Japonya'nın en genç kadın belediye başkanı olan 35 yaşındaki Shoko Kawata, ilk çocuğunu dünyaya getirmek üzere doğum iznine ayrılacağını açıkladı. Kyoto eyaletine bağlı Yawata kentinin belediye başkanı olan Kawata'nın kararı, ülkede hem kadınların siyasetteki yeri hem de çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda yeni bir tartışma başlattı.
2023 yılında belediye başkanı seçilen Kawata'nın eylül ortasında doğum yapması bekleniyor. Kawata, doğumdan önce sekiz hafta ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam 16 haftalık izin kullanacak. Bu uygulamanın, görevde bulunan bir Japon belediye başkanının kullandığı ilk doğum izni olduğu belirtiliyor.
Japonya'da kamu çalışanları için doğum izni hakkı bulunsa da seçilmiş siyasetçiler için böyle bir hakkı güvence altına alan yasal bir düzenleme bulunmuyor. Bu nedenle Kawata'nın kararı, mevcut sistemdeki önemli bir boşluğu da görünür hale getirdi.
CNN'e konuşan Kawata, kararının yalnızca çalışanlar için değil, işverenler, yöneticiler ve kamu görevlileri için de örnek olmasını istediğini belirterek, "Çocuk sahibi olma ve çocuk yetiştirme gibi yaşamın doğal süreçlerinin çalışma hayatıyla uyumlu hale getirilebileceğini göstermek istiyorum" dedi.
Yaklaşık 70 bin nüfuslu Yawata kentinin yönetimini izni süresince yardımcısına devredecek olan Kawata, buna rağmen evden e-postalarını takip etmeyi sürdüreceğini söyledi.
Tepkiler ve destekler
Kawata'nın açıklaması sosyal medyada bazı eleştirileri de beraberinde getirdi. Bazı kullanıcılar bir belediye başkanının görevinden uzak kalmasının vergi mükelleflerinin kaynaklarının boşa harcanması anlamına geldiğini savundu. Ancak Kawata, yüz yüze görüştüğü vatandaşlar ve belediye çalışanlarından büyük destek gördüğünü ifade etti.
Tokyo Üniversitesi'nden sosyoloji profesörü Sawako Shirahase, Japonya'nın kamu yönetimi sisteminin hâlâ geleneksel varsayımlar üzerine kurulu olduğunu belirterek, mevcut yasal çerçevenin belediye başkanlarının doğum izni kullanabileceğini öngörmediğini, ancak bunu açıkça yasaklamadığını söyledi. Shirahase, Kawata'nın kararının gelecekte daha dengeli bir iş-yaşam kültürünün oluşmasına katkı sağlayabileceğini vurguladı.
Kadınların siyasetteki görünürlüğü artıyor
Uzmanlara göre Japonya, toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda yavaş ilerlese de kadınların yerel siyasetteki temsili giderek artıyor. Son beş yılda ülkedeki kadın belediye başkanı sayısı yaklaşık 50'den 80'e yükseldi. Buna rağmen kadınlar hâlâ ulusal siyasette ciddi şekilde eksik temsil ediliyor. Japon parlamentosunun alt kanadındaki milletvekillerinin yüzde 15'inden azını kadınlar oluşturuyor.
Kawata'nın kararı aynı zamanda Japonya'nın uzun süredir mücadele ettiği nüfus kriziyle de yakından bağlantılı. Ülkede 2025 yılında yalnızca 671 bin Japon vatandaşı doğdu; bu rakam şimdiye kadarki en düşük doğum sayısı olarak kayıtlara geçti ve düşüş üst üste onuncu yılına ulaştı.
Uzmanlar, doğum oranlarındaki gerilemenin başlıca nedenleri arasında uzun çalışma saatleri, yoğun iş baskısı ve yükselen yaşam maliyetlerini gösteriyor. Birçok genç, kariyer ile aile arasında seçim yapmak zorunda kaldığını düşünüyor.
