HÜSEYİN GÖKÇE / ANKARA
TEPAV açıklamasına göre geçen yılın ilk yarısında 131 milyar lira olan faiz dışı fazla, bu yıl aynı dönemde 521 milyar liraya çıktı. Yıllık bütçe açığı 1.76 trilyon lira olurken, faiz dışı fazla 646 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Ocak-Haziran döneminde harcamalardaki artış yüzde 32.7 olurken, mal ve hizmet alım giderleri yüzde 44.8 yükseldi. Faiz ödemeleri yüzde 31.7 artarken, vergi gelirleri kayıt dışı ile mücadele politikalarıyla yüzde 38.7 arttı. Bu dönemde gelen ÖTV tahsilatı yüzde 8.5 artarken, petrol ve doğalgaz ÖTV tahsilatı yüzde 34.1 artış gösterdi. Çalışma notunun değerlendirme kısmında, maliye politikasının harcamayı kısma yerine kaynakları enflasyon yaratmadan üretkenliği artıracak alanlara ve eşitsizliği azaltacak sosyal programlara kanalize edilmesi gerektiği bildirildi.
TEPAV bütçe için neler öneriyor?
Yatırım harcamalarını ötelemek yerine verimsiz tüketim harcamaları sınırlandırılmalı.
Öncelikli olarak tarım ve sanayi politikaları gözden geçirilmeli, teşvik ve sübvansiyonlar kalkınma hedeflerine uygun olarak belirlenmeli.
Dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV) ağırlığı azaltılmalı, kapsamlı bir vergi reformu ekonomik ve sosyal kesimlerle tartışmaya açılmalı.
Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlara ilişkin kararlar kurala bağlı, öngörülebilir ve enflasyonla mücadeleyi destekleyici yönde olmalı.
Mali şeffaflık güçlendirilmeli, yeni KÖİ projeleri için mali risk analizi zorunlu hale getirilmeli ve ihale süreçleri şeffaflaştırılmalı.
Bütçe kapsamı genişletilerek bütçe dışı harcama yaratan ve gelir elde eden döner sermayeli işletmeler, sosyal yardımlar, özel hesaplar ve benzeri uygulamalar bütçe içine alınmalı.
Borç idaresinin tek elden yönetimi ilkesine aykırılık teşkil eden TVF, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Afet Yeniden İmar Fonu (AYİF) gibi kurumların borçlanma yetkisi kaldırılmalı.
