Kuru soğan ithalatında yüzde 49,5 olan gümrük vergisi yüzde 5’e düşürüldü. Resmi Gazete’de 11 Temmuz’da yayınlanan Cumhurbaşkanı Kararı’na göre, kuru soğanda 31 Ağustos 2026’ya kadar gümrük vergisi yüzde 5 olarak uygulanacak.
Soğan Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği (SODER) Başkanı Reşit Kaya, girdi maliyetleri ve aşırı yağışlar nedeniyle bu yıl üretimde düşüş olduğunu belirtti, “Eğer üretici kazanamazsa soğanda da patateste de dışa bağımlı hale geleceğiz.” dedi.
Kaya, ithalat kararının neden alındığını Aydınlık’a şöyle açıkladı:
“Bu yıl aşırı yağışlardan dolayı Çukurova ve Hatay bölgesinde rekolte düştü. Bölgede soğan erken bitti. Amasya ve Karacabey’de ise daha hasat dönemi gelmedi. Ürün az olunca fiyatlar yükseldi ve ithalata ihtiyaç duyuldu. Kışlık soğan çıkana kadar ithal soğan yiyeceğiz. İç Anadolu’da hasadın başlamasıyla fiyatlar normale, 25-30 liraya iner.”
REKABET EDEMİYORUZ
Kaya, ürünün neden az olduğunu da şöyle açıkladı:
“Geçmiş yıllarda soğanı 13 liraya mâl edip 6 liraya sattık. 2018’den beri biz soğanı hep zararına satıyoruz. Üretici üretimden çekildi. Eğer üretici kazanamazsa soğanda da patateste de dışa bağımlı hale geleceğiz.
“Girdi maliyetleri esas sorunumuz. Bize rakip ülkelerle; Mısır’la, Özbekistan’la ve İran’la rekabet edemiyoruz. Ürünü biz onların 10 katı fazlasına mâl ediyoruz. İş gücü başta olmak üzere gübre, mazot, ilaç gibi girdilerimiz başka ülkelerin 10 katı. Bizde tarla işçiliği 30 dolar, onlar da 3 dolar. Mazot onlarda beleş, bizde 70 lira. Onlar 6 liraya mal satınca para kazanıyor biz 15 liraya mâl ediyoruz.”
ÜYELERİMİZİN YÜZDE 10’U İFLAS ETTİ
Bölgede iflas eden işletmelere de vurgu yapan Kaya, şöyle devam etti:
“Üretici soğandan para kazanamayınca traktörlerini, yağmurlama borularını satarak çiftçiliği terk ediyor. Şu anda soğanın kilosu 100 lira olsa ne yazar? Türkiye’deki soğancı değil Mısır’daki faydalanacak bundan. Özbekistan’daki soğancı faydalanacak. Neden? Türkiye’de şu anda soğan yok.
“Türkiye genelinde bu işi yapanların yüzde 80’i üyemiz ama yüzde 10’u iflas etti. 35 yıllık birikimlerini sattılar. Bir yandan fiyatlardan bir yandan yağışlardan darbe yedik bir yandan da girdiler yüksek.”
