ABD ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı gerilimi yeni bir aşamaya geçti. ABD Merkez Komutanlığı, İran’a karşı askeri saldırılar başlatıldığını açıkladı. U.S. Central Command hesabından yapılan duyuruda, saldırıların Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemileri hedef alan eylemlere cevap olarak gerçekleştirildiği ileri sürüldü.
Açıklamada, ABD güçlerinin “uluslararası bir su yolunda masum sivillerin mürettebatını taşıyan ticari gemilere yönelik hedef alma ve saldırı eylemleri için ağır bedeller dayatmak amacıyla” İran’a karşı güçlü bir dizi saldırı başlattığı ifade edildi.
PETROL MUAFİYETİ KALDIRILDI, ARDINDAN ASKERİ HAMLE GELDİ
ABD’nin askeri yanıtı, Trump yönetiminin İran’a petrol satışına imkân tanıyan geçici muafiyetleri iptal etmesinden kısa süre sonra geldi.
ABD Hazine Bakanlığı, İran’la yapılan mutabakat kapsamında Tahran’a tanınan petrol satış muafiyetlerinin kaldırıldığını duyurmuştu. Kararın, Hürmüz Boğazı’nda son 24 saatte gemilere yönelik saldırıların yenilenmesine yanıt olarak alındığı bildirilmişti.
Böylece Washington, İran’a karşı önce ekonomik yaptırım kartını devreye aldı, ardından askeri karşılık verdi.
ABD’den İran’a petrol yaptırımı hamlesi: Muafiyetler iptal edildi
CENTCOM: SALDIRILAR ÜÇ TİCARİ GEMİYE CEVAP
ABD Merkez Komutanlığı açıklamasında, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen üç ticari gemiye saldırdığı öne sürüldü.
Duyuruda, “ABD saldırıları, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen üç ticari gemiye yönelik saldırılarına yanıt olarak gerçekleştirilmektedir” denildi.
Axios’a konuşan ABD’li yetkililer de İran ordusunun Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere füze ateşlediğini, Devrim Muhafızları’nın ise üçüncü bir ticari gemiye saldırdığını söyledi. Habere göre iki gemi ciddi hasar aldı ancak can kaybı yaşanmadı.
“ATEŞKESİN AÇIK İHLALİ”
CENTCOM açıklamasında İran’ın eylemleri için sert ifadeler kullanıldı. ABD tarafı, İran’ın sergilediği saldırganlığı “haksız, tehlikeli ve ateşkesi açık bir şekilde ihlal eden” bir eylem olarak tanımladı.
Washington’a göre saldırılar, yalnızca ticari gemileri değil, uluslararası deniz taşımacılığını ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli geçiş düzenini de hedef aldı.
MUTABAKAT KRİZİ BÜYÜYOR
Hürmüz Boğazı’ndaki saldırılar, ABD ile İran arasında kısa süre önce varılan mutabakatın geleceğini de tartışmalı hale getirdi.
Saldırılar, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki saldırıları durdurmayı kabul ettiği mutabakatın üzerinden üç haftadan kısa süre geçtikten sonra yaşandı.
TAHRAN’DAN ROTA VE TAKİP SİSTEMİ UYARISI
İran Dışişleri Bakanlığı ise Hürmüz Boğazı’ndaki gerilime ilişkin farklı bir açıklama yaptı.
Tahran, İran’la koordinasyon sağlanmadan kullanılan rotaların ve gemi takip sistemleriyle oynanmasının risk yarattığını savundu. İran tarafı, bu tür eylemlerin Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişi kolaylaştırma çabalarını sekteye uğrattığını ileri sürdü.
İran Dışişleri Bakanlığı, mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirterek bölge ülkeleri ve deniz taşımacılığı şirketlerine mutabakat hükümleriyle çelişen adımlardan kaçınma çağrısı yaptı.
HÜRMÜZ’DE TANSİYON YENİDEN SAVAŞA YAKLAŞTI
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından dünyanın en kritik geçiş hatlarından biri. Bölgede ticari gemilerin hedef alınması, yalnızca ABD-İran hattında değil, enerji piyasalarında ve bölgesel güvenlik denkleminde de büyük risk oluşturuyor.
Trump yönetiminin önce petrol muafiyetlerini kaldırması, ardından CENTCOM’un İran’a karşı saldırı başlatıldığını duyurması, diplomatik sürecin kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu.
ABD, İran’ın ticari gemilere saldırarak ateşkesi ihlal ettiğini savunurken; Tahran, Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin ancak koordinasyonla sağlanabileceğini ileri sürüyor.
Son askeri hamle, Washington-Tahran hattında gerilimin yeniden açık çatışma seviyesine yaklaştığını gösteriyor.
