Sosyal medya ve video platformları, ilk kez küresel ölçekte insanların en çok başvurduğu haber kaynağı haline geldi. Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü'nün (Reuters Institute for the Study of Journalism) yayımladığı 2026 Dijital Haber Raporu, haber tüketim alışkanlıklarında tarihi bir dönüm noktasına işaret etti.
Oxford Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren enstitünün hazırladığı rapora göre dünya genelinde insanların yüzde 54'ü haberleri sosyal medya ve video platformlarından takip ediyor. Yapay zeka sohbet botları da hesaba katıldığında bu oran yüzde 56'ya yükseliyor.
Buna karşılık televizyon haberlerini takip ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 52'de, gazete ve haber siteleri ile uygulamalarını kullananların oranı yüzde 51'de kaldı. Radyodan haber alanların oranı ise yüzde 21 olarak ölçüldü.
Araştırma, yılın ilk aylarında 48 ülkede yaklaşık 100 bin kişiyle çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Gençler haberi sosyal medyada buluyor
Rapora göre katılımcıların yüzde 30'u sosyal medya veya video platformlarını birincil haber kaynağı olarak görüyor. Bu oran 18-24 yaş grubunda yüzde 50'ye çıkıyor.
Araştırma, farklı platformların haber tüketiminde farklı işlevler üstlendiğini de ortaya koydu. Kullanıcılar, X ve YouTube'a çoğunlukla doğrudan haber bulmak amacıyla girerken; Facebook, Instagram ve TikTok'ta haberlere daha çok başka içerikleri tüketirken rastlıyor.
Televizyon ise yalnızca 45 yaş üstü kullanıcı gruplarında en yaygın haber kaynağı olmayı sürdürüyor.
Reuters Enstitüsü raporunun başyazarı Jim Egan, gelişmeyi "ani bir dönüşümden çok kademeli bir kayış" olarak nitelendirse de bunun medya sektörü açısından önemli bir eşik olduğunu vurguladı.
Geleneksel medya için gelir krizi derinleşiyor
Rapor, geleneksel medya kuruluşlarının ekonomik açıdan karşı karşıya olduğu zorlukların da büyüdüğünü gösterdi.
Katılımcıların yalnızca yüzde 17'si çevrimiçi haber içerikleri için ödeme yaptığını belirtirken, reklam gelirlerinin büyük bölümü Google ve Meta gibi teknoloji devlerinin elinde toplanmaya devam ediyor.
Araştırmada, haber siteleri ve uygulamalarının hiçbir yaş grubunda birinci tercih edilen haber kaynağı olmaması dikkat çekti. Bu durumun medya kuruluşlarının erişim, etkileşim ve gelir elde etme kapasitesi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtildi.
Habere güven tarihi dip seviyede
180 sayfalık rapor, medya sektöründe uzun süredir gözlenen eğilimleri de doğruladı. Video içeriklere yönelik ilginin artması, bireysel içerik üreticilerinin güç kazanması ve geleneksel medyaya duyulan güvenin azalması bu eğilimlerin başında geliyor.
Araştırmaya katılanların yalnızca yüzde 37'si "haberlerin çoğuna çoğu zaman güvendiğini" söyledi. Bu oran, raporun ölçtüğü en düşük güven seviyesi olarak kayda geçti.
Yapay zeka haber tüketiminde yükseliyor
Rapora göre yapay zeka destekli sohbet botları da haber tüketiminde giderek daha fazla rol oynuyor.
Katılımcıların yüzde 10'u haftalık olarak ChatGPT benzeri yapay zeka araçlarını haber almak amacıyla kullandığını belirtti. Bu oran geçen yıl yüzde 7 seviyesindeydi.
Jim Egan, üretken yapay zeka teknolojilerinin hızlı gelişiminin medya yöneticileri ve politika yapıcılar için en büyük sınamalardan biri haline geldiğini belirterek, sektörün önümüzdeki dönemde bu değişime nasıl uyum sağlayacağının kritik önem taşıdığını ifade etti.
