Sıcaklık değişimleri ve zorlu kış şartları nedeniyle asfalt yüzeylerde meydana gelen bozulmalar, yol bakım maliyetlerinin en önemli kalemlerinden birini oluşturuyor. Bu soruna çözüm bulmak amacıyla yola çıkan Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Sinan Yardım ve Öğretim Görevlisi Dr. Betül Değer Şitilbay liderliğindeki araştırma ekibi, hem Türkiye'de hem de dünyada ses getirecek yeni bir asfalt türü geliştirdi.
Covid-19 pandemisi öncesinde başlayan ve disiplinler arası bir ekiple yürütülen çalışmalar sonucunda, asfalt kaplamalarda bağlayıcı malzeme olarak kullanılan bitüm, özel bir kimyasal içeriğe sahip polyester reçine ilavesiyle güçlendirildi.
ÇATLAMALARA KARŞI "NANO KİMLİKLİ" KORUMA
Asfaltların agregaları (taş kırığı) birbirine bağlayan temel unsur olan bitüm üzerinde odaklandıklarını belirten Doç. Dr. Mustafa Sinan Yardım, düşük sıcaklıkların asfaltı büzüştürerek çatlama eğilimini artırdığını vurguladı.
Geliştirdikleri yöntemi anlatan Doç. Dr. Yardım, "Amacımız asfaltın daha düşük sıcaklıklarda kırılmadan dayanabilmesini sağlamaktı. Polyester reçine katkısıyla asfaltın 10 derece daha düşük sıcaklıklarda çatlamaya direnen bir yapı oluşturduk. Normalde eksi 20 derecelerde bozulmaya başlayan camsı geçiş sıcaklığını eksi 30 derecelere kadar indirdik. Bu, büyük bir başarıdır" dedi.
Çalışmada yalnızca yeni bir malzemenin üretilmediğini, aynı zamanda tahribatsız ölçüm yöntemlerinin de başarıyla kullanıldığını belirten Yardım, hem malzemenin hem de ölçüm tekniğinin ilk kez kullanıldığının altını çizdi.
HEM ULUSAL HEM ULUSLARARASI PATENT ONAYI
Üretilen dayanıklı asfaltın başarısı sınırları aştı. Geliştirilen bu yenilikçi ürün ve yöntem, YTÜ Yıldız Teknopark aracılığıyla önce Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan, ardından da dünyadaki benzer çalışmalar incelenerek Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticaret Markası Ofisi'nden tescil aldı. Doç. Dr. Yardım, "Elimizde hem ulusal hem de Amerikan patenti var. Bu da çalışmamızın orijinalliğinin ve başarısının bir göstergesi" şeklinde konuştu.
KÜÇÜK BİR TASARRUF, KİLOMETRELERCE ETKİ DEMEK
Çalışmanın önemli isimlerinden Dr. Betül Değer Şitilbay ise araştırmanın disiplinler arası yapısına dikkat çekerek İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'dan uzmanların da sürece dahil olduğunu belirtti.
Malzemenin moleküler düzeyde incelendiğini vurgulayan Dr. Şitilbay, kullanılan yenilikçi ölçüm tekniğini şu sözlerle anlattı: "Standart deneylerin aksine 'dielektrik spektroskopi' yöntemini kullandık. Malzemenin iç yapısını gözlemleyip ona adeta bir 'nano kimlik' verdik. Sonuçta; düşük sıcaklıklarda bozulmayan, çatlamaya karşı dayanıklı ve daha geç çatlayan bir asfalt elde ettik."
Bu buluşun çevresel ve ekonomik katkılarına da değinen Şitilbay, yol kaplamalarında sağlanacak küçük bir iyileşmenin kilometreler boyunca büyük tasarruf anlamına geldiğini söyledi. Modifiye edilmiş bu asfaltın yolların bakım-onarım aralıklarını ve kullanım ömrünü uzatacağını belirten Şitilbay, malzemenin sürdürülebilirlik ve maliyet açısından oldukça olumlu sonuçlar doğuracağını sözlerine ekledi.
