Hindistan'da binlerce genç, sızdırılan sınav skandalının ardından Eğitim Bakanı'nın istifasını talep etmek amacıyla "hamam böceği" hareketi olarak adlandırılan eylemlerine perşembe günü de devam etti. Hareket, artık Hindistan gençliği arasındaki daha geniş çaplı hoşnutsuzlukların bir sembolü haline geldi.
Yanıt olarak Hindistan Başbakanı Narendra Modi, perşembe günü televizyonda yaptığı açıklamada konuya değinerek sınav sorularının sızdırılması vakalarıyla ilgilenecek hızlı yetkili mahkemelerin (fast-track court) kurulması çağrısında bulundu.
Modi ayrıca, X hesabından yaptığı paylaşımda, "Hiçbir şey gençlerimizin refahından ve geleceğinden daha önemli değil," ifadelerini kullandı.
Bu sırada protestoculardan hukuk öğrencisi Daksh Bhargava, "Kendisi için kolay olan bir çözüm sunmak yerine, ülke için faydalı olacak bir çözüm üzerinde çalışmalı ve örnek teşkil etmelidir," dedi.
Modi’nin bugüne kadarki en büyük sınavı
Hindistan'daki en çekişmeli tıp fakültesi ve kamu personeli giriş sınavlarına ilişkin soru sızıntılarıyla başlayan ve bir ayı aşkın süredir devam eden protestolar, sınav şikayetlerinin ötesine geçti.
Protestocuların talepleri arasında sınav sisteminde reform yapılması ve soru sızıntılarının ardından intihar eden öğrencilerin ailelerine tazminat ödenmesi de yer alıyor. Hükümetin hesap verebilirliği, işsizlik ve ekonomik fırsatlar konularında her yaştan Hintlinin katılımıyla geniş bir kitleye ulaşan hareket, Başbakan Modi hükümetinin bugüne kadarki en büyük sınavlarından biri olarak görülüyor.
Öte yandan, perşembe günü Yeni Delhi'deki Jantar Mantar'da gece boyunca süren gösterilere polis göz yaşartıcı gaz ve coplarla müdahale ederek kalabalığı dağıttı. Pazartesi günü de binlerce kişinin kısıtlamalara meydan okuyarak parlamentoya yürümesi üzerine benzer olaylar yaşanmıştı.
Barikatlara rağmen protestocular perşembe sabahı yeniden toplanarak gösteri alanına geri döndü. Yetkililer ise gösterilere erişimi kısıtlamak amacıyla Yeni Delhi merkezindeki 16 metro istasyonunu kapatı.
Hareketin kökenleri
Hamam Böceği Janta Partisi (Cockroach Janta Party) tarafından başlatılan hareket, Mayıs ayında internet üzerinde mizahi bir kampanya olarak ortaya çıktı ancak tanınmış aktivist Sonam Wangchuk'un katılması ve üç haftadan fazla süren bir açlık grevine başlamasıyla güç kazandı. Liderler, Eğitim Bakanı istifa edene kadar protestoları durdurmayacaklarını söylediler. Bakan Dharmendra Pradhan ise muhalefeti, öğrencileri siyasi çıkarları için kullanmakla suçluyor.
Muhalefet partileri protestolara destek vererek konuyu parlamentoda Modi hükümetine karşı bir koz olarak kullanırken, Hindistan'ın diğer şehirleri de dayanışma etkinlikleri düzenleyerek harekete destek verdi. Ancak Modi hükümetine karşı düzenlenen gösteriler; aktivistlere, muhalif figürlere ve kamusal protestolara yönelik daha geniş çaplı bir baskı dalgasına yol açtı.