Küresel pay piyasaları; Ortadoğu'daki askeri hareketlilikler, ABD'den gelen tüketici fiyat endeksi verileri ve uzay ile havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp'un (SpaceX) halka arz süreçlerinin rüzgarıyla dalgalı bir haftayı geride bıraktı.
Yeni haftada ise tüm finans dünyasının gözü, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere küresel ekonomiye yön veren majör merkez bankalarının para politikası ve faiz kararlarına kilitlenmiş durumda.
AA'nın derlediğini verilere göre, ABD/İsrail-İran savaşında cephe hattında zaman zaman tırmanan gerilim, küresel piyasalardaki fiyatlama mekanizmalarının merkezinde kalmayı sürdürüyor.
Haftanın ilk günlerinde çatışmaların gölgesinde sert hareketler sergileyen piyasalar, perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile bir anlaşma sağlandığını ve imza töreni düzenleneceğini açıklamasıyla geçici bir soluk aldı. Barış beklentileriyle risk iştahı artsa da geçmiş tecrübeler nedeniyle temkinli kalmayı seçen kurumsal yatırımcılar net sonuçları beklemeyi tercih ediyor.
KÜRESEL ENFLASYON YUKARI, HALKIN SATIN ALMA GÜCÜ AŞAĞI
Savaşın küresel makroekonomik dengeler üzerindeki tahribatı ABD verilerinde net şekilde gözleniyor. Ülkede yıllık tüketici enflasyonu yüzde 4,2 seviyesine tırmanarak Nisan 2023 döneminden bu yana kaydedilen en yüksek noktaya ulaştı.
İstihdam piyasasının güçlü kalması ve tırmanan enflasyon sarmalı, Fed'in takvim sonuna kadar en az bir kez faiz artıracağına dair beklentileri tırmandırıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalara bakıldığında, bankanın aralık ayı toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor. Önümüzdeki hafta piyasalar, yeni Fed Başkanı Kevin Warsh’ın liderlik edeceği ilk toplantıyı takip edecek. Faiz oranının bu toplantıda sabit bırakılmasına kesin gözüyle bakılırken, Çiçeği burnunda Başkan Warsh'ın yapacağı sözle yönlendirmelerin tonu yakından incelenecek.
SPACEX BORSADA UÇTU, YAPAY ZEKA ENDİŞELERİ BAŞLADI
Teknoloji bacağında ise Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolardan halka arz edilmesinin ardından Nasdaq borsasında 150 dolardan işleme başladı. Gün içinde 176,52 dolara kadar tırmanan şirket hisseleri, günü yüzde 19,2 primle 160,95 dolardan kapattı.
Öte yandan, teknoloji hisselerine yönelik ilgi sürse de yapay zeka pazarında son kullanıcıların bu hizmetleri çok pahalı bulduğuna yönelik analizler, dev şirketlerin piyasa değerlemelerine dair endişeleri yeniden alevlendirdi. Fiyat-maliyet tartışmalarının piyasada temkinli bir hava yarattığı belirtiliyor. Bu gelişmelerin ortasında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,49 seviyesinde, dolar endeksi ise yüzde 0,3 kayıpla 99,7 seviyesinde tamamladı. Faiz indirimlerinin ötelenmesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 2,6 eriyerek 4.217 dolara gerilerken, Brent petrolün varil fiyatı ise barış havasıyla yüzde 6,5 azalarak 86,1 dolara çekildi.
NEW YORK BORSASI POZİTİF KAPATTI
Geçen hafta New York borsasında alıcılı bir seyir izlendi. Haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 0,65, Nasdaq endeksi yüzde 2,34 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 yükseliş kaydetti.
Ekonomik veri tarafında ise mayıs ayında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda ise yüzde 6,5 artarak piyasa tahminlerinin üzerinde gerçekleşti. Veriler, enerji maliyetlerindeki tırmanışın üretici üzerindeki yükü artırmaya devam ettiğini gösterdi. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,6’ya gerilese de savaş öncesi dönemin üzerinde kalmayı sürdürdü. Ülkenin dış ticaret açığı ise nisanda yüzde 1,2 azalarak 55,9 milyar dolar seviyesine indi.
AVRUPA’DA STAGFLASYON HAYALETİ KORKUTUYOR
Avrupa borsalarında Almanya hariç yükselişler görülürken, önümüzdeki hafta İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz kararı ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın yapacağı açıklamalar takip edilecek.
Geçen hafta ECB, tam 21 toplantı aradan sonra ilk kez faiz artışına giderek 3 temel faiz oranını 25 baz puan yükseltti. ECB Başkanı Lagarde, Orta Doğu’daki savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar yarattığını ve bu faiz artışının savaşın doğrudan bir sonucu olduğunu ifade etti. Hizmetler sektöründe yavaşlama sinyalleri alındığını kaydeden Lagarde, imalat sektörünün ise savunma harcamaları ve stok biriktirme hamleleriyle şimdilik direndiğini belirtti.
Bölgede durgunluk içinde enflasyon yani "stagflasyon" sesleri yükselirken, Almanya'dan gelen veriler alarm verdi. Ülkede fabrika siparişleri, küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi. Bu veri, Almanya ekonomisinin ikinci çeyrekte daralabileceğini gösterirken, özellikle otomotiv endüstrisindeki kriz derinleşiyor. Haftalık bazda İngiltere'de FTSE 100 yüzde 1,01, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,61, İtalya'da MIB 30 yüzde 3,22 yükselirken, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,55 düşüş kaydetti.
ASYA'DA DEFLASYON VE FAİZ SANCISI BİR ARADA
Asya tarafında geçen hafta Çin hariç satıcılı bir grafik öne çıkarken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) 1995 yılından bu yana ilk kez politika faizini yüzde 1 seviyesine yükseltmesi bekleniyor.
Çin'de yıllık enflasyon mayısta yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yüzde 1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 seviyesinde gerçekleşirken, Japonya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık yüzde 0,9, yıllık yüzde 6,3 artışla beklentileri aştı. Analistler Asya’nın iki devinde enflasyon ve deflasyon (fiyatların sürekli düşmesi) risklerinin sürdüğünü, Çin’deki fiyat artışlarının güçlü iç talepten kaynaklanmadığını vurguluyor. Çin'in mayıs ayı ihracatı yüzde 19,4, ithalatı yüzde 27,4 artarken, dış ticaret dengesi 105,4 milyar dolar fazla verdi. Haftalık bazda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,09 artarken; Güney Kore'de Kospi yüzde 0,45, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,98 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,85 değer kaybetti.
MERKEZ BANKASI FAİZİ SABİT TUTTU
Yurt içi piyasalarda Borsa İstanbul BIST 100 endeksi haftayı yüzde 1,78 artışla 13.938,48 puandan kapattı. Dolar/TL ise haftalık bazda yüzde 0,5 yükselerek 46,2690 seviyesinden kapanış yaptı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37 düzeyinde sabit bıraktı. Bankadan yapılan duyuruda, "Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir" denildi. Ödemeler dengesi verilerine göre, Türkiye'nin cari işlemler hesabı nisan ayında 5 milyar 695 milyon dolar açık verirken, altın ve enerji hariç cari denge 319 milyon dolar fazla verdi. Dış ticaret açığı ise 6 milyar 819 milyon dolar oldu. Yıllıklandırılmış cari açık, Eylül 2025 döneminden bu yana ilk kez düşüş göstererek nisan ayında 37 milyar dolar seviyesine geriledi.
