MSKÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Su Kaynakları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, Türkiye genelinde etkili olan yağış rejimini ve büyükşehirlerin su arz güvenliğini analiz etti.
Gelen son meteorolojik verilere göre, su yılının ilk 8 ayında kaydedilen ortalama yağış miktarı 650 milimetreye ulaştı. Bu değerin, Türkiye'nin 574 milimetre olan yıllık genel yağış ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleştiğini ifade eden Özçelik, yağışların hem yer altı su kaynaklarını beslediğini hem de baraj havzalarını doldurduğunu vurguladı.
BÖLGESEL YAĞIŞ ARTIŞLARI VE HİDROELEKTRİK ENERJİYE ETKİSİ
Geçen yılın aynı dönemine kıyasla Türkiye'nin farklı bölgelerinde kaydedilen yağış artış oranları şu şekildedir:
İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz: %100'ün üzerinde artış
Ege ve Doğu Anadolu: %70 ila %80 arasında artış
Marmara: %55 artış
Karadeniz: %19 artış
Rezervuarlardaki su seviyesinin yükselmesi, hidroelektrik santrallerinin (HES) üretim kapasitesini de üst seviyeye çıkardı. Doç. Dr. Özçelik, nisan ayı verilerine göre Türkiye'deki toplam elektrik üretiminin yüzde 41'inin (11,7 milyar kilovatsaat) hidroelektrik enerjiden karşılandığını ve içme suyu temininde büyükşehirlerin rahat bir nefes aldığını belirtti.
İSTANBUL, ANKARA VE İZMİR'DE GÜNCEL REZERV DURUMU
Büyükşehir belediyelerinin su yönetim performansları ve barajlardaki mevcut hacimler şu verilerle özetlendi:
İstanbul: Kent genelindeki barajların ortalama doluluk oranı yüzde 68 seviyesinde. Ömerli ve Darlık barajlarında doluluk yüzde 90'a yaklaşırken, Terkos ve Büyükçekmece'de yüzde 50'nin üzerinde seyrediyor. Melen ve Yeşilçay regülatörleriyle birlikte desteklenen 750 milyon metreküplük mevcut hacim, kentin yıllık 1,2 milyar metreküplük tüketimi dikkate alındığında yıl sonuna kadar olan ihtiyacı güvenli bir şekilde karşılıyor.
Ankara: Başkentteki barajların doluluk oranı yüzde 49,2 olarak ölçüldü. Toplamda 800 milyon metreküplük bir su rezervi bulunuyor. Şehrin en büyük su kaynağı olan Çamlıdere Barajı tek başına yüzde 43 dolulukla 490 milyon metreküp su barındırıyor ve bu miktar kentin yıl sonu hedeflerine fazlasıyla yetiyor. Ancak Özçelik, İvedik Arıtma Tesisi'ne giden iletim hatlarındaki olası arızalara karşı altyapının iyileştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
İzmir: Barajların genel doluluk oranı yüzde 47 civarında seyrediyor. Kentin yıllık 330 milyon metreküplük su ihtiyacına karşılık, Tahtalı (%54) ve Gördes (%40,5) barajlarında toplam 350 milyon metreküpe yakın su bulunuyor. Su kaynaklarının efektif kullanılması durumunda İzmir'de de yıl sonuna kadar tedarik problemi öngörülmüyor.
BODRUM'DA ALTYAPI SORUNLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Muğla'nın Bodrum ilçesinde içme suyu sağlayan Geyik, Mumcular ve Akgedik barajlarında doluluk oranlarının yüzde 100'e yakın olduğunu belirten Doç. Dr. Özçelik, yer altı kaynaklarıyla birlikte toplam potansiyelin 100 milyon metreküpün üzerinde olduğunu ifade etti.
Bodrum'un yıllık su ihtiyacının 35 milyon metreküp olduğunu hatırlatan Özçelik, "Yıl sonuna kadar arz yönlü bir sorun bulunmuyor. Ancak Bodrum'un asıl problemi, iletim hatlarında süregelen boru patlaklarıdır. Bu su bolluğu döneminde boru hatlarının yenilenmesi, ilçenin gelecekteki su güvenliğini kalıcı hale getirecektir" uyarısında bulundu.
