürdürelim ve İran'ın eylemlerinin sözleriyle gerçekten örtüşüp örtüşmediğini görelim" ifadelerini kullandı.
'ABD VE SİYONİST REJİMİ YENDİK'
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail'e karşı kesin bir zafer kazandıklarını açıkladı. Kalibaf, "Dünyanın siyasi, ekonomik ve askeri olarak bir numaralı gücü İsrail ile birlikte karşımıza çıktı. Gelişmeler bölgesel olabilir ancak etkileri küresel boyutta. ABD ve İsrail'in savaşın başında belirlediği 9 hedefe ulaşmasına izin vermedik. ABD ve Siyonist rejimi yendik" dedi. Hürmüz Boğazı'nın eski koşullarına dönmeyeceğini söyleyen Kalibaf, hizmetler karşılığında gemilerden ücret alınacağını belirtti.
'REAGAN MEZARDA TERS DÖNDÜ'
İran'la yapılan anlaşmaya ABD'de hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat Kongre üyelerinden tepki yağdı. Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy, "Eski ABD Başkanı Ronald Reagan mezarında ters döndü. İran'ın nükleer emellerinin önüne geçilmedi"dedi. Cumhuriyetçi Senatör Ted Cruz, anlaşmayı 'sakıncalı' bulurken, Demokrat Temsilciler Meclisi Üyesi Pramile Jayapal da "Başladığımızdan daha kötü bir pozisyona doğru gidiyoruz" tepkisinde bulundu.
