Tozlu dosyalarda aydınlatılmayı bekleyen cinayetlerin sır perdesi bilimle aralanıyor. 10 farklı alanda inceleme ve analizler yapan Kriminal Polis Laboratuvarlarındaki uzmanlar, son tekniklerle delillerin peşine düşüyor.
Faili meçhul cinayetlerin ve kriminalistik olayların çözümünde saklı delillerin ortaya çıkmasını sağlayan Kriminal Polis Laboratuvarları kapısını gazetemize açtı. Biyoloji, fizik, kimya, kimya mühendisliği, makine, antropoloji, arkeoloji, elektrik, elektronik ve otomotiv gibi 10 farklı alanda inceleme ve analizler yapılan laboratuvarlarda, olay yeri veya şüpheli kişilerden elde edilen bulguların delil niteliği kazanması için çalışmalar titizlikle yürütülüyor.
“KEMİKLER OLAY YERİNDE TANIMLANACAK”
Her bir kriminal incelemenin kritik bir öneme sahip olduğunu söyleyen Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürü Dr. Çağdaş Aksoy, “Ülkemizdeki en kapsamlı, dünyadaki ise en kapsamlı üçüncü kemik koleksiyonuna sahip Adli Antropoloji Laboratuvarımız Ankara Üniversitesi ve HAVELSAN paydaşlığımızda TÜBİTAK 1005 Yapay Zeka Destekli olarak kemik tanımlama projesini yürütüyor. 2026 yılı sonunda tamamlanması planlanan bu proje sonunda üretilecek yazılım sayesinde olay yeri ekiplerinin buldukları kemikleri laboratuvara göndermeden ön tanımlamalarını yapabilmesi sağlanacak” dedi.
Dr. Aksoy, bu sayede bulguların tasnif sürelerinin kısalması ve soruşturmacı birimlere anlık bilgi sağlanacağını belirterek, şöyle konuştu:
“Son teknoloji cihaz ve ekipmanlar kullanan Kimyasal İnceleme Laboratuvarımız mevcut kapasitesini artırarak uyuşturucu maddelerin kaynaklarının tespit edilmesini sağlayan yeni cihaz ve metotları bünyesine dahil etti. Bu amaçla kurulan Profilleme Laboratuvarı sayesinde ele geçirilen uyuşturucu maddeler arasında irtibat kurularak uyuşturucu satış ve dağıtım ağlarının oluşturulması ve ilk satıcıya ulaşma konusunda başarılı çalışmalar yürütülüyor.”
“ÖLÜM MEVSİMİ VE YERİ TAHMİNLERİ YAPILABİLECEK”
Biyolojik İnceleme Laboratuvarı bünyesinde 2025 yılı itibariyle Palinolojik İncelemelere başlandığını ifade eden Dr. Aksoy, “Yani polen, spor ve diğer mikroskobik kalıntıların incelemelerine başlandı. Özellikle faili meçhul cesetlerin taşınıp taşınmadığı, ölüm zamanına ait mevsim tahmini, ölüm yeri tahmini gibi kritik incelemeler Adli Palinoloji Laboratuvarı bünyesinde yapılabilecek. Palinolojinin bitkisel kökenli uyuşturucu maddelerin biyolojik profillemesini yaparak coğrafi tespit konusundaki başarısı Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) tarafından da takdir edilmiş ve gelen resmi davet üzerine Adli Palinoloji Laboratuvarımızda yapılan çalışmalar Birleşmiş Milletler Viyana Ofisinde sunuldu” diye konuştu.
Dr. Aksoy şöyle konuştu: “BALİSTİKA Kovan Tespit Sistemin daha geliştirilmesi, mermi çekirdekleri için de dijital arşiv oluşturulması ve yapay zeka desteği ile daha hızlı ve etkin sonuç elde edilmesi için Savunma Sanayi Başkanlığında 2026 yılında yeni bir proje başlatıldı. Projenin 2028 yılında tamamlanarak dünyadaki emsallerinden daha gelişmiş bir sistemin Kriminal Polis Laboratuvarları envanterine dahil edilmesi planlanıyor. Bölge Kriminal Polis Laboratuvarında yürütülen uzmanlık hizmetlerinde yapay zekâdan faydalanılması için projeler gerçekleştirilmekle beraber yapay zekanın suç işlemede araç olarak kullanıldığı olaylarda da özellikle ses, görüntü ve data incelemelerinde yapay zeka yardımıyla işlenen suçların çözümüne de katkı sağlanacak.”
