Myanmar açıklarında, çoğunluğu Rohingyalardan oluşan 500’den fazla kişiyi taşıyan iki teknenin battığından veya kaybolduğundan endişe ediliyor. CNN’in haberine göre Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ile Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), teknelerin haziran sonunda Myanmar’ın batısındaki Arakan eyaletinden yola çıktığını bildirdi.
Yaklaşık 250 kişinin bulunduğu ilk tekneyle hareket etmesinden kısa süre sonra bağlantı kesildi. Yaklaşık 280 kişiyi taşıyan ikinci teknenin ise 8 Temmuz’da Myanmar’ın Ayeyarwady kıyılarında battığı tahmin ediliyor.
BM kuruluşlarının ortak açıklamasında, olaylar ve can kaybı sayısının henüz resmî olarak doğrulanmadığı vurgulandı. Ancak ilk bilgiler doğruysa 500’den fazla kişinin yaşamını yitirmiş olabileceği belirtildi.
Yolcular arasında kamplardan gelenler de vardı
Teknelerdeki yolcuların büyük bölümünü Rohingyalar oluşturuyordu. Bazı yolcuların, Bangladeş’in Cox’s Bazar bölgesindeki mülteci kamplarından Arakan’a geçtikten sonra deniz yolculuğuna çıktığı düşünülüyor.
Rohingyalar, Myanmar’ın batısındaki Arakan eyaletinde yaşayan ve çoğunluğu Müslüman olan etnik bir azınlık. Myanmar’da uzun yıllardır ayrımcılık, şiddet ve baskıyla karşı karşıya kalan topluluk, büyük ölçüde vatandaşlık haklarından da mahrum bırakılıyor.
ABD, Myanmar güvenlik güçlerinin Rohingyalara yönelik 2017’deki operasyonlarını 'soykırım' olarak nitelendiriyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütüne göre bir milyondan fazla Rohingya, Myanmar’dan kaçarak Bangladeş’in Cox’s Bazar bölgesine sığındı. Büyük bölümü aşırı kalabalık ve ağır yaşam koşullarının hâkim olduğu kamplarda kalıyor. Yaklaşık 630 bin Rohingya ise hâlâ Arakan eyaletinde yaşıyor.
İç savaş Arakan’daki krizi ağırlaştırdı
Myanmar, ordunun 2021’de seçilmiş hükümeti devirerek yönetime el koymasından bu yana iç savaşla karşı karşıya. Çatışmaları izleyen ACLED’in verilerine göre ülkedeki şiddet olaylarında en az 100 bin kişi hayatını kaybetti.
Arakan eyaletindeki kriz de Myanmar ordusu ile bölgenin büyük bölümünü kontrol eden Arakan Ordusu arasındaki çatışmaların şiddetlenmesiyle derinleşti. Bölgede yaşayan çok sayıda kişi, hem çatışmalardan hem de ağır yaşam koşullarından kaçabilmek için elverişsiz teknelerle tehlikeli deniz yolculuklarına çıkıyor.
Artan kayıp
Kaybolan teknelerle ilgili haberler henüz resmi olarak doğrulanmamış olsa da, IOM ve UNHCR, "potansiyel olarak yıkıcı can kayıplarından dolayı son derece endişeli olduklarını" belirtti. Yetkililer, bu yıl Andaman Denizi ve Bengal Körfezi'nde şu ana kadar yaklaşık 300 kişinin öldüğünü veya kayıp olarak bildirildiğini söyledi.
Açıklamada, "Bu raporlar, uzun süreli çatışma ve yerinden edilmenin yıkıcı etkisinin yanı sıra Rohingya toplulukları için sürdürülebilir çözümlerin devam eden eksikliğinin altını çiziyor. Myanmar'daki tırmanan çatışmalar ve kötüleşen insani durum, Bangladeş'teki mülteci kamplarındaki sınırlı yardım ve fırsatlarla birleşince, giderek daha fazla insan güvenlik ve koruma arayışı içinde tehlikeli deniz yolculuklarına çıkmaya kalkışıyor" denildi.
Kuruluşlar, "dünyanın en ölümcül deniz yollarından birinde" daha fazla ölümün önlenmesi için bölgesel ve uluslararası düzeyde daha güçlü çabalara ihtiyaç duyulduğunu belirterek, bu çabaların "arama ve kurtarma çalışmalarının artırılması, sığınma ve koruma imkanlarına erişim sağlanması ve kaçakçılık ve insan ticareti ağlarına karşı önlemler alınması" gerektiğini vurguladı.
IOM ve UNHCR, iki teknenin deniz yolculukları için daha elverişli kabul edilen dönemin dışında yola çıktığına dikkat çekti. Temmuz ayında Andaman Denizi’nde etkili olan muson yağmurları; kuvvetli rüzgâr, yüksek dalgalar ve sağanak nedeniyle deniz yolculuklarını çok daha tehlikeli hâle getiriyor. Bölgede son dönemde görülen şiddetli yağışlar ve seller de riski artırdı.
