Şeytandan sonra astronot da Prada giyecek

Lüks modanın yıllardır gir­mediği yer kalmadı. Sanat dünyasına girdi, spor dün­yasına girdi, teknoloji şirketle­riyle ortaklıklar kurdu, otomo­bil tasarladı, otel açtı. Ancak son dönemin en sıra dışı adımı muhtemelen bu. Prada, NA­SA'nın Ay görevlerinde kul­lanılması planlanan yeni nesil uzay giysilerinin ge­liştirilmesinde görev alı­yor. Böylece moda dünya­sının en güçlü markala­rından biri, ilk kez dünya sınırlarının ötesine uzanan bir projenin parçası oluyor.

Yirmi yıl önce mo­da dünyasının en meşhur cümlesi "Şey­tan Prada Giyer"di. Meryl Stre­ep'in unutulmaz Miranda Priest­ly karakteri sayesinde Prada, güç, prestij ve ayrıcalığın da sembol­lerinden biri haline gelmişti. Ara­dan geçen yıllarda marka birçok kez gündeme geldi, sayısız kolek­siyon çıkardı, yeni mağazalar aç­tı. Ancak muhtemelen hiçbiri bu­günkü kadar sıra dışı değildi. Çün­kü bu kez konuştuğumuz şey yeni bir çanta ya da podyum koleksiyo­nu değil, Ay.

Geçtiğimiz hafta New York'ta tanıtılan "Liquid Cooling and Ventilation Garment" yani sıvı soğutma ve havalandırma giy­sisi, Prada'nın uzay teknoloji­leri şirketi Axiom Space ile sürdürdüğü işbirliği­nin son adımı oldu. Sistem, NASA'nın Ar­temis programında kullanılması planlanan yeni nesil uzay giysisi­nin bir parçası olarak geliştirildi. Burada önemli bir ayrıntının altı­nı çizmek gerekiyor. Son günlerde çıkan bazı haberlerde sanki Pra­da baştan sona bir astronot kıya­feti tasarlamış gibi bir algı oluştu. Oysa projenin merkezinde NA­SA'nın Ay görevleri için seçtiği Axiom Space bulunuyor. Prada ise özellikle malzeme geliştirme, üre­tim süreçleri ve insan hareketle­rini destekleyen teknik çözümler konusunda projeye katkı sağlıyor.

Tanıtılan yeni iç katmanın gö­revi ise oldukça kritik. Astronot­ların uzay giysisinin altında giydi­ği bu sistem, vücut sıcaklığını den­geliyor. Giysinin içine yerleştirilen ince tüplerden dolaşan soğuk su, Ay yüzeyindeki görevler sırasında oluşan ısının vücuttan uzaklaştı­rılmasına yardımcı oluyor. Kulağa çok moda gelmeyebilir ama Ay'da saatler boyunca çalışacak bir ast­ronot için bu sistem, şıklıktan çok daha önemli.

Prada'nın burada ne işi var?

Aslında Prada'nın bu projede yer alması ilk bakışta göründüğü kadar şaşırtıcı değil. Çünkü mo­da sektörünü yalnızca defileler­den ve vitrinlerden ibaret san­mak, buzdağının sadece görünen kısmına bakmak gibi. Lüks mar­kaların asıl uzmanlığı çoğu zaman görünmeyen yerde saklı. Kumaş teknolojileri, malzeme bilgisi, üre­tim teknikleri ve insan vücuduna uyum sağlayan tasarım çözümle­ri yıllardır sektörün temel çalışma alanları arasında yer alıyor.

Bir çantanın yıllarca formunu koruması, bir ceketin omuz yapı­sının kusursuz görünmesi ya da bir performans kumaşının onlar­ca kullanımdan sonra bile özellik­lerini kaybetmemesi tesadüf de­ğil. Bunların arkasında ciddi bir araştırma ve geliştirme süreci bu­lunuyor.

