DEM Parti Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin, Hakkâri'nin Derecik ilçesini Şemdinli'ye bağlayan karayolunun durumunu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi veren Bartin, yolun mevcut durumunun yalnızca bir ulaşım sorunu olmadığını belirterek, kamu yatırımlarının bölgesel dağılımı ve yurttaşların temel hizmetlere erişimi açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Derecik–Şemdinli karayolunun sağlık, eğitim, ticaret ve kamu hizmetlerine erişim açısından temel ulaşım aksı olduğunu belirten Bartin, yolun birçok kesiminde yapısal bozulmalar, çökme riski taşıyan alanlar, yetersiz drenaj sistemleri ve sürekli bakım ihtiyacı bulunduğunu kaydetti. Bartin, Umurlu Sınır Kapısı'nın bölgesel ticaret açısından önemine dikkat çekerek, ulaşım altyapısındaki eksikliklerin sınır ticareti ve bölgesel kalkınma üzerinde de olumsuz etkiler yarattığını ifade etti.
Öznur Bartin, önergesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'na şu soruları yöneltti:
- Derecik–Şemdinli karayolunun mevcut fiziki ve teknik standartlarının yetersiz olduğu yönünde son 15 yıl içerisinde Bakanlığınıza, Karayolları Genel Müdürlüğüne ve ilgili bölge müdürlüklerine iletilen başvuru, şikâyet, teknik rapor ve tespitlerin sayısı kaçtır? Bu başvurular doğrultusunda hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?
- Son 20 yıl içerisinde Hakkâri iline ayrılan karayolu yatırım bütçesinin Türkiye genelindeki toplam karayolu yatırımları içerisindeki payı yıllar itibarıyla nedir? Bakanlığınız, Hakkâri’nin ulaştırma yatırımlarından aldığı payı bölgenin ihtiyaçları ve stratejik konumu açısından yeterli görmekte midir?
- Derecik–Şemdinli karayolunun tamamen yenilenmesi, standardının yükseltilmesi veya sıcak asfalt kaplamaya dönüştürülmesine ilişkin bugüne kadar kaç fizibilite, etüt, proje veya yatırım dosyası hazırlanmıştır? Bunlardan kaç tanesi yatırım programına alınmış, kaç tanesi uygulanmadan bırakılmıştır? Uygulanmayan projelerin gerekçeleri nelerdir?
- Aynı trafik yoğunluğuna sahip veya daha düşük araç geçişine sahip güzergâhlarda gerçekleştirilen yol modernizasyon yatırımları dikkate alındığında, Derecik–Şemdinli karayolunun yıllardır kapsamlı bir yatırım programına alınmamasının gerekçesi nedir? Bu durum yatırım önceliklendirme kriterleri açısından nasıl açıklanmaktadır?
- Umurlu Sınır Kapısı'nın kapasitesinin artırılması, sınır ticaretinin geliştirilmesi ve bölgesel ekonomik entegrasyon hedefleri dikkate alındığında, bu kapıya erişimi sağlayan temel ulaşım koridorunun modern standartlara kavuşturulmamasının gerekçesi nedir? Bakanlığınız tarafından bu durumun sınır ticareti üzerindeki etkilerine ilişkin bir analiz yapılmış mıdır?
- Derecik–Şemdinli karayolunun mevcut durumu nedeniyle yük taşımacılığı, tarım, hayvancılık, sınır ticareti ve yerel ekonomik faaliyetlerde ortaya çıkan ekonomik kayıplara ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
- Söz konusu güzergâhta her yıl tekrarlanan bakım ve onarım çalışmalarına son 15 yılda ne kadar kamu kaynağı harcanmıştır? Sürekli bakım maliyetleri ile kalıcı yenileme yatırımının maliyeti arasında karşılaştırmalı bir analiz yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
- Derecik–Şemdinli karayolunun bugüne kadar kapsamlı biçimde yenilenememesinde; ödenek yetersizliği, yatırım önceliklendirmesi, teknik planlama eksikliği, kamulaştırma sorunları veya başka idari nedenlerden hangileri etkili olmuştur? Bu nedenlerin ortadan kaldırılması için herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
- Son 10 yıl içerisinde Derecik–Şemdinli karayolunda meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarının sayısı kaçtır? Bu kazaların kaçında yolun fiziki durumu, altyapı eksiklikleri veya bakım yetersizlikleri etkili unsur olarak değerlendirilmiştir? Ayrıca yolun mevcut durumunun sağlık, eğitim ve diğer kamu hizmetlerine erişim üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızın elinde herhangi bir çalışma veya rapor bulunmakta mıdır?
- Bakanlığınızın 2026–2030 yatırım programı kapsamında Derecik–Şemdinli karayolunun yenilenmesi, genişletilmesi ve güvenli ulaşım standartlarına kavuşturulmasına yönelik planlanan somut yatırımlar nelerdir? Bu yatırımların ihale, yapım başlangıç ve tamamlanma takvimi nedir? Bakanlığınız, bölge halkında giderek güçlenen “Hakkâri’nin ulaştırma yatırımlarında ihmal edildiği” yönündeki değerlendirmelere hangi somut verilerle cevap vermektedir?
