Amerika Birleşik Devletleri, İkinci Dünya Savaşı sonrasından bu yana Avrupa müttefiklerine sağladığı askeri koruma kalkanını radikal bir kararla küçültme politikasını hızlandırıyor. New York Times’ta yer alan belgelere ve Avrupalı yetkililerin aktardığı bilgilere göre Washington yönetimi, bu ayın başlarında NATO müttefiklerine gönderdiği yazılı resmi belgeyle Avrupa’daki askeri varlığında kapsamlı bir yeniden yapılanmaya gideceğini bildirdi. Pentagon kesin bir takvim açıklamamış olsa da Amerikalı yetkililer geri çekilme sürecinin beklenenden çok daha erken başlayacağının sinyallerini verdi.
SIZDIRILAN BELGEDEKİ ADIMLAR NE?
The New York Times'ın ulaştığı ve üst düzey iki Avrupalı yetkilinin teyit ettiği haziran ayı tarihli resmi askeri belge, Trump yönetiminin NATO'ya yönelik taahhütlerini ne ölçüde azaltacağını ilk kez kesin rakamlarla ortaya koydu. Pentagon'un kamuoyuyla paylaşmadığı ancak Avrupalı müttefiklerin beklediğinden çok daha erken bir tarihte fiilen yürürlüğe sokacağı belirtilen gizli askeri kesinti planının orijinal maddeleri şu verilerden oluşuyor:
- Savaş Uçağı Gücü Üçte Bir Oranında Azaltılıyor: NATO görevleri kapsamında Avrupa semalarında hazır tutulan F-16 ve F-15E savaş uçaklarının sayısı yaklaşık 150'den doğrudan 100'e düşürülüyor.
- Deniz Keşif Uçakları Tırpanlandı: Rus denizaltı hareketliliğini izlemek için hayati öneme sahip olan deniz gözetleme ve keşif uçaklarının sayısı 26'dan 15'e indiriliyor.
- Yakıt İkmal Destek Gücü Tamamen Sıfırlanıyor: Avrupa savunması için bölgede konuşlandırılmış olan 8 adet havada yakıt ikmal tanker uçağının tamamı kıtadan geri çekiliyor.
- Füze Denizaltısı ve Uçak Gemisi Tahliye Ediliyor: Rusya içlerine derin operasyon yeteneği sağlayan Tomahawk füze fırlatma kapasiteli bir Amerikan denizaltısı ile bir uçak gemisi, bağlı savaş gemileri ve onlarca jetten oluşan görev grubuyla birlikte Avrupa'dan tamamen alınarak başka bölgelere kaydırılıyor.
- Bombardıman Uçak Grupları Yarıya İndiriliyor: Avrupa'nın savunma planlaması için kıtada ayrılmış olan iki stratejik bombardıman uçağı grubundan biri görevden alınarak başka bir harekât merkezine transfer ediliyor.
'NATO İLE ABD ARASINDA SAĞLIKSIZ BİR BAĞIMLILIK OLUŞTU'
Geri çekilme planına ilişkin askeri raporlar sızarken, üst düzey Amerikan savunma yetkilileri de kamuoyu önünde ABD’nin askeri kaynaklarını Çin'in yükselişine karşı Hint-Pasifik bölgesine yönlendirme niyetini net sözlerle ilan etmeye başladı. ABD Avrupa Komutanlığı Komutanı ve aynı zamanda NATO’nun en üst düzey askerî komutanı olan Orgeneral Alexus G. Grynkewich, konuya ilişkin yaptığı resmi açıklamada ittifakın mevcut yapısını şu sözlerle eleştirdi:
"NATO Kuvvet Modeli içerisinde ABD kuvvetlerine yönelik sağlıksız bir karşılıklı bağımlılık oluştu. Başkan Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve diğer yetkililer bunun değişmesi gerektiğini açıkça ifade etti. Bu değişim gerçekleşecek. Dünyanın farklı bölgelerinde aynı anda ortaya çıkabilecek çatışma ihtimali bunu zorunlu kılıyor."
AVRUPA SAVUNMASINDA BÜYÜK KAOS: İSTİFALAR VE İPTALLER PEŞ PEŞE GELİYOR
ABD'nin bu ani ve kapsamlı geri çekilme hamlesi, Avrupa başkentlerinde büyük bir siyasi ve askeri çalkantıya yol açtı. İngiltere Savunma Bakanı, hükümetin askeri harcamalara çok az bütçe ayırdığını belirterek görevinden istifa etti. Bununla birlikte Avrupa ülkeleri kendi aralarındaki silahlanma ve ortak savunma projelerini koordine etmekte de çok büyük yapısal krizler yaşıyor. Almanya, Fransa ve İspanya ile birlikte yürütmeyi planladığı yeni nesil ortak savaş uçağı projesinden (FCAS) resmi olarak çekildiğini doğruladı. Alman Milletvekili Anton Hofreiter, kıtada yaşanan güven krizini "NATO’nun asıl sorunu, Trump başkan olduğu sürece acil bir durumda ABD’nin Avrupalıların yardımına koşacağına dair hiçbir inancın kalmamış olmasıdır" sözleriyle özetledi.
