Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, enflasyonla mücadelede yalnızca üretim maliyetlerine odaklanmanın yeterli olmadığını belirterek, zincir marketlerdeki fiyat oluşum süreçlerinin de denetlenmesi gerektiğini söyledi. Palandöken, Perakende Yasası’nın güncellenmesinin hem tüketicinin korunması hem de adil rekabetin sağlanması açısından zorunlu hale geldiğini ifade etti.
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Palandöken, zincir marketlerin piyasadaki fiyatlama gücüne dikkat çekerek, “Enflasyonla mücadelede sadece üretim maliyetlerini konuşmak yeterli değil. Raf fiyatlarının nasıl oluştuğu da aynı ciddiyetle ele alınmalıdır. Özellikle ulusal zincir marketlerin fiyat oluşumundaki etkisinin göz ardı edilmemesi gerek.” dedi.
Palandöken, normal koşullarda mağaza sayısının artmasının rekabeti güçlendirerek fiyatları aşağı çekmesi gerektiğini ancak mevcut tabloda bunun tersinin yaşandığını savundu. “Normal şartlarda mağaza sayısı arttıkça rekabetin güçlenmesi ve fiyatların aşağı yönlü baskılanması gerekir. Ancak bugün binlerce şubesi bulunan zincir marketlerde bunun tam tersi yaşanıyor. Rekabet yerine fiyat birlikteliği oluşuyor.” ifadelerini kullandı.
“ÜRETİCİ EMEĞİNİN KARŞILIĞINI ALAMIYOR”
Büyük zincir marketlerin üreticiden düşük fiyatlarla aldığı ürünlerin raflarda katlanmış fiyatlarla tüketiciye sunulduğunu öne süren Palandöken, bunun hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkilediğini belirtti.
Palandöken, “Tarladan ya da üreticiden çok düşük bedellerle alınan ürünler raflarda katlanmış fiyatlarla tüketiciye sunuluyor. Üreticinin alın terinin karşılığı verilmediği gibi alım fiyatlarının büyük zincir marketler tarafından belirlenmesi nedeniyle birçok üretici üretimden vazgeçmek ya da üretimini azaltmak zorunda kalıyor. Bu yapı hem piyasa dengelerini bozuyor hem de enflasyonun yüksek seyretmesine zemin hazırlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
“REKABET YERİNE HAKİMİYET OLUŞUYOR”
Zincir marketlerin büyüklüğünün tek başına rekabet anlamına gelmediğini vurgulayan Palandöken, “Bir işletmenin on binlerce mağazaya ulaşması rekabetin arttığı anlamına gelmiyor. Aksine, fiyatların birbirine çok yakın seyrettiği, rekabet yerine fiyat birlikteliğinin oluştuğu bir tablo ortaya çıkıyor.” dedi.
Üreticinin alım fiyatlarını belirleyemez hale geldiğini belirten Palandöken, etkin denetim sağlanmaması halinde piyasa dengesinin bozulacağını ve tüketicinin yüksek fiyatlarla karşılaşmaya devam edeceğini söyledi.
Perakende Yasası’nın yıllardır gündeme getirdikleri bir düzenleme olduğuna işaret eden Palandöken, “Yıllardır dile getirdiğimiz Perakende Yasası sadece esnafımız için değil, tüketicinin korunması, adil rekabetin sağlanması ve enflasyonla mücadele açısından da hayati önem taşıyor. Piyasada gerçek rekabet sağlandığında fiyatlar dengelenir, tüketici kazanır ve enflasyon üzerindeki baskı azalır. Bu nedenle Perakende Yasası’nın bir an önce güncellenerek yürürlüğe girmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur.” ifadelerini kullandı.
