Milyarlarca liralık rekabet cezalarına konu olan beyaz et sektöründe bu kez savcılık soruşturması başlatıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, tavuk eti piyasasında rekabeti ihlal ederek fiyatları tüketici aleyhine etkiledikleri iddiasıyla aralarında sektörün en büyük şirketlerinin patron ve yöneticilerinin de bulunduğu 32 kişi hakkında gözaltı kararı verdi. Soruşturma kapsamında 13 şirkete denetim kayyumu atandı.
Gözaltına alındığı tespit edilen isimler arasında Banvit CEO’su Tolga Gündüz, Gedik Pazarlama Müdürü Nihat Özbey, Şenpiliç Finansman Yöneticisi Zeynep Çiçek, Orvital Yönetim Kurulu Başkanı Batuhan Tiryakioglu, Lezita Yönetim Kurulu Üyesi Ergun Abalıoğlu ve Lezita Genel Müdür Yardımcısı Muammer Harmancı da yer aldı.
Gözaltına alınan isimler arasında AKP MKYK üyesi ve AKP Bursa Milletvekili Önder Matlı’nın kardeşi Keskinoğlu Yönetim Kurulu Üyesi Özer Matlı da yer aldı.
EN BÜYÜKLERDE YER ALDILAR
Soruşturma kapsamındaki şirketlerin önemli bölümü Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşları arasında bulunuyor. İSO 500’ün 2024 listesinde Şenpiliç 47’nci, Banvit 53’üncü, Erpiliç 61’inci, Lezita 80’inci, Gedik Piliç 100’üncü, Keskinoğlu 146’ncı ve Bupiliç 220’nci sırada yer aldı.
BEŞ YILDA 2,5 KATLIK ARTIŞ
Kırmızı ete göre daha ucuz olması nedeniyle son yıllarda tüketimi hızla artan tavuk eti, Türkiye’de temel protein kaynaklarından biri haline geldi. Kişi başına yıllık tavuk eti tüketimi 2025 yılı sonunda 32,5 kilograma ulaştı.
Talepteki artışla birlikte fiyatlar da hızla yükseldi. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verilerine göre 2022 yılında kilogramı 50,64 lira olan tavuk eti, son beş yılda yaklaşık 2,5 kat artarak 126,89 liraya çıktı.
Dikkati çeken bir diğer veri ise ihracat fiyatları oldu. Sektörde ihraç edilen tavuk etinin kilogram fiyatı yaklaşık 45 lira seviyesinde kalırken iç piyasada tüketici aynı ürüne ortalama 126 lira ödedi.
MİLYONLARCA LİRALIK CEZA
Operasyon yapılan bu şirketler daha önce Rekabet Kurulu’nun soruşturmasına da konu olmuştu. Kurul’un Eylül 2025’te aldığı kararda, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin rekabete hassas bilgi değişiminde bulunduğuna ilişkin belgelere ulaşıldığı belirtildi. Bu kapsamda Lezita, Aspiliç, Banvit, Beypiliç, Cp, Erpiliç, Gedik, Hastavuk, Keskinoğlu ve Şenpiliç hakkında soruşturma başlatıldı.
Soruşturma sürecinde Keskinoğlu, Lezita, Şenpiliç ve Beypiliç uzlaşma yolunu tercih ederek ihlal ve para cezasını kabul etti.
Kurulun ihlal tespitine dayanak yaptığı delillerin niteliği "ileri tarihli fiyat listesi", "geleceğe yönelik fiyat bilgisi" ve "stratejik bilgi değişimi" olarak sınıflandırıldı. Kararda deliller arasında ileri işlem aylık satış, kesim adedi, kapasite, yatırım planları, kanal/bölge bazında satış hacmi, kesimhane alanları ve yetiştiricilere yapılan ödemelere ilişkin bilgilerin de bulunduğu belirtildi. Kararda yer alan tespitlerde 2022 sonrası bazı şirketlerin fiyatlama ve kâr marjlarında belirgin artış yaşandığına, fiyatların maliyet artışını aşan hızda yükseldiğine vurgu yapıldı.
Kurulun dikkati çektiği temel unsur ise ileri tarihli fiyat listeleri oldu. Elde edilen bulguların, teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının uyumluluk eğiliminde olduğu ve fiyat değişikliklerinde kısa süreli gecikmelerle birbirlerini takip ettiklerini gösterdiği bildirildi.
Kararın nihai bölümünde uzlaşmaya gitmeyen 8 şirkete toplam 2 milyar 728 milyon 660 bin 552 lira idari para cezası uygulanmasına karar verildi. En yüksek ceza 947,3 milyon lira ile Banvit’e kesildi. Banvit’i 871,2 milyon lira ile Erpiliç izledi. Soruşturma evresinde uzlaşma dahil ceza verilen şirket sayısı 12’ye ulaşırken toplam idari para cezası yaklaşık 3,7 milyar TL’yi aştı.
