Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Osmaniye'de mali müşavirlik yapan ve amatör olarak botanikle ilgilenen Mehmet Çelik'in, geçen yıl Amanos Dağları'nın uzantısı Düldül Dağı'ndaki arazi gözlemlerinde sıra dışı bir taşkıran popülasyonu fark ettiğini anlattı.
Çelik'in durumu kendilerine bildirdiğini ifade eden Yıldırım, bölgede inceleme yaptıklarını, literatür ve herbaryum örnekleriyle yapılan kapsamlı karşılaştırmalar sonucunda bitkinin daha önce bilim dünyası tarafından tanımlanmamış yeni bir tür olduğunu ortaya koyduklarını ifade etti.
TÜRKÇE BİLİMSEL ADI İÇİN "DÜLDÜL TAŞKIRANI" ÖNERİLDİ
Yıldırım yeni türe, Çelik'in eşi Sumru Çelik'e ithafen "saxifraga sumruae" adı verildiğini aktararak, Türkçe bilimsel adının ise yaşadığı bölgeye atfen "Düldül taşkıranı" olarak önerildiğini belirtti.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, bir türü keşfetmenin bilimsel açıdan heyecan verici olduğunu dile getirerek, "Ancak keşfedildiği anda yok olma tehdidi altında olduğunu görmek aynı ölçüde düşündürücüdür. Anadolu, dünyanın en önemli biyolojik çeşitlilik merkezlerinden biri ve her yeni keşif bu zenginliğin ne kadar büyük olduğunu göstermektedir. Düldül taşkıranı gibi yalnızca tek bir dağda yaşayan türler, doğanın milyonlarca yılda oluşturduğu eşsiz bir mirastır. Bu mirasın korunması, yeni türler keşfetmek kadar önemlidir." diye konuştu.
Taşkırangiller familyasının dünyada yaklaşık 40 cins ve 800'ü aşkın tür ile temsil edildiğini, familyanın en büyük cinslerinden saxifraganın (taşkıran) güncel verilere göre yaklaşık 477 tür içerdiğini söyleyen Yıldırım, "Türkiye'de ise cins bu türle beraber 24 taksonla temsil edilmekte olup bunların 5 tanesi dar yayılışlı ve endemiktir." dedi.
DAHA ÖNCE BULDUĞU YENİ TÜRE ANNESİNİN ADI VERİLMİŞTİ
Türün literatüre kazandırılma sürecini anlatan Mehmet Çelik ise bitkiyi kayaların arasında fark ettiğini söyledi.
Çelik, yeni türün görülmeye değer bir bitki olduğunu ifade ederek, "Bunu ülkemiz ve dünya florasına kazandırdığımız için çok mutluyum." dedi.
Mehmet Çelik, Osmaniye'de 2023 yılında Amanos Dağları'nın güneyinde yetişen tirşik otuna ait farklı bir türün literatüre kazanılmasını da sağlamış, Türkçe adı "Osmaniye tirşiği" olan türe Çelik'in annesi Meryem Çelik'e atıfla "arum meryemianum yıldırım" adı verilmişti.