Prada'nın Axiom Space ile kur­duğu ortaklık da bu bilgi birikimin­den besleniyor. Özellikle markanın teknik kumaşlar ve yüksek perfor­manslı malzemeler konusundaki deneyimi, uzay teknolojilerinin ih­tiyaçlarıyla beklenmedik biçimde kesişiyor. Sonuçta ister bir kayak giysisi tasarlayın ister Ay yüzeyin­de kullanılacak bir ekipman geliş­tirin, konu dönüp dolaşıp insan be­denini korumaya ve hareket özgür­lüğü sağlamaya geliyor.

Uzay estetiğinden uzay gerçeğine

Moda dünyasının uzaya ilgisi as­lında yeni değil. On yıllar boyun­ca sayısız tasarımcı geleceği uzay üzerinden hayal etti. Defilelerde metalik kumaşlar, futuristik silu­etler ve bilim kurgu filmlerini an­dıran detaylar gördük. Uzay, mo­danın en sevdiği ilham kaynakla­rından biri oldu. Bugün ise ilham kaynağı olmaktan çıkıp gerçek bir çalışma alanına dönüşüyor. Artık mesele astronot gibi görünmek de­ğil, gerçek astronotların ne giye­ceği. Belki de Prada'nın hikâyesini ilginç kılan tam olarak bu. Çünkü marka burada bir kostüm tasarla­mıyor. Uzay görevlerinin güvenli­ğini ve performansını artıracak bir sistem üzerinde çalışıyor.

Yeni lüksün adresi

Bu durum aynı zamanda lüksün geçirdiği dönüşümü de gösteriyor. Yıllar boyunca lüks; zor ulaşılır ol­mak, ayrıcalık yaratmak ve belirli bir yaşam tarzını temsil etmek üze­rinden tanımlandı. Bugün ise per­formans, işlevsellik ve teknoloji gi­derek daha fazla önem kazanıyor. Bir ürünün yalnızca güzel görün­mesi yeterli bulunmuyor; aynı za­manda iyi çalışması da bekleniyor. Belki de bu yüzden son dönemin en ilginç moda haberlerinden biri ye­ni bir çanta ya da ayakkabı değil, bir soğutma sistemi oldu. Prada'nın uzay programındaki varlığı tam da bu yeni dönemin sembollerinden biri gibi görünüyor.

Bir zamanlar markalar sanat dünyasına yakın olmakla övünü­yordu. Ardından teknoloji şirket­leriyle yapılan işbirlikleri dönemi başladı. Şimdi ise konuştuğumuz şey Ay görevleri. Moda dünyasının sınırları genişlemeye devam edi­yor. Ve kabul etmek gerekir ki çok az marka, ürünlerinin kullanılaca­ğı yeri anlatırken "Dünyanın yak­laşık 384 bin kilometre uzağı" ifa­desini kullanabilir. Prada artık on­lardan biri.

Miranda Priestly bu haberi görseydi...

2006 yılında vizyona giren "Şey­tan Marka Giyer", moda dünyası­nın popüler kültürdeki en güçlü temsilcilerinden biri haline geldi. Film sayesinde Prada adı, yalnızca bir lüks moda markası olmaktan çı­kıp sektörün güç ve prestij sembol­lerinden biri olarak hafızalara ka­zındı. Bugün markanın geldiği nok­ta ise filmin senaristlerinin bile aklına gelmeyebilirdi. Çünkü artık mesele bir moda dergisinin genel yayın yönetmenini etkilemek ya da ön sırada yer bulmak değil. Prada, insanlığın Ay'a dönüş yolculuğun­da kullanılacak ekipmanların ge­liştirilmesinde rol oynuyor. Kısa­cası Miranda Priestly'nin gardıro­bundan sonra sırada astronotların gardırobu var. Ve moda dünyasının hikâyesi ilk kez bu kadar gerçek an­lamda dünyanın dışına taşıyor.