ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü İran’a yeni saldırılar düzenleme sözü vererek, ABD güçlerinin yakında ülkenin kritik petrol tesislerini ele geçireceğini söyledi.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ordusunun bu gece İran’ı "ÇOK SERT VURACAĞINI" belirtti.
"Çok yakında, Hark Adası’nı ve diğer petrol altyapı noktalarını ele geçirip, tıpkı Venezuela’da yaptığımız gibi, onların petrol ve gaz piyasaları üzerinde tam kontrol sağlayacağız," diye ekledi.
Hark Adası, İran’ın petrol ihracatının merkezinde yer alıyor ve adanın enerji altyapısına yönelik olası bir saldırı, halihazırda uç noktaya gelmiş küresel petrol piyasaları açısından da ciddi sonuçlar doğurabilir.
İran’ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı ülkeyi bu ada üzerinden terk ediyor, bu ihracatın büyük bölümü Çin’e ve diğer Asya pazarlarına gidiyor.
Basra Körfezi’nin kuzeyinde yer alan Hark Adası, yaklaşık 8 kilometre uzunluğunda ve 4–5 kilometre genişliğinde nispeten küçük bir ada ancak üzerinde depolama tankları, boru hatları ve açık deniz yükleme terminalleri de dahil olmak üzere kapsamlı bir altyapı bulunuyor.
Ham petrol tankerlerine yüklenmeden önce, İran’ın en büyük petrol sahalarından bazılarından gelen boru hatları burada birleşiyor.
Petrol ihracatı, İran devleti için başlıca gelir kaynaklarından biri olmaya devam ediyor ve bu da Hark Adası’nı kritik bir ekonomik varlık haline getiriyor.
Tam kapsamlı savaş riski
Trump’ın bu sosyal medya paylaşımı, ABD ile İran’ın art arda üçüncü günde de karşılıklı saldırılar düzenlemesinin ardından geldi ve Orta Doğu’yu yeniden tam kapsamlı bir savaşa bir adım daha yaklaştırdı.
İran’da perşembe sabahına kadar süren Amerikan saldırısının, bir önceki güne kıyasla daha yoğun ve kapsamlı olduğu göründü.
İran, saldırının yol açtığı hasarın boyutuna ilişkin çok az bilgi paylaşırken, tıpkı önceki gün olduğu gibi Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün’e karşı misilleme yaptığını açıkladı.
ABD ordusu, İran limanlarına uyguladığı ablukayı sürdürdü ve perşembe günü, İran petrolü taşımaya çalışan bir tankeri etkisiz hale getirmek için füze ateşlediğini açıkladı. Hintli bir yetkili, hafta başında başka bir ticaret gemisine düzenlenen ABD saldırısında üç Hintli denizcinin öldüğünü söyledi.
Taraflar arasındaki yeni çatışmalar, savaşı sona erdirmeye yönelik müzakere çabalarının tıkandığına dair işaretlerin ortaya çıktığı bir döneme denk geldi. Trump, görüşmelerde ilerleme kaydedilememesinin bedelini Tahran’ın "ödeyeceği" uyarısında bulundu.
İran Dışişleri Bakanlığı ise perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD’nin saldırılarının "ateşkesi fiilen...anlamsız hale getirdiğini" belirtti ancak ateşkesten çekildiğini söylemedi.
Müzakerelerin merkezinde, İran’ın küresel enerji tedarikini sekteye uğratan, akaryakıt fiyatlarını yükselten ve sadece bölgeyi değil, ötesindeki ülkelerde de gıda ve diğer temel ihtiyaç maddelerini pahalılaştıran Hürmüz Boğazı üzerindeki boğucu kontrolü yer alıyor.
İran, perşembe günü boğazın kapatıldığını duyurdu ancak bunun ne anlama geldiği belirsizliğini koruyor; zira savaşın başından bu yana boğazdan geçen trafiği zaten ciddi biçimde kısıtlamış ve yalnızca çok az sayıda geminin geçişine izin vermişti.
ABD Ordusu Merkez Kuvvetler Komutanlığı söz konusu iddiayı reddetti. Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada, son haftalarda gemileri boğazdan gizlice geçirmek için gizli bir operasyon yürüttüklerini söyledi.
Taraflar, İran’ın nükleer programı konusunda da karşı karşıya. Tahran programın barışçıl olduğunu savunurken, ABD ve İsrail, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları nedeniyle bunun nükleer silah üretmek için kullanılmasından endişe ediyor.
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta savaşa girme nedenlerinin başlıcalarından birinin, İran’ın bunu hiçbir zaman yapamayacağından emin olmak olduğunu belirtiyor.