Antropolojik İnceleme Laboratuvarı; olay yerlerinden elde edilen bulguların kemik olup olmadığı, kemikse hangi canlıya ait kemik olduğu, insan kemiği ise yaşı, cinsiyeti ve herhangi bir travma sonucu ölüp ölmediği gibi tespitlerin yapıldığı laboratuvar. Yıllardır kayıp olan kişilerin son fotoğrafı üzerinden bugünkü yüz görünümlerini tahmin etmek için yapılan adli yaşlandırma bu bölüm bünyesinde yapılıyor. Yine faili meçhul cinayetlerde elde edilen kimliği belirsiz kafatasının ölmeden önceki yüz görünümünün üretilmesi için de bu bölüm bünyesindeki Yeniden Yüzlendirme Laboratuvarı kullanılıyor. Antropolojik bulgular faili meçhullerin aydınlatılmasında büyük öneme sahip olduğu ifade ediliyor.
Balistik İncelemeler Laboratuvarında; ateşli ve ateşsiz silahların 6136 sayılı yasa kapsamında ve antika olup olmadıkları, daha önceki olaylarda ,suçun işlenmesinde kullanılıp kullanılmadığının tespitine yönelik inceleme ve analizler yürütülüyor. Kriminal Polis Laboratuvarları bünyesinde hizmet veren BALİSTİKA Kovan Arşiv sistemi ile faili meçhul bir olayla ilgili olarak olay yerinden elde edilen kovanlar ile şüpheli kişilerden elde edilen silahlar arasında irtibat kurularak faili meçhul olayların çözülmesi sağlanıyor.
Belge İnceleme Laboratuvarında, el yazısı/imza aidiyeti tespiti, makine yazısı/çıktısı incelemeleri ve belge sahteciliği konusunda güncel teknolojik cihazlarla incelemeler yürütülür. İntihar mektuplarının gerçekten şahsın elinden çıkıp çıkmadığı, tehdit yazılarının kime ait olduğunun tespiti gibi hususlar bu laboratuvar bünyesinde yapılan incelemeler ile aydınlatılıyor.
Biyolojik İnceleme Laboratuvarında, olay yerinden elde edilen bulgulardan izole edilen DNA örnekleri, son teknoloji cihaz ve ekipmanlar kullanılarak inceleniyor, bu sayede şüpheli, mağdur veya üçüncü kişilere ait olup olmadıkları belirleniyor. DNA analizlerinin birinci derece delil olarak kabul görmesi ve kişiyi doğrudan tanımlaması özellikle faili meçhul olayların aydınlatılmasında soruşturmacı birimlerce en çok aranan delil türü olarak nitelendiriliyor.
Data İnceleme Laboratuvarında, şüpheli kişilerin ev, iş yeri ve üzerlerinden elde edilen dijital materyallerin adli ve imaj kopyaları alınmakta, suç unsuru olabilecek veriler silinmiş olsa dahi kurtarılarak soruşturma dosyalarına ekleniyor. Özellikle delillerin karartılmaya çalışıldığı olaylarda data incelemeleri ile elde edilen dosyalar olayın çözümüne büyük katkı sağlıyor.
Görüntü İnceleme Laboratuvarında, bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında elde edilen görüntüler iyileştirilerek şüpheli veya diğer kişiler yönünden mukayesesi yapılıyor. Bu laboratuvar bünyesinde yapılan okunamayan araç plakalarının okunabilir hale getirilmesi, olay yeri görüntülerindeki kişilerin yüzlerinin netleştirilmesi ve şüpheli kişiler ile karşılaştırılması da faili meçhul olayların aydınlatılmasında soruşturmacı birimlere katkı sağlıyor.
İz İnceleme Laboratuvarında, alet, mühür, damga vb. izlerin incelenmesi, orijinalliği yönünden değerlendirilmesi, araçların şase/motor numaraları ile seri numarası taşıyan diğer parçalarının incelenerek değişim yapılıp yapılmadığının tespiti, kazınmış ve silinmiş izlerin okunabilmesine yönelik çalışmalar yapılıyor. Bir cinayette kullanılan aracın kimlik bilgilerinin tespiti ve yine cinayette kullanılan seri numarası silinmiş bir silahın seri numarasının tespiti gibi kritik incelemeler burada gerçekleşiyor.
Kimyasal İnceleme Laboratuvarına gönderilen bulgular üzerinde uyuşturucu madde, patlayıcı madde, yangın başlatıcı ve atış artığı kalıntıları bulunup bulunmadığı, kimyasal içeriği bilinmeyen bir maddenin ne olduğu, giysi üzerindeki ateşli silah deliklerinin hangi mesafeden oluşturulduğu gibi çok geniş bir alanda hizmet veriyor. Ateşli silahla gerçekleştirilen şüpheli ölümlerin intihar mı cinayet mi olduğu bu Laboratuvar bünyesinde yapılan atış artıkları ve atış mesafesi analizleri ile tespit ediliyor.
Son olarak Ses İnceleme Laboratuvarında bir olayla alakalı edinilen ses kayıtlarının iyileştirilmesi yapılıp arka plandaki gürültüler ayıklanıyor kişilerle aidiyeti konusunda incelemeler yapılıyor. Konuşmaların orijinal bir kayıt mı yoksa montaj içeren bir kayıt mı olduğu da bu laboratuvarın temel inceleme alanlarından biri.
