Kızıldeniz'in güney kapısı Babülmendep Boğazı Yemen-Suudi sürtüşmesiyle alevlenirken diğer bölgesel aktörlerin adımları mevcut yangını daha da körüklüyor. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ayrılıkçı Somaliland'ın Berbera Havalimanı'ndaki gizli üssünü genişletiyor.
Afrika Boynuzu'ndaki bu gelişmeler uydu görüntülerine yansıdı. Açık kaynak istihbarat (OSINT) analizlerine göre bu kapsamda yer altı mühimmat depoları için en az 18 yeni siper kazılıyor, hava savunma sistemleri ile İHA hangarları inşa ediliyor.
Tesiste artık üç büyük depo, toprak setlerle kapatılmış 20 mühimmat bölmesi, yarı gömülü 14 yapı, 10 gözlem noktası, bir radar anten sahası, füze rampaları ile destek araçları için konuşlanma alanları ve ikinci bir radar ile/veya İHA yer kontrol istasyonu için en az iki nokta bulunuyor.
Ayrıca Sovyetler döneminde inşa edilen, dört kilometre uzunluğundaki dev pist de yeni bariyerlerle donatıldı. İHA'lar ve sabit kanatlı uçaklar için üç yeni hangar yapıldı. Yakındaki bir yerleşkede ise 100'den fazla yük konteyneri bulunuyor.
ÜÇ ORTAĞIN KULLANIMINA GİRECEK
Fransız Le Monde gazetesine konuşan bir kaynak, ekim ayından bu yana süren genişletme çalışmalarının BAE'nin İsrailli ve Amerikalı "ortakları" adına yürütüldüğünü kaydetti. Bu da yeniden inşa tamamlandığında üssün üç ülkenin de kullanımına açılacağına işaret ediyor.
Bu durum, 2025'in sonlarında Somaliland'ı tanıyan ancak henüz resmî üs hakkı elde edemeyen İsrail açısından kritik bir fırsat oluşturuyor. Bu sayede İsrail bölgeye tam anlamıyla yerleşene kadar yakın müttefiki BAE'nin üsleri Tel Aviv'e de fayda sağlayacak.
YILLARIN GİZLİ İŞBİRLİĞİ BERRAKLAŞIYOR
Geçen haziran ayında İsrail'i ziyaret eden Somaliland lideri Abdurrahman Muhammed Abdullahi, Başbakan Binyamin Netanyahu dahil üst düzey idarecilerle bir araya gelmiş, Tel Aviv'e üs verilmesi konusunda, "Gelecekte bunun gerçekleşme olasılığını da göz ardı edemem. İşbirliğimiz derinleşmeye devam ederse ilişkimiz bugünkü durumunun çok ötesine geçebilir." demişti.
Abdullahi ayrıca Somaliland güçlerinin İsrail Ordusu tarafından eğitildiğini de açıklamıştı.
İsrail Savunma Bakanı Yisrail Katz ise taraflar arasındaki "gizli işbirliğinin" yıllardır sürdüğünü söylemişti:
"Uzun yıllar boyunca gizli kalacak bir dizi operasyonda kamuoyundan uzak şekilde işbirliği yaptık. Şimdi ise güvenlik işbirliğimizi her iki halkın ve bölgesel istikrarın yararına yeni bir seviyeye taşımakta kararlıyız."
YEMEN VE İRAN'A KARŞI SAVAŞ RAMPASI
Berbera'daki BAE üssü Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz'de İsrail için stratejik sıçrama tahtası işlevi görmeye aday. Yemenli Ensarullah Hareketi'nin kontrolündeki bölgelere sadece 300-350 kilometre, İran'a ise yaklaşık 2 bin kilometre uzaklıkta bulunan Berbera kenti İsrail'e yeni bir saldırı ekseni sağlıyor. Ayrıca Afrika Boynuzu'na yerleşme olasılığı İsrail'e, Gazze Savaşı esnasında Ensarullah'ın saldırıları nedeniyle Kızıldeniz civarında yitirdiği deniz ticareti gücünü yeniden sağlamak için de bir fırsat sunuyor.
