Avrupa’da klima kullanımı özellikle enerji fiyatlarının yükselmesi, Rus gazına bağımlılığın azaltılması ve çevre politikaları nedeniyle daha fazla tartışılır hale geldi. Bazı ülkelerde kamu binaları, mağazalar, ofisler, oteller, havaalanları, tren istasyonları ve sinemalar gibi kapalı kamusal alanlarda klimanın kullanım derecesine sınırlama getirildi. Almanya'da Fransa'da klima neden yasak? Ayrıntılar...
AVRUPA'DA KLİMA YASAK MI?
Avrupa’da klima genel olarak yasak değildir. İnsanların evlerine klima takması, otellerde klima bulunması, iş yerlerinde soğutma yapılması ya da mağazalarda klima kullanılması tamamen yasaklanan uygulamalar arasında yer almaz. Avrupa’daki temel yaklaşım, klimanın kendisini yasaklamak değil; klimanın nerede, nasıl, hangi sıcaklıkta ve hangi teknik şartlarla kullanılacağını kurallara bağlamaktır. Bu nedenle Avrupa’da klima konusundaki düzenlemeler daha çok enerji tüketimi, gürültü, dış ünite yerleşimi, tarihi yapıların korunması ve çevreye etkiler üzerinden şekillenir.
Bazı ülkelerde klimanın özellikle kamuya açık ve ticari alanlarda çok düşük derecelere ayarlanması sınırlandırılmıştır. 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa’da enerji fiyatlarının yükselmesi ve Rus gazına bağımlılığı azaltma amacıyla, bazı ülkeler kamu binaları, alışveriş yerleri, ofisler, havaalanları, tren istasyonları, sinemalar ve benzeri kapalı kamusal alanlarda soğutma derecelerine ilişkin kurallar getirdi. İspanya’da kamuya açık ve ticari binalarda yaz aylarında klimanın 27°C’nin altına indirilmemesi, kış aylarında ise ısıtmanın 19°C’nin üstüne çıkarılmaması yönünde düzenlemeler yapıldı. Evler içinse bu kurallar daha çok tavsiye niteliğinde ele alındı.
Avrupa’daki sınırlamaların bir başka yönü de dış ünite, gürültü ve enerji verimliliğiyle ilgilidir. Tarihi şehir dokusunun güçlü olduğu Paris, Roma, Barselona ve Viyana gibi şehirlerde dış cepheye gelişigüzel klima dış ünitesi takmak her zaman serbest değildir. Apartman cephesini, çatıyı, ortak alanları ya da tarihi görünümü etkileyen dış üniteler için belediyeden, apartman yönetiminden veya yapı koruma kurumlarından izin gerekebilir. Split klima sistemlerinde dış ünite komşuya yakın bir noktaya yerleştirildiğinde gece uğultu, titreşim ve fan sesi rahatsızlık yaratabilir. Avrupa’da satılan klima ve konfor fanları için minimum enerji performansı, maksimum ses seviyesi ve ürün bilgilendirme şartları da bulunur.
FRANSA'DA ALMANYA'DA KLİMA YASAK MI, NEDEN YASAK?
Fransa’da klima tamamen yasak değildir; ancak klimanın verimsiz ve gereksiz kullanımına dönük sınırlamalar vardır. Klimalı dükkânların kapılarını açık bırakması yasaklanmış veya cezaya bağlanmıştır. Bunun nedeni, kapı açıkken klima çalıştırmanın ciddi enerji israfına yol açmasıdır. Fransız makamları, klima çalışırken kapıların açık tutulmasının enerji tüketimini yaklaşık yüzde 20 artırabildiğini belirtmiştir. Bu nedenle Fransa’da düzenlemeler, klimanın varlığına değil, enerji kaybına neden olan kullanım biçimlerine odaklanır.
Fransa’da ayrıca kamusal açık alanlarda enerji tüketen ısıtma veya klima sistemlerinin kullanımını sınırlayan bir kararname de vardır. Bu düzenleme daha çok kafe terasları gibi dış mekânlarda enerji israfının önüne geçilmesiyle ilgilidir. Kapalı alanları soğutmak için kullanılan klima ile açık havayı soğutmaya çalışan sistemler aynı şekilde değerlendirilmez. Fransa’daki sınırlamalar, özellikle kapısı açık işletmeler, dış mekânlar ve enerji tüketiminin arttığı alanlar üzerinden uygulanır. Avrupa Birliği’nin F-gaz düzenlemeleri de klima, soğutma ve ısı pompası gibi ürünlerde iklimi ısıtan gazların kullanımını aşamalı olarak azaltmaya yöneliktir.
Almanya’da da klima yasak değildir. Evlerde, ofislerde, mağazalarda, otellerde ve kamu binalarında klima kullanılabilir. Ancak Almanya’da klima; enerji verimliliği, bina kuralları, kiracı-ev sahibi ilişkisi, dış ünite, gürültü ve çevre gazları bakımından daha sıkı düzenlenir. Kiracıların pencereye koyduğu taşınabilir klimalar genellikle binaya kalıcı müdahale yapmadığı için daha az sorun yaratır. Split klima gibi dış ünitesi olan sistemlerde ise dış ünitenin cepheye, balkona, çatıya ya da ortak alana monte edilmesi ev sahibinin iznini, apartman yönetiminin onayını veya yerel yapı kurallarına uygunluğu gerektirebilir. Almanya’da yapı kuralları büyük ölçüde eyaletlerin bina yönetmeliklerine bağlıdır; bu kurallar yapılar ve yapı ürünleri için genel şartları belirler.
