İsviçre’de yapılan yeni bir bilimsel araştırma, Avrupa kunduzlarının inşa ettiği barajların iklim değişikliğiyle mücadelede gizli birer karbon deposu olarak görev yaptığını ortaya koydu.
Eco News Online'da yer alan habere göre; bilim insanları, kunduzlar tarafından şekillendirilen bir nehir yatağının, bir yıl boyunca sisteme giren toplam karbonun yaklaşık %26'sını bünyesinde tuttuğunu belirledi. Bu oran, mevcut insan yapımı iklim modellerinin tahmin ettiğinden çok daha yüksek bir seviyeye denk geliyor.
Birmingham Üniversitesi, Wageningen Üniversitesi ve Bern Üniversitesi'nden araştırmacıların İsviçre'nin kuzeyindeki Ren havzasında yürüttüğü çalışmada, kunduzların 2010 yılından beri aktif olduğu yaklaşık 800 metrelik bir akarsu koridoru incelendi. Gaz odaları, su sensörleri ve akış ölçümleri kullanan uzmanlar; nehirdeki karbonun sisteme giriş, çıkış ve depolanma miktarlarını hesaplayarak kapsamlı bir "karbon bütçesi" çıkardı. Elde edilen veriler, kunduzların etkisindeki bu akarsu yatağının yılda yaklaşık 98 metrik ton karbon depolayarak net bir karbon yutağı haline geldiğini gösterdi.
Kunduzların bu başarısı, akarsu boyunca çamur, taş, dal ve çalıları üst üste yığarak suyun akışını yavaşlatmalarından kaynaklanıyor. Hızlı akan nehirler yaprakları, bitki kalıntılarını ve ölü odunları sürükleyip götürürken, kunduz barajları sayesinde yavaşlayan su bu malzemelerin dibe çökmesini sağlıyor. Zamanla çamur katmanlarının altında kalan bu zengin organik maddeler, karbonu yer üstünde ve yer altında uzun yıllar boyunca hapsediyor. Araştırma, tutulan karbonun yarısından fazlasının yüzeyin altındaki yeraltı suyu hatlarında kilitli kaldığını ve barajların kuraklık dönemlerinde yeraltı su kaynaklarını beslediğini ortaya koydu.
Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu ise metan gazıyla ilgili oldu. Sulak alanlar genellikle güçlü bir sera gazı olan metan saldıkları gerekçesiyle iklim raporlarında eleştirilirken, bu bölgede salınan metan gazı miktarının, depolanan toplam karbonun yanında %0,1 gibi son derece küçük bir oranda kaldığı görüldü.
Yüzyıllar sonra Avrupa'nın geneline ve özellikle İspanya'ya geri dönen kunduzların popülasyonu günümüzde binin üzerine çıkmış durumda. Kunduzların geri dönüşü nehir kıyısındaki çiftçiler için su baskınları ve mahsul zararları gibi bazı lojistik zorluklar yaratsa da, bu araştırma hayvanların doğaya planlı bir şekilde kazandırılmasının iklim krizine karşı doğa tabanlı güçlü bir çözüm olabileceğini kanıtlıyor. Sonuçlar, kunduzların bulunduğu nehirlerin sadece su taşıyan birer kanal olmaktan çıkıp, karbonu başarıyla filtreleyen ve hapseden karmaşık birer iklim altyapısına dönüştüğünü gösteriyor.