WASHINGTON 'FIRSAT' PEŞİNDE
ABD de aynı askerî imkânlara kavuşurken, Somaliland'ın bağımsızlık girişimine karşı çıkan Somali yönetimiyle ilişkilerinde diplomatik bir koz elde ediyor. Washington yönetimi ayrılıkçı bölgeyi şu ana kadar tanımayı reddetti.
ABD Dışişleri Bakanlığının, 1 Haziran'da Kongreye sunduğu "Somaliland ile ABD'nin İlişkilerinin Geliştirilebileceği Potansiyel Alanlar" başlıklı raporda Somali'nin "egemenliğini ve toprak bütünlüğünü" yeniden teyit edildi ancak şu not da düşüldü:
"Bu çerçevede, ABD Somaliland ile olumlu ve yapıcı bir ilişki sürdürmekte ve Somaliland yetkilileriyle ek etkileşim fırsatlarını araştırmaya devam etmektedir."
ABU DABİ İÇİN ÇIKIŞ YOLU
BAE ise 2026'nın başlarında Yemen'deki vekil gücü Güney Geçiş Konseyi'nin tasfiyesinden sonra yitirdiği bölgesel etkiyi zaten yıllardır nüfuz ettiği Afrika Boynuzu üzerinden kuvvetlendirmek istiyor. Ayrıca Abu Dabi başta Sudan olmak üzere Afrika genelinde yürüttüğü farklı vekâlet savaşları için yeni bir üs kazanmış oluyor. Bunu yaparken de başlıca müttefikleri ABD ile İsrail'e alan açıyor.
ENSARULLAH-SUUDİ ÇATIŞMASI
Berbera üssünün getireceği stratejik etkiler zaten karmaşık olan bölgesel denkleme yeni yükler bindirecek. Mevcut durumda Babülmendep Boğazı Ensarullah tarafından Suudi gemilerine kapatılmış durumda ve şu ana kadar iki tanker vuruldu bile. Bunun ötesinde iki taraf arasındaki çatışmalar da tırmanıyor. Son olarak cumartesi günü Ensarullah Suudi bombardımanına Jazan'daki Aramco rafinerisine ve Yanbu'da yine Aramco'ya ait Doğu-Batı boru hattını balistik füze ve İHA'larla hedef aldı. Ensarullah saldırıdan sonra ablukanın süreceğini, her Suudi saldırısına misillemeyle karşılık vereceğini yineledi.
BÜYÜK GÜÇLER VE CİBUTİ
Bir başka dikkat çekici unsur ise Berbera üssünün, İsrail'le resmî ilişkisi bulunmayan ancak dünyanın en yoğun yabancı askerî üs ağlarından birine ev sahipliği yapan Cibuti'ye yalnızca yaklaşık 233 kilometre uzaklıkta bulunması. Cibuti'de ABD'nin Camp Lemonnier üssünün yanı sıra Fransa, Çin, Japonya ve İtalya'nin da kalıcı askerî tesisleri bulunuyor. Ülke aynı zamanda Avrupa Birliği'nin deniz misyonları ile çeşitli çok uluslu kuvvetlerin de başlıca lojistik merkezlerinden biri konumunda.
Babülmendep'in batı yakasında ABD-BAE-İsrail eksenli yeni bir askerî odak oluşurken, Afrika Boynuzu'ndaki güç dengeleri de kaçınılmaz biçimde daha karmaşık bir döneme giriyor.
YAĞMURDAN KAÇARKEN DOLUYA TUTULMAK
Ürdün'den Bahreyn'e kadar Batı Asya'da üslerini ABD ve İsrail'e açan hiçbir ülkenin savaşın dışında kalamadığı bugünlerde Somaliland da benzer bir rotaya savruluyor. Berbera'daki yeni üs, yalnızca ABD, BAE ve İsrail'e stratejik fayda kazandırmıyor, aynı zamanda ayrılıkçı bölgeyi İran ile Yemen'in gelecekteki hedefleri arasına yerleştiriyor. Somaliland "bağımsızlık" peşinde koşarken savaş alanına dönme sinyalleri veriyor.
