POLITICO, önümüzdeki ay Ankara’da gerçekleştirilecek tarihi NATO Zirvesi’nin gizli taslak metnini paylaştı.
ABD merkezki POLITICO'nun ele geçirdiği gizli taslak metne göre önümüzdeki ay Ankara’da gerçekleştirilecek tarihi NATO Zirvesi, milyarlarca dolarlık yeni silah sözleşmelerine ve savunma sanayisinde radikal bir üretim seferberliğine sahne olacak.
İTTİFAK İÇİ ÇATLAKLARI KAPATMA FORMÜLÜ: MİLYARLIK SİLAH SİPARİŞLERİ
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin, ittifakın kendi içindeki derin siyasi çatlakları örtbas etmek ve ABD Başkanı Donald Trump’ın ilgisini çekmek amacıyla zirveyi doğrudan "savunma sanayi üretimi ve ekonomi" odaklı kurguladığı iddia edildi. Transatlantik yük paylaşımını artırmayı hedefleyen yeni tedarik paketleri, Avrupa sanayisini hızlı seri üretime yöneltirken Amerikan ekonomisine de doğrudan milyarlarca dolarlık katkı sağlayacak.
Rutte’nin geçen hafta açıkladığı verilere göre, ittifak üyelerinin 2035 yılına kadar GSYİH’larının %3,5’ini savunmaya ayırmayı kabul etmesinin ardından, Avrupalı müttefikler ve Kanada 2024 yılına kıyasla savunma bütçelerine 139 milyar dolar daha ek kaynak aktardı. Zirve taslağında öne çıkan diğer kritik bütçe kalemi ise Ukrayna oldu. NATO müttefikleri, ABD’nin katılmasının beklenmediği dev bir operasyonla Ukrayna’ya önümüzdeki yıl için 70 milyar avroluk askeri destek taahhüt edecek.
WASHİNGTON’A ZEYTİN DALI: BİLDİRİDE "İRAN" DETAYI
Ankara’da imzalanacak liderler bildirisinin taslak metninde en dikkat çekici stratejik hamle ise Orta Doğu konusunda atıldı.
Washington'ın, Avrupalı müttefiklerini "İran'a karşı yürütülen savaşta yeterli askeri destek vermemekle" eleştirdiği bu dönemde, NATO büyükelçileri Trump’a bir zeytin dalı uzatmaya hazırlanıyor.
Diplomatların aktardığına göre, ittifak içindeki derin görüş ayrılıklarına rağmen taslak bildiriye ABD'yi memnun edecek iki kritik madde eklendi:
"Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün korunması için İran'a doğrudan küresel çağrı yapılması,
İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğinin NATO metniyle uluslararası düzeyde yeniden vurgulanması."
Sürecin arka planı Washington ile Avrupa başkentleri arasında yaşanan çekişmeye bağlı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Avrupa’daki Amerikan askeri varlığını kapsayan 6 Aylık Gözden Geçirme Kararı, kıtada soğuk rüzgarlar estiriyor. Pentagon’un, muhtemel bir savaş anında NATO’nun emrine vereceği uçak, denizaltı ve İHA gibi yetenek havuzunu daraltacağını bildirmesi üzerine Avrupalı müttefikler hava savunma, İHA ve uzun menzilli füzelee yatırımlarını tek başlarına artırma sözü verdi.
Ancak bu noktada da kriz bitmiş değil. Avrupa caydırıcılık için Tomahawk gibi füzeleri konuşlandırmak isterken, Washington yönetimi gerilimi tırmandıracağı gerekçesiyle Almanya’ya bu füzeleri göndermeyi hala reddediyor. Tüm bu gerilimlerin gölgesinde şekillenen ve son dakikaya kadar diplomatik pazarlıklara açık olan kısa ve net ortak bildiri, temmuz ayında Ankara'da devlet başkanlarının imzasına sunulacak.
