Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sıfır Atık Forumu kapsamında düzenlenen “Sıfır Atık Kent Tasarımı: İklim Hedefleri İçin Kentsel Planlama Paneli”nde sunum yaptı. Bakan Uraloğlu sunumunda, “Biz esasında insan, yük ve veri taşıyoruz; lojistik, mobilite ve dijitalleşmeyi yönetiyoruz, yönetmeye gayret ediyoruz. Karayolu, demiryolu, havayolu, denizcilik, haberleşme sektöründe 2021 yılında yol haritamızı netleştirdik. Net sıfır emisyon hedefinde, trafik güvenliği, intermodal taşıma, güçlü kurumsal ve fiziksel altyapı, çevre dostu gibi bir vizyona sahibiz ve dünyada da öncü olmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin Ulaştırma ve Haberleşme Altyapısına 355 Milyar Dolar Yatırım
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde 23 yıllık periyotta ulaştırma alanında 355 milyar dolarlık yatırım yaptıklarına dikkati çeken Uraloğlu, “Bunun 10 yıllık üretim etkisi 2 trilyon dolar. Yani nereden bakarsanız 1'e 6 esasında bir kar ettik diyebilirim. Yine yıllık ortalamada yaklaşık 1 milyon 200 bin insanımıza bu vesileyle istihdam sağlıyoruz.” diye konuştu.
"Yük ve Yolcu Taşımacılığının %91'inin Karayolları Üzerinden Yapıldığını Görüyoruz, Bunu Önce Yüzde 80-70'lere İndirme ile İlgili Gayretimiz Var”
Dünyadaki sera gazlarının üretiminde yüzde 29.2 ile Çin’in birinci sırada yer aldığını ifade eden Bakan Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Türkiye'de de yüzde 1.1 seviyesinde. Biz tabii sektörde karbon emisyonundaki payımıza baktığımız zaman karayolu, havayolu, deniz yolu… Yüzde 94'ler mertebesinde karayolu, yani oraya odaklanmamız gerekiyor. Yük taşımacılığının %91'inin, yine yolcu taşımacılığının %91'inin karayolları üzerinden yapıldığını görüyoruz. Bunu mutlaka ilk önce %80'lere, 70'lere indirme ile ilgili bir gayretimiz var; bunu yakından takip ediyoruz.”
“4 Saatlik Uçuşla 67 Ülkeye Ulaşabiliyoruz”
Uraloğlu, Türkiye’nin stratejik konumuna da dikkati çekti. Uraloğlu, “4 saatlik uçuşla 67 ülkeye ulaşabiliyoruz ve burada 55 trilyon dolarlık bir gayri safi yurt içi hasıla var. Yaklaşık yıllık da 25-26 trilyon dolarlık bir dış ticaret imkanı söz konusu.” diye konuştu.
Türkiye’nin Orta Koridorda bulunan bir ülke olduğunu da söyleyen Uraloğlu, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Buradaki emisyon azaltma potansiyelimiz, ülkemiz geleninde, 11,5 milyon ton olduğunu belirtmek isterim. Orta koridorun bağlantıları sadece ülkemizden geçmiyor. Karadeniz, Ege Denizi ve Akdeniz'e, lojistik merkezlere de bağlıyoruz Orta Koridoru. Kalkınma Yolu Koridoru, Irak’ın Fav Limanından başlayıp ülkemize 1200 km mesafeyle gelen karayolu ve demir yoludur. İnşallah Avrupa'ya kadar uzanacak. Projesi bitti, inşallah yakında yapım çalışmalarına başlamayı umuyoruz ve emisyon azaltımının 5,5 milyon ton olacağını öngörüyoruz.”
