Şili ana karasından yaklaşık 673 kilometre uzaktaki volkanik Robinson Crusoe Adası'nda, dünyanın en nadir ağaçlarından Dendroseris neriifolia'nın doğada yalnızca tek bir örneği kalmış durumda. Sarp bir uçurumun kenarında halatlarla tutturularak ayakta tutulan bu son ağaç, Şili Ulusal Orman Kurumu (CONAF) korucuları tarafından 24 saat gözetim altında tutuluyor.
1830'larda İtalyan botanikçi Carlo Bertero tarafından bilim dünyasına tanıtıldığında adada sağlıklı bir popülasyona sahip olan tür, aşırı otlatma, erozyon, istilacı türler ve orman kesimleri yüzünden dramatik bir gerileme yaşadı. 1980'de 7 ağaca düşen popülasyon, bugün tek bir bireye indi.
4 SAAT YÜRÜYÜŞ, 2 SAAT TIRMANIŞ
Tohumların olgunlaştığı her mart ayında CONAF korucuları zorlu bir operasyona girişiyor. Hiçbir araç yolunun bulunmadığı adada 4 saatlik yürüyüş ve 2 saatlik dik tırmanışın ardından uçurumdaki ağaca ulaşan korucular, gövdeye tırmanarak olgunlaşan tohumları ağlarla topluyor.
Bu tohumlardan 29'u İngiltere'deki Kew Gardens Milenyum Tohum Bankası'na gönderildi. Yapılan röntgen analizinde 25 tohumun canlı ve çimlenme yeteneğine sahip olduğu belirlendi. Kontrollü laboratuvar ortamında 7 tohum başarıyla filizlenerek kök saldı.
TÜRÜN TOHUM BANKASINDAKİ İLK ÖRNEĞİ
Bu adım, tamamı nesli tükenme tehlikesi altındaki 11 türlük Dendroseris cinsinin bir tohum bankasında koruma altına alınan ilk örneği oldu. Kew Wakehurst ortaklık sorumlusu Alice Hudson, tohum bankalarının yalnızca acil durum yedeği olmadığını, bitkilerin çimlenme sırlarını çözerek geleceğin gıda ve ilaç kaynaklarına ulaşmada kritik rol oynadığını vurguladı.
FİDANLAR ADAYA GERİ DÖNECEK
Laboratuvarda büyüyen fidanlar çiçeklenme yaşına geldiğinde yeni tohum nesilleri üretilecek. Elde edilen çimlenme protokolleri Şili'deki koruma ekipleriyle paylaşılacak. Uzun vadeli hedef, üretilen fidanları Robinson Crusoe Adası'ndaki korumalı alanlara ve Şili'deki botanik bahçelerine dikmek.
Bilim insanları gelecekte bu denli ulaşılmaz bölgelerdeki son ağaçların tohumlarını toplamak için dron teknolojisinden yararlanmayı planlıyor.
