İktidarın faturayı halka kesen ekonomi politikaları, yurttaşı ve küçük işletmeleri derin bir borç sarmalına sürükledi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) son verilerine göre, ödenemediği için yasal takibe düşen “batık krediler” toplamda 738 milyar TL’yi aşarken, hem bireysel hem de ticari tarafta katlanarak arttı.
Yüksek enflasyon gerekçesiyle uygulanan kemer sıkma programı ücretleri eritti. Pahalılık karşısında hayatta kalabilmek için banka kredilerine ve kredi kartlarına sarılan milyonlarca yurttaş ile çarkları döndüremeyen esnaf duvara dayandı. BDDK’nin haftalık bankacılık sektörü verileri, geri dönmeyen kredilerdeki devasa artışı ve ulaşılan korkunç borç batağını gözler önüne serdi.
BDDK verilerine göre, bankaların yasal takibe aldığı toplam “batık alacaklar” 738 milyar 524 milyon TL gibi rekor bir seviyeye ulaştı. Temel tüketim maddelerine dahi borçlanarak ulaşabilen halkın ve piyasadaki daralmadan en çok etkilenen KOBİ’lerin borç geri dönüşlerinde büyük tıkanmalar yaşanıyor.
Vatandaşın borcu büyük
Bireysel ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı yıllık bazda yüzde 63 artarak 139 milyar 757 milyon TL’ye ulaştı. Asgari ödemelerle çevrilmeye çalışılan bireysel kredi kartlarında ise takipteki alacaklar yıllık yüzde 78.3 artışla 160 milyar 453 milyon TL seviyesine fırladı. Yurttaşların toplam tüketici ve kart borcu batığı ise 302 milyar TL’yi geçti.
Esnaf ve KOBİ’ler kepenk indirmenin eşiğinde
Kemer sıkma programının üretim ve ticaret cephesindeki yıkımı da ağır oldu. Taksitli ticari kredilerde takipteki alacak miktarı yıllık yüzde 113.6 artışla 128 milyar 593 milyon TL’ye çıkarken, KOBİ kredilerinde yasal takibe düşenlerin oranı yıllık yüzde 112.7 oranında sıçrayarak 260 milyar 752 milyon TL gibi devasa bir boyuta ulaştı.
Ekonomik yavaşlamanın bedeli halka ödetiliyor
Uygulanan yüksek faiz ve parasal sıkılaşma politikaları enflasyonu dizginlemeye yetmezken, bedeli yine geniş halk kesimlerine ve küçük işletmelere ödetiliyor. Maaşları açlık sınırının altında kalan milyonlarca emekçi kredi kartı limitlerini doldurup yasal takibe düşerken; finansmana erişemeyen, artan maliyetler ve düşen talep arasında ezilen KOBİ’ler peş peşe temerrüde düşüyor.
Büyüme yüzde 0.1’e düştü
Çeyreklik büyüme bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 0.1 seviyesine düşerek ekonomi durgunluğa sürüklenirken, geri dönmeyen kredilerdeki bu ivme, önümüzdeki aylarda icra dosyalarında ve iflaslarda yeni bir patlama yaratabilir. (Ekonomi Servisi)
