İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği basın toplantısında ABD ile İran arasında varılan mutabakata ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığı açıklamalarda Bekayi, mutabakatın yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı olmadığını, bölgesel gelişmeleri de kapsayan geniş bir çerçeve içerdiğini ifade etti.
Bu kapsamda Lübnan'da yaşanan çatışmaların sona erdirilmesinin anlaşmanın temel unsurlarından biri olduğunu belirten Bekayi, "Lübnan'daki savaşı sona erdirmek, ABD ile yapılan mutabakatın ayrılmaz bir parçasıdır." dedi.
ABD-İran anlaşmasının detayları ortaya çıktı: Tahran masadan zaferle kalktı
DONDURULAN İRAN VARLIKLARI VE TAZMİNAT TALEBİ MUTABAKATIN MERKEZİNDE
Bekayi, mutabakatın en önemli başlıklarından birinin İran'a ait bloke edilmiş veya erişimi sınırlandırılmış mali varlıkların yeniden kullanıma açılması olduğunu söyledi.
İran'ın yurt dışındaki mali kaynakları üzerindeki tasarruf hakkının yeniden tesis edilmesinin Tahran açısından büyük önem taşıdığını belirten Bekayi, ABD yönetiminin bu konuda gerekli adımları atmayı taahhüt ettiğini ifade etti.
Bekayi, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"İran'a ait bloke edilmiş varlıkların erişime açılması, ABD'nin İran'a yeni bir ödeme yapması değil, İran'ın zaten sahip olduğu varlıklar üzerindeki hakkının tanınması anlamına gelmektedir. Bu konu büyük önem taşımaktadır ve gerekli düzenlemeler bu doğrultuda planlanmıştır."
İranlı Sözcü, anlaşmanın ikinci önemli ayağının ise savaş nedeniyle ortaya çıkan zararların karşılanması olduğunu dile getirdi.
İRAN: SAVAŞ YASA DIŞIYDI, TAZMİNAT TALEBİMİZ SÜRECEK
Bekayi, savaşın yol açtığı maddi ve insani kayıpların telafi edilmesinin İran halkının meşru beklentileri arasında yer aldığını belirtti.
Tahran yönetiminin bu konuda geri adım atmayacağını ifade eden Bekayi, şu açıklamayı yaptı:
"Tazminat talebi, İran halkının meşru taleplerinden biridir. Çünkü bu savaş yasa dışı bir savaştı ve bu sırada çok sayıda savaş suçu işlendi. İran, bu zararların karşılanmasını talep etmeyi sürdürecek ve bu konu mutabakat zaptında da yer almaktadır."
Bekayi, savaş zararlarının karşılanmasına yönelik hükümlerin mutabakat metninde açık şekilde yer aldığını kaydetti.
ABD'YE GÜVENSİZLİK DEVAM EDİYOR
Mutabakatın imzalanmasına yönelik süreç ilerlese de İran yönetiminin Washington'a karşı temkinli yaklaşımını koruduğunu belirten Bekayi, iki ülke arasındaki geçmiş deneyimlerin Tahran'ın tutumunda etkili olduğunu söyledi.
Bekayi, savaşı sona erdirmeyi hedefleyen çerçeve mutabakata rağmen ABD'ye yönelik "derin bir güvensizliğin" sürdüğünü ifade ederek, anlaşmanın uygulanma sürecinin yakından takip edileceğini dile getirdi.
YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI İÇİN 60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ BAŞLAYACAK
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, yaptırımların kaldırılmasının ABD ile yürütülen tüm görüşmelerin temel gündem maddelerinden biri olduğunu vurguladı.
Mutabakat zaptında bu konuda açık hükümler bulunduğunu belirten Bekayi, şu ifadeleri kullandı:
"Bu mutabakat zaptına göre ABD, birincil ve ikincil yaptırımların tamamını kaldırmakla yükümlü olacaktır. Ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımları ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın ilgili kararlarının da kaldırılması öngörülmektedir. Bu başlıklar, nükleer konularla birlikte mutabakatın imzalanmasının ertesi gününden itibaren müzakere edilmeye başlanacak ve 60 gün içinde nihai uzlaşıya bağlanacaktır."
PETROL VE PETROKİMYA ÜRÜNLERİ ÜZERİNDEKİ KISITLAMALARIN KALDIRILMASI HEDEFLENİYOR
Bekayi, mutabakatın ekonomik boyutuna ilişkin değerlendirmelerinde İran'ın enerji sektörünü ilgilendiren önemli düzenlemelere de değindi.
Mutabakat metninde İran'ın petrol, petrol türevleri ve petrokimya ürünlerinin satışına yönelik kısıtlamaların kaldırılmasının öngörüldüğünü ifade eden Bekayi, anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte bu alandaki engellerin ortadan kaldırılmasının planlandığını söyledi.
Bekayi, mutabakat zaptının cuma günü imzalanmasıyla birlikte İran'ın petrol, petrokimya ürünleri ve petrol türevlerini uluslararası piyasalarda herhangi bir engel ya da sorunla karşılaşmadan satabilmesinin hedeflendiğini belirtti.
NÜKLEER PROGRAM MUTABAKAT METNİNE DAHİL EDİLMEDİ
Basın toplantısında İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin soruları da yanıtlayan Bekayi, mevcut mutabakat metninde nükleer programla ilgili herhangi bir hüküm bulunmadığını açıkladı.
Ancak nükleer faaliyetler ve yaptırımların kaldırılması konularının anlaşmanın imzalanmasının ardından başlayacak müzakere sürecinde ele alınacağını kaydeden Bekayi, bu başlıkların 60 günlük süre içerisinde görüşülerek sonuçlandırılmasının planlandığını ifade etti.
Bekayi, mutabakat zaptının imzalanma takvimi ve teknik ayrıntılarına ilişkin çalışmaların sürdüğünü belirterek, süreçle ilgili kapsamlı bilgilendirmenin ilerleyen günlerde kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.