Türkiye 2027-2028 ITF Dönem Başkanlığını Yapacak
2027 ve 2028 ITF dönem başkanlığını Türkiye’nin devralacağını dile getiren Bakan Uraloğlu, “72 ülkenin, Amerika'nın ve Avrupa'nın neredeyse tamamının üye olduğu bir forumdan bahsediyoruz. Neler yapacağız burada? Bağlantısallık ve sürdürülebilirliği ön plana çıkararak hem ülkemize hem bölgemize hem de dünyaya katkı sağlamaya gayret edeceğiz.” diye konuştu.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye'de Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesabını Yapan İlk Bakanlık
Ulaştırma sektöründe, Türkiye’nin yol haritasını da paylaşan Bakan Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Türkiye'de kurumsal karbon ayak izi hesabını yapan ilk bakanlık Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. Bu anlamda bütün sektörlerde bunu yapabiliyoruz ve toplam karbon emisyonumuzun 2024'te 2 milyon 118 bin ton olduğunu da hesapladık. Eğer önlem almazsak 2025'ten 2053'e geldiğimizde biz ancak karbon emisyonunu %4 azaltabileceğiz ama gerekli önlemleri alırsak %80 azaltma imkanına sahip olacağız. Dünya ortalamasının altına düşüreceğiz. Emin adımlarla yolumuza devam ediyoruz.”
İstanbul Havalimanı ile Gayrettepe Metro Hattı’nda karbon borsalarında kredi kaydı oluşturduklarını anlatan Uraloğlu, “Sırada Kocaeli ve Rize İyidere Lojistik Merkezi'nin olduğunu söyleyebilirim.” dedi.
Türkiye'de ulaşımda net sıfır emisyon hedefine ilk kapsamlı proje olarak devam ettiklerini belirten Uraloğlu, “Neler var? Yolcu ve yük odaklı sıfır emisyonlu araçların kullanılması, özel araçlardan toplu taşımaya geçişin mutlaka yönetilmesi, Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Modelinin ortaya konulması, uluslararası fonlara erişim imkanını irdeliyoruz.” açıklamasında bulundu.
Elektrikli Araç Sayısı 427 Bine Ulaştı
Uraloğlu, elektrikli araç sayılarını da paylaştı. Türkiye’de 427 bin elektrikli araç ve 43 bin soket olduğunu dile getiren Uraloğlu, “Yine DC soket başına düşen araç sayısında Avrupa'da birinci olduğumuzu özellikle belirtmek isterim. Yani altyapımız bu noktada da gerçekten iyi.” diye konuştu.
Türkiye Gemi Dönüşümünde Dünyada Üçüncü Sırada
Uraloğlu, havacılıkta sürdürülebilir havacılık yakıtı üretimini ve kullanımını yaygınlaştırdıklarını, gemi dönüşümünde ise Türkiye’nin dünyada 3'üncü sırada olduğunu belirtti. Uraloğlu, “Bir gemiyi tasarlayabilen, üretebilen, işletebilen ve ömrü bittiğinde de geri dönüşebilen dünyadaki birkaç ülkeden bir tanesi olduğumuzu da yine belirtmek isterim. Filomuzun yenilenmesini teşvik ediyoruz. Belli sınıflara mutlaka yeşil enerji tüketenlere daha yüksek destek sağlıyoruz.” dedi.
Green Voyage 2050 projesi kapsamında Marmara'da kullanılan bütün yolcu gemilerini elektrikli hale getirme noktasında bir gayretleri olduğunu söyledi.
2 Bin Kilometrelik Bisiklet Yolu Ağı İnşa Edildi
Karayolu kaynaklı emisyonların yüzde 60'ının kent içinde oluştuğunu anlatan Bakan Uraloğlu, skuter, bisiklet ve yaya hareketinin artırılması gerektiğine dikkati çekti. Uraloğlu, “2 bin kilometre civarında bir bisiklet yolu yaptık. Halihazırda projesi tamamlanan da 259 kilometre var. İnşallah bunu da önümüzdeki süreçte hayata geçireceğiz.” dedi.
Uraloğlu, Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planları kapsamında da 10 farklı ilde 21,5 milyon euro değerinde destek verdiklerini belirtti. Uraloğlu, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Hareketlilik merkezleri, yaşam alanlarının, kent merkezlerinin hareketli olduğu, yani yaya hareketinin yoğun olduğu, iş merkezlerinin yoğun olduğu yerlere mutlaka metrolar ve toplu ulaşım araçları koymaya gayret ediyoruz. Yine Bütünleşik Hareketlilik Uygulaması ile Konya'da ilk çalışmayı başlattık.”
