ABD Kongresi'nde İsrail'e yönelik askeri yardımlar konusunda son yılların en dikkat çekici oylamalarından biri gerçekleştirildi. Temsilciler Meclisi, İsrail'e her yıl sağlanan 3,3 milyar dolarlık güvenlik desteğinin kesilmesini öngören değişiklik önergesini kabul etmedi. Buna karşın Demokrat Parti içerisinden gelen yüksek destek oyu, İsrail'e verilen koşulsuz desteğin Kongre'de önceki yıllara kıyasla önemli ölçüde sorgulanmaya başlandığını ortaya koydu.
ÖNERGE GENİŞ FARKLA REDDEDİLDİ
Kentucky Cumhuriyetçi Temsilcisi Thomas Massie tarafından Dışişleri Bakanlığı bütçe tasarısına eklenen değişiklik önergesi, İsrail'e ayrılan güvenlik yardımının tamamen kaldırılmasını öngörüyordu.
Temsilciler Meclisi'nde yapılan oylamada önerge, 314'e karşı 104 oyla reddedildi.
Her ne kadar sonuç beklendiği gibi ret yönünde olsa da oylamanın ayrıntıları Washington siyasetinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkardı.
103 DEMOKRAT "EVET" OYU VERDİ
Önergeye 103 Demokrat milletvekili ile bir Cumhuriyetçi destek verdi.
Bu tablo, geçmiş yıllarda İsrail'e yönelik askeri yardım paketlerinin Kongre'de neredeyse oy birliğiyle kabul edildiği dönemlerden önemli bir farklılaşma olarak değerlendiriliyor.
Özellikle Demokrat Parti'nin ilerici kanadı, Gazze'de yaşanan insani krizin ardından ABD'nin İsrail'e verdiği askeri desteğin sınırlandırılması ya da tamamen sona erdirilmesi gerektiğini savunuyor.
Parti içindeki daha ılımlı isimler ise güvenlik yardımlarının tamamen kesilmesine karşı çıkarken, yalnızca savunma amaçlı sistemlere yönelik desteğin sürdürülmesini destekliyor.
MASSIE: "BUNUN PARÇASI OLMAMALIYIZ"
Mali disiplin konusundaki tutumuyla bilinen ve uzun süredir ABD'nin dış yardımlarına karşı çıkan Cumhuriyetçi Temsilci Thomas Massie, önergesini yalnızca bütçe gerekçeleriyle değil, Gazze'deki insani tablo nedeniyle de hazırladığını ifade etti.
Genel Kurul görüşmelerinde konuşan Massie, Gazze'de yaşanan sivil can kayıplarına dikkat çekerek ABD'nin bu sürecin parçası olmaması gerektiğini savundu.
Hazırladığı değişiklik önergesiyle, bütçe tasarısındaki hiçbir kaynağın İsrail için kullanılmamasını ve yıllık 3,3 milyar dolarlık güvenlik yardımının tamamen durdurulmasını hedefledi.
KABUL EDİLSE BİLE YASALAŞMASI ZORDU
Siyasi gözlemcilere göre önergenin Temsilciler Meclisi'nden geçmesi halinde bile yasalaşma ihtimali oldukça düşüktü.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Senato tarafından da kabul edilmesi ve ardından Başkan Donald Trump'ın onayını alması gerekiyordu.
Trump yönetiminin İsrail'e verilen desteği dış politikasının temel unsurlarından biri olarak görmesi nedeniyle olası bir kabul durumunda başkanlık vetosunun gündeme gelmesi bekleniyordu.
DEMOKRAT PARTİ İÇİNDE DERİNLEŞEN GÖRÜŞ AYRILIKLARI
İsrail'e sağlanan askeri yardımlar ile İsrail yanlısı lobi kuruluşlarının seçim kampanyalarına yaptığı bağışlar, son dönemde Demokrat Parti içinde en yoğun tartışılan başlıklardan biri haline geldi.
Özellikle ön seçim sürecinde bazı Demokrat adaylar, ABD'nin İsrail'e yaptığı askeri yardımların tamamen sona erdirilmesini savunurken, Gazze'deki gelişmeler üzerinden daha sert eleştiriler yöneltiyor.
Son seçimlerde ilerici çizgideki bazı adayların, İsrail politikalarına yönelik eleştirel söylemleriyle beklenmedik seçim başarıları elde etmesi de parti içindeki dönüşümün göstergeleri arasında değerlendiriliyor.
2016'DAN BUGÜNE DESTEK TABLOSU DEĞİŞTİ
Massie'nin önergesi, ABD ile İsrail arasında 2016 yılında imzalanan ve 2028 yılına kadar yürürlükte kalacak Mutabakat Muhtırası kapsamında her yıl sağlanan 3,3 milyar dolarlık güvenlik yardımının sonlandırılmasını hedefliyordu.
Söz konusu mutabakatın Kongre'deki ilk oylaması ise bugünkü tabloyla büyük bir tezat oluşturuyor. Eylül 2016'da Temsilciler Meclisi, İsrail'e yönelik uzun vadeli güvenlik desteğini öngören kararı yalnızca 4 "hayır" oyuna karşı 405 "evet" oyuyla kabul etmişti.
Aradan geçen yıllarda özellikle Gazze'de yaşanan gelişmelerin ardından Kongre'deki siyasi dengelerin önemli ölçüde değişmeye başladığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
DEMOKRAT LİDERDEN DESTEK GELMEDİ
Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların lideri Hakeem Jeffries ise değişiklik önergesine karşı çıktı.
Jeffries, önergenin kapsamının fazla geniş olduğunu belirterek İsrail'e yönelik tüm güvenlik yardımlarının bir anda kesilmesini doğru bulmadığını ifade etti.
Oylamanın sonucu, önergenin reddedilmiş olmasına rağmen Demokrat Parti içinde İsrail politikalarına ilişkin görüş ayrılıklarının giderek belirginleştiğini ve Washington'daki geleneksel siyasi yaklaşımın önemli ölçüde değişim sürecine girdiğini ortaya koydu.
