Arnavutluk'un ana muhalefetteki Demokrat Parti lideri Sali Berişa, ABD yönetiminin hakkındaki "persona non grata" kararını sona erdirmesini memnuniyetle karşıladı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, bir önceki yönetim tarafından getirilen çeşitli yaptırımlar (7031(c) istenmeyen kişi statüsü) için muafiyet kararı çıkardığını belirterek, "bu muafiyetlerin tanınmasının hayati bir ulusal çıkara hizmet ettiğini" duyurdu. Joe Biden yönetimindeki ABD, Mayıs 2021'de Berişa'yı eşi, oğlu ve kızıyla birlikte "yolsuzluk eylemlerine karıştıkları" iddiasıyla "persona non grata" ilan etmişti.
Bu kararın ardından Berişa, merkez sağ çizgideki Demokrat Parti'nin meclis grubundan dışlanmış, Berişa ile rakip lider Lulzim Başa arasında partiyi yaklaşık iki yıl boyunca bölen sert bir siyasi savaşa yol açmıştı. Berişa, partinin başına ancak 2024'teki bir mahkeme kararıyla yeniden geçebilmişti.
'SİYASİ DEĞİL, KİŞİSEL ZAFER'
Arnavutluk'taki siyasi analistler, ABD'nin bu kararını Berişa için siyasi olmaktan çok kişisel bir zafer olarak nitelendirdi. Zira Berişa, daha önce katıldığı yerel ve genel seçimlerde Başbakan Edi Rama liderliğindeki Sosyalistlere defalarca yenilmiş ve halk nezdindeki siyasi gücünü kaybetmişti. Üstelik bu kişisel zafer Berişa'yı tamamen temize de çıkarmadı; Arnavutluk'ta hakkında süren yolsuzluk davası ve Birleşik Krallık'taki 'persona non grata' statüsü devam etti.
Siyasi analist Lutfi Dervişi kararı değerlendirirken, "Berişa, 'non grata' statüsünün kaldırılmasıyla kişisel ve ahlaki bir mücadeleyi kazandı" ifadelerini kullandı.
PROTESTOLARDA İKİ LİDER DE HEDEFTE
Ülkede Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ile bağlantılı bir inşaat projesine ve yolsuzluğa karşı 12 gün önce başlayan protestolarda, göstericilerin popüler sloganları arasında yer alan "Rama hapse, Berişa hapse" söylemi, halkın iki ana lideri de eşit derecede zararlı gördüğünü ortaya koydu.
Dervişi konuyla ilgili olarak şunları söyledi:
"Liderlerin tarihi sadece geri dönme becerileriyle değil, koltuğu bırakmayı bilmeleriyle de ölçülür. Ve bugün, Tiran sokakları artık 1991 ve 1998'in isimleriyle değil, 2026'nın ihtiyaçlarıyla tanımlanacak bir dönemin başlangıcını arıyor."
Halen 81 yaşında olan Berişa, 1992'den 1997'ye kadar Arnavutluk'un demokratik yollarla seçilmiş ilk cumhurbaşkanıydı, ancak iktidarı insan hakları ihlalleri ve seçim hileleriyle anılıyordu. Yoksul ve durumdan habersiz halktan büyük meblağlar toplayan saadet zinciri planlarının, hükümetin uyarı ve denetim eksikliği nedeniyle kargaşa ve kamu düzeninin bozulmasıyla sonuçlanmasının ardından iktidardan düştü.
Demokrat Parti'nin yolsuzluk karşıtı bir kampanya ile 2005'teki genel seçimleri kazanmasıyla iktidara dönen Berişa, Sosyalist Parti'nin yolsuzlukla geçen iktidarından uzaklaşan halkın güvenini yeniden kazanmıştı. Ancak bu dönemdeki başbakanlık görevi aile üyelerini içeren skandallarla gölgelendi. Buna karşın haklarında hiçbir zaman resmi bir dava açılmadı.
