ABD Savaş Bakanlığı (Pentagon), Joe Biden döneminde Almanya’ya uzun menzilli Tomahawk seyir füzeleri konuşlandırılmasını öngören tarihi anlaşmayı iptal etmeye hazırlanıyor. Amerikan Politico dergisinin hem ABD’li hem de Avrupalı üst düzey yetkililere dayandırdığı özel haberine göre, Washington’ın bu geri adımının arkasında iki temel unsur bulunuyor: Rusya’nın askeri misilleme yapmasından duyulan endişe ve Batı Asya’daki savaş nedeniyle Amerikan mühimmat stoklarının ciddi şekilde erimesi.
MOSKOVA SERT TEPKİ KOYMUŞTU
Temmuz 2024’te dönemin ABD Başkanı Joe Biden ve eski Almanya Başbakanı Olaf Scholz tarafından duyurulan orijinal plan, 2026 yılından itibaren SM-6 füzeleri, bin 600 kilometre menzilli Tomahawk’lar ve geliştirilmekte olan hipersonik silahların Almanya’ya kademeli olarak konuşlandırılmasını içeriyordu. Soğuk Savaş sonrası Avrupa güvenliği için en kritik adımlardan biri olarak görülen bu hamle, o dönem Moskova’nın sert tepkisini çekmişti. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, planı “NATO’nun tırmandırma zincirinin bir halkası ve gözdağı taktiği” olarak nitelendirmişti. Kremlin yönetimi de Avrupa’nın göbeğindeki toprağı Kaliningrad ekslavına nükleer füzeler yerleştirmek dahil her türlü askeri yanıtı masada tuttuklarını ilan etmişti.
TEK NEDEN RİSK DEĞİL
Gelinen noktada Pentagon, menzili doğrudan Rus topraklarını vuran bu füzelerin Almanya’ya getirilmesinin Moskova tarafından “açık bir savaş kışkırtması ve tırmanma” olarak algılanacağını değerlendiriyor. Ancak iptalin tek nedeni jeopolitik riskler değil; Pentagon’un tedarik zincirindeki darboğaz da bu kararda başrolü oynuyor. ABD ve İsrail’in İran ile girdiği savaşta yüzlerce yüksek teknolojili füzenin ve Tomahawk’ın harcanması, Amerikan savunma hatlarında büyük bir boşluk yarattı. Nitekim ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth, geçen ay Kongre’de yaptığı konuşmada harcanan mühimmatın yerine konmasının “aylar, hatta yıllar alacağını” itiraf etmişti.
MERZ DOĞRULADI
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de Mayıs ayı başında yaptığı açıklamada Tomahawk planının rafa kaldırıldığını doğrulamış ve “Amerikalıların elinde şu an kendilerine yetecek kadar bile füze yok” diyerek lojistik krize işaret etmişti. Başbakan Merz, bu kararın ABD Başkanı Donald Trump ile yaşadığı kişisel gerilimle bir ilgisi olmadığını iddia etse de diplomatik kulisler aksi yönde çalkalanıyor.
Merz, daha önce ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarını “tamamen gereksiz” olarak nitelendirmiş ve Washington’ın Tahran’ın müzakere taktikleri karşısında “aşağılandığını” savunmuştu. Trump’ın bu sözlere “Merz ne konuştuğunu bilmiyor,” diyerek sert yanıt vermesinin ardından Pentagon, Almanya’da konuşlu yaklaşık 5 bin Amerikan askerini birkaç ay içinde geri çekeceğini açıklamıştı.
‘AVRUPA’DA PANİK YARATABİLİR’
Siyasi analistler, Tomahawk kararının zamanlamasına dikkat çekiyor. Trump yönetiminin transatlantik ittifaka mesafeli yaklaşımı göz önüne alındığında, bu iptal Avrupa’da büyük bir panik dalgası yaratabilir. Brüksel’deki askeri uzmanlar, ABD’nin bu hamlesinin sadece teknik bir stok sorunundan ibaret olmadığını, Washington’ın NATO’nun savunma taahhütlerinden ve kolektif caydırıcılık stratejisinden kademeli olarak çekilmesinin en somut göstergesi olduğunu vurguluyor. Avrupa, askeri anlamda yalnız kalma riskiyle karşı karşıya.