“Yıllık Zaman Tasarrufu Bölünmüş Yollarda 801 Milyon Saat, Yıllık Akaryakıt Tarafı Tasarrufu 2.6 Milyar Litre”
Karayollarında 6 bin 101 kilometre olan bölünmüş yolu 30 bin kilometrenin üzerine çıkardıklarını söyleyen Uraloğlu, “Otoyollar, tüneller, viyadükler, bunları yaparak araçların bekleme sürelerini ortadan kaldırıyoruz. Elbette kaza risklerini de azaltmış oluyoruz. Bu anlamda kıymetli.” İfadelerini kullandı. Uraloğlu, bölünmüş yollar ile emisyonların azaltıldığını da vurguladı. Uraloğlu, “Yıllık zaman tasarrufu bölünmüş yollarda 801 milyon saat, yıllık akaryakıt tarafı tasarrufu 2.6 milyar litre.” bilgisini paylaştı.
98 Kilometrelik Bir Körfez Geçişini Bypass Ettik”
Yolları yaparken, doğal hayatı korumak için ekolojik köprüler de yaptıklarını belirten Bakan Uraloğlu, “Otoyol ağlarımızı teşkil etmeye devam ediyoruz. Yaklaşık 4 bin kilometrelerdeyiz. 9 bin km'ye inşallah ulaşmış olacağız. Bulunduğumuz İstanbul'dan yine megakent olan İzmir'e giden otoyolu bitirerek buradaki 98 kilometrelik bir körfez geçişini bypass ettik. Yani gerçekten zamandan ve yakıttan yaptığımız tasarruf, buraya harcadığımız parayı çok yıllar içerisinde telafi etmemize, geri kazanmamıza imkan veriyor.” şeklinde konuştu.
Uraloğlu ayrıca, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile denizdeki kirliliği yerleştirdikleri kameralar ve sensörlerle takip edebildiklerini, Avrasya Tüneli ile de zamandan ve akaryakıttan tasarruf sağladıklarını söyledi.
Akıllı Ulaşım Sistemleri Yaygınlaşacak
Akıllı Ulaşım sistemlerini hayata geçirdiklerini de söyleyen Bakan Uraloğlu, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Hem buradaki yaptığımız yatırımı tam anlamıyla geri alıp kapasiteyi tam kullanabilmek için hem de trafiği daha iyi yönetebilmek için bunu hayata geçiriyoruz. Dolayısıyla burada da emisyon salınımını ister istemez azaltıyoruz. Yine Ankara Çevre Yolu'nda hayata geçireceğiz bunu. Bir pilot proje kapsamında İstanbul'da Hasdal-İstanbul Havalimanı arasında deneme kesimine başladık ve orayı hayata geçirdik. Her geçen gün geliştiriyoruz. Bunların yönetileceği bir merkezi Ankara'da kurduk ve diğerlerinde de peyderpey bunu kuruyoruz. Ve tamamen elektronik olarak, dijital ortamlarda yönetmiş olacağız.”
Demiryolu’nda Hedef 28 Bin 500 Kilometre
Demiryolu sektörü hakkında da konuşan Bakan Uraloğlu, “Emisyonun -dünyadaki teknolojiyi de dikkate aldığımızda- en hızlı azaltılabileceği sektör demiryolu sektörü. Biz de bu noktada şu anda 14.000 km olan demiryolu ağımızı 28.500 km'ye çıkarmayı hedefledik. Halihazırda Türkiye'de yapımı devam eden 4.150 km demiryolu var. 2 yıl içerisinde bunun 3.000 kilometresini bitirerek hizmete açmış olacağız.” bilgisini paylaştı.
Uraloğlu, Türkiye genelindeki kent içi raylı sistemlerin 1.036 kilometre olduğunu dile getirerek bu rakamı artırmak için çalışmalara devam ettiklerini kaydetti. Uraloğlu, YHT’ler ile 11’i doğrudan 9’u dolaylı olmak üzere 20 ili birbirine bağladıklarını söyleyerek bunu 27’ye çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı. Uraloğlu, böylece daha fazla kişinin elektrikli trenler ile seyahat edeceğini anlattı.
