Fransa ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında imzalanan Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması (SOFA)’nın ardından Rum tarafında güvenlik ve garantiler tartışması yeniden alevlendi. Son günlerde peş peşe gelen açıklamalarda Türk askerinin Ada’dan çekilmesi, garantörlük sisteminin sona erdirilmesi ve yeni güvenlik mekanizmalarının devreye sokulması yönündeki talepler öne çıktı.
SOFA anlaşmasıyla Fransız askeri unsurlarının Ada’daki faaliyetlerine hukuki zemin oluşturulurken, Rum tarafı bunu Avrupa’nın güvenlik ve savunma yapılanmasının bir parçası olarak sunuyor. Fransa’nın Ada’daki varlığının genişletilmesi, Avrupa Birliği’nin SAFE programı kapsamındaki girişimler ve Yunanistan ile yürütülen savunma işbirliği projeleri de bu çerçevede değerlendiriliyor.
NATO’YA YEŞİL IŞIK
Rum Hükümet Sözcüsü Yardımcısı Yiannis Antoniou, Kıbrıs sorununun çözümünde kendileri açısından en önemli başlıklardan birinin güvenlik olduğunu belirterek Türk askerinin Ada’dan çekilmesi gerektiğini söyledi. Alpha TV’ye konuşan Antoniou, “Bizim için en önemli konu güvenliktir. Eğer Türk tarafı işgal ordusunun çekilmesi konusunda istekli olursa, bu bizim için başarı olur ve olaylara daha iyimser bakmamızı sağlar.” ifadelerini kullandı.
Garantörlük sistemi ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin Ada’daki varlığının Kıbrıs sorununun en kritik başlıklarından biri olduğunu savunan Rum yetkili, çözüm sonrasında kurulacak güvenlik mekanizmasına ilişkin de dikkat çekici açıklamalar yaptı.
Çözümün uygulanmasının ve denetlenmesinin nasıl sağlanacağı yönündeki soruya yanıt veren GKRY yetkilisi, “Bunun için çeşitli mekanizmalar tartışılabilir. Eğer öneri NATO güçlerini de içeriyorsa bunu da tartışırız.” dedi.
Rum Lider Nikos Hristodulidis de son dönemde yaptığı açıklamalarda sık sık garantörlük sisteminin ve Türk askerinin bulunmadığı bir çözüm istediklerini dile getiriyor. En son terör örgütü EOKA’nın anma törenine katılan Hristodulidis, burada yaptığı konuşmada, “işgalin sona ermesi ve yeniden birleşme için çaba gösterdiklerini” ifade etmişti.
‘ORTAK AVRUPA SAVUNMASI’
SOFA anlaşmasının imzalanması kapsamında GKRY’de bulunan Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias da Hristodulidis ile bir araya geldi. Görüşmede Avrupa Birliği’nin güvenlik ve savunma politikaları, Kıbrıs sorunu ve Doğu Akdeniz’deki gelişmeler ele alındı. Dendias’ı kabulü sırasında konuşan Hristodulidis, Avrupa Birliği’nin ortak savunma politikalarına daha fazla önem vermeye başladığını belirterek, “Avrupa artık yıllardır Yunanistan ve Kıbrıs’ın savunduğu askeri bağımsızlığın ve ortak savunma politikasının önemini anlıyor.” dedi.
Dendias da Rum Yönetimi’nin AB dönem başkanlığını ve savunma alanındaki girişimlerini överek, “Ortak Avrupa savunmasının geliştirilmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Önceki gün de Kıbrıs merkezli OffsiteNews’e konuşan Dendias, GKRY’nin SAFE programına katılımını “tarihi bir gelişme” olarak nitelendirmiş, programın Yunanistan ile GKRY arasındaki savunma entegrasyonunu güçlendireceğini savunmuştu. Dendias, iki ülke arasında anti-drone sistemleri, insansız hava araçları, haberleşme altyapıları ve çeşitli savunma projelerinde ortak çalışmalar yürütüldüğünü açıklamıştı.
‘TÜRKİYE’YE BEDEL ÖDETİLMELİ’
Rum basınında da son günlerde benzer bir söylem dikkat çekiyor. Rum tarafının önde gelen gazetelerinden Fileleftheros, “Türk davranışının bir bedeli olmalı” başlıklı başyazısında Türkiye’nin Avrupa Birliği tarafından daha fazla baskı görmesi gerektiğini savundu.
Gazete, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin savunma bakanlarını taşıyan uçaklara yönelik Türk F-16’larının faaliyetlerini “Avrupa Birliği’ne yönelik düşmanca hareket” olarak nitelendirdi. Yazıda, Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini geliştirmek isterken bu tür adımlar attığı ileri sürülerek Avrupa’nın Ankara üzerinde daha fazla baskı kurması gerektiği belirtildi.
