Haziran sabahı balkona çıkıp lavantanın uçlarından sarardığını görmek can sıkıcı olabiliyor. Bitki daha yeni çiçeklenmeye başlamışken bir anda soluyor. İlk akla gelen susuz kaldığı oluyor ve çoğu kişi hemen bol su ile toprağı iyice ıslatıyor. Asıl yanlış da tam da burada başlıyor.
Suyu kesen değil aksine fazla veren mahvediyor
Lavanta bir Akdeniz bitkisi. Kavruk, taşlı ve suyu çabuk akıtan toprağa alışık. Saksıda her gün biraz su verdiğinizde kökler sürekli ıslak kalıyor ve havasız toprakta çürümeye başlıyor. Önce yapraklar grileşir ve sonra alttan kahverengileşir. Bu görüntü susuzluğa benzer ama tam tersidir.
Doğru yöntem derin ama seyrek sulama. Toprağı bir kez bolca ıslatıp ardından üst kısım iyice kuruyana dek beklemek gerekir. Türkiye'nin sıcak yazında bu çoğu balkonda haftada bir, en fazla iki defaya denk gelir. Her sabah birkaç bardak su dökmek bitkiye iyilik değil.
Saksıda iş biraz daha nazik çünkü suyun gidecek yeri yok. Dipte delik olmazsa ya da altlıkta su birikip duruyorsa kökler suyun içinde kalır. Saksının altındaki tabağı boşaltmak çoğu zaman tek başına işi kurtarır.
Türkiye'de lavanta çoğunlukla balkonda ve küçük bir saksıda yaşıyor. Bu da işi bahçedekinden zorlaştırıyor. Sıcakta saksı toprağı çabuk ısınıp kuruyor gibi görünür ama içerisi hâlâ nemli olabilir. Sulamadan önce parmağınızı toprağa birkaç santim sokmak en güvenilir yöntem. Alt kısım hâlâ ıslaksa o gün su yok.
Zengin toprak çiçek değil, yaprak yapıyor
Lavanta için bereketli toprak iyi bir şey sanılır. Oysa besin bol olunca bitki bütün enerjisini yaprağa harcar ve çiçek azalır. Soluk görünüyor diye sık sık gübre verenler genellikle daha az çiçekli, dağınık bir bitkiyle kalıyor. Toprağa bir miktar iri kum veya perlit karıştırmak suyun akmasını hızlandırır ve kökü rahatlatır. Fakir ama suyu tutmayan toprak, lavantanın en sevdiği ortamdır. Gübre gerekiyorsa az ve seyrek yeter.
Haziran budamasında eski oduna dokunmayın
Bu mevsimde budama yapacaksanız sadece yeşil ve taze uçlardan kırpın. Lavantanın alt kısmındaki kalın, odunlaşmış gövdeden kesmek en sık yapılan ve geri dönüşü olmayan hata. O odunlu kısımdan kesilen dal bir daha sürmez ve dipte çıplak kalır.
Hasat da budamanın bir parçası. Çiçekleri tam açılmadan, henüz tomurcukken kesmek hem kokuyu en yoğun haliyle yakalar hem bitkiyi yeni çiçeğe teşvik eder. Sapın yeşil kalan kısmında durmak, makası odunun bir tutam yukarısında tutmak yeterli.
