BBC'nin bağımsız yayın organı Mediazona ve gönüllü bir ekip; Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam ölçekli işgalinin başından bu yana hayatını kaybeden 234.795 Rus askerinin kimliğini tespit etti.
İncelemelere göre, yaşamını yitirenlerin %56'sını savaştan önce sivil mesleklere sahip olan ve Rus ordusuyla ancak savaş başladıktan sonra sözleşme imzalayan kişiler oluşturuyor.
Son iki yıldır doğrulanabilen günlük kayıp sayısı 200'ün altına düşmedi. Bu rakam yalnızca kamuya açık veriler üzerinden teyit edilebilen kişileri kapsıyor; gerçek toplam kaybın ise çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Temel eğilimler ve cephe hattındaki değişim
Binlerce taziye mesajı ve nekronolojinin incelenmesi, çatışmaların seyrinin nasıl değiştiğini ortaya koyuyor. Savaşın ilk bir buçuk yılında kayıp grafiği dalgalı bir seyir izledi. Bahmut ve Avdiyivka gibi büyük kentlerin kuşatılması sırasında günlük ölümler 100-150 seviyesine çıkarken, ara dönemlerde günde 50-60'a kadar geriledi.
Ekim 2023'ten itibaren günlük kayıplar kalıcı olarak günde yaklaşık 120 seviyesine yerleşti. Temmuz 2024'ten itibaren bu sayı günlük 200 asker ve subaya yükseldi ve o tarihten bu yana hemen hemen hiç düşmedi. 2025 yılının bazı haftalarında ise günlük kayıp sayısı 400 ila 450'ye kadar tırmandı.
Uzmanlar bu artışı iki ana faktöre bağlıyor:
- Rus ordusunun yüksek kayıplara rağmen sahada azami ilerleme sağlama çabası.
- Her iki tarafın da düşman piyadelerine karşı kitlesel olarak dron saldırılarına geçmesi.
Grafiklerde son dönemdeki düşüşler ise gerçek kayıp sayısının azaldığı anlamına gelmiyor; bu durum bir askerin ölümü ile taziye mesajının yayınlanması arasındaki gecikmeden ve verilerin doğrulanması için gereken süreden kaynaklanıyor.
Bölgesel kayıp dağılımı
Kayıpların şehirlere ve bölgelere göre dağılımı, sözleşmelerin çoğunlukla küçük şehir ve köylerde yaşayanlar tarafından imzalandığını gösteriyor.
Bu bölgelerde istikrarlı ve iyi ücretli iş imkanlarının bulunmaması ile yerel yetkililerin askere alma propagandasının büyük şehirlere kıyasla daha baskıcı olması bu tabloda etkili oluyor.
Kişi başına düşen kayıp sayısında Batı Sibirya bölgeleri başı çekiyor:
En yüksek oransal kayıp: Tuva Cumhuriyeti (Açık ara birinci), Buryatya ve Altay Cumhuriyeti.
En düşük oransal kayıp: Moskova ve St. Petersburg (Bu kentlerdeki oransal kayıplar, listenin başındaki bölgelere kıyasla 25 ila 30 kat daha düşük).
Mutlak kayıp sayısında ise Başkurtlar ve Tataristan ilk sıralarda yer alıyor. Bu durumun bir nedeni de bu cumhuriyetlerde ölenlerin verilerini sistemli bir şekilde toplayan gönüllü ağlarının aktif çalışması.
En kalabalık kategori: Gönüllüler ve mahkumlar
Şu anda hayatını kaybedenler arasındaki en kalabalık grubu "gönüllüler" oluşturuyor.
Sivil hayatta yaşayıp çalışan ve Rusya Savunma Bakanlığı ile sözleşmeyi işgal başladıktan sonra imzalayanlar bu kategoriye giriyor. Mahkeme süreci tamamlanmadan cepheye gönderilen sanıklar ve şüpheliler de bu grupta değerlendiriliyor. Gönüllüler, cephedeki bitkin birliklerin en önemli takviye kaynağı durumunda.
Doğrulanmış kayıpların %11'ini mahkumlar, %8'ini ise seferberlik kapsamında askere alınanlar oluşturuyor.
7.500'den fazla subay öldü
Rusya, subaylar başta olmak üzere yetişmiş askeri personelinde de kayıplar vermeye devam ediyor. İşgalin başından bu yana 7.524 subayın öldüğü doğrulandı; bunların %77'sini alt kademe komutanlar (teğmenden kaptana kadar) oluşturuyor.
Alt düzey subaylar, askerler ile operasyonları planlayan üst komuta kademesi arasındaki bağı sağladığı için kritik öneme sahip.
Bir subayın yetişmesi 4 yıl sürdüğünden, harp okulları ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalıyor. Bu nedenle Savunma Bakanlığı, cephede deneyim kazanan ve kısa süreli kursları tamamlayan erlere hızlandırılmış şekilde subay rütbesi vermeye başladı. Ölenler arasında 520 yarbay, 169 albay ve 15 general de yer alıyor.
Gerçek kayıp ne kadar?
Açık kaynaklardan teyit edilen veriler gerçek kaybın yalnızca bir kısmını yansıtıyor. Askeri uzmanlara göre mezarlık, anıt ve taziye analizleri gerçek ölüm sayısının %45 ila %55'ini kapsıyor. Birçok ölüm kamuoyuna duyurulmazken, son aylarda ölen çok sayıda askerin cesedi dron tehdidi nedeniyle cephe hattından tahliye edilemiyor.
Bu tahminlere göre Rus tarafının gerçek ölü sayısı 426.900 ile 521.767 arasında değerlendiriliyor.
