ABD ile İran arasında varılan çerçeve anlaşma, Beyaz Saray'da derin görüş ayrılıklarını gün yüzüne çıkardı. İmza süreci yaklaşırken anlaşmaya karşı çıkan Marco Rubio, Pete Hegseth ve CIA Direktörü John Ratcliffe'in görevden alınabileceği iddia edilirken, Katar ve Körfez ülkelerinin Washington üzerindeki diplomatik etkisi de tartışmaların merkezine yerleşti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile varmış olduğu çerçeve anlaşması, Beyaz Saray ve ulusal güvenlik kabinesinde çok ciddi bir bölünmeye yol açtı.
İsviçre'de cuma günü yapılması planlanan resmi imza töreni öncesinde, anlaşmaya şerh koyan Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve CIA Direktörü John Ratcliffe'in görevden alınabileceği öne sürüldü.
Israel Hayom gazetesine konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, "Yönetim içindeki tartışma artık tamamen sonuçlandı ve kesin bir karara varıldı. Beyaz Saray'ın bu konudaki iradesine direnmeye, yürütülen İran anlaşmasına karşı çıkmaya devam edenler, aldıkları bu pozisyonun karşılığı olarak çok yakın bir zamanda koltuklarını kaybederek kişisel bir bedel ödeyebilirler." dedi.
BEYAZ SARAY İÇİNDEKİ KATAR BASKISI
Beyaz Saray çatısı altında şekillenen iki farklı kanatta, Başkan Yardımcısı JD Vance ile özel elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran rejiminin yakın zamanda çökme ihtimalinin düşük olduğunu savunuyor.
ekip, başta Katar olmak üzere Körfez ülkelerinin de anlaşma yönünde Washington'a çok yoğun bir diplomatik baskı uyguladığını belirterek Trump'ın imza atacağı mutabakatı sonuna kadar destekliyor.
Beyaz Saray'da şekillenen iki farklı görüşten birini temsil eden Başkan Yardımcısı JD Vance ile özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran rejiminin kısa vadede çökmesinin gerçekçi bir senaryo olmadığını savunuyor. Söz konusu ekip, başta Katar olmak üzere Körfez ülkelerinin Washington üzerinde anlaşmanın hayata geçirilmesi yönünde yoğun diplomatik baskı kurduğunu ön plana çıkararak Trump'ın İran ile varılan mutabakatı sonuna kadar desteklemesi gerektiğini dile getirdi.
Buna karşılık Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth ise tam tersi bir strateji gölgesinde, İran’ın ekonomik yaptırımlar altında halihazırda çökmekte olan bir aşamaya geldiğini öne sürdü.
İki bakan, Washington'ın bu kritik eşikte geri adım atıp yaptırımları hafifletmesi yerine, Tahran üzerindeki ekonomik ve askeri baskıyı daha da sıkılaştırması gerektiğini Trump'a iletti.
İSTİHBARAT CAMİASININ İRAN ŞÜPHELERİ
Sürece yönelik şüphecilik sadece bakanlıklarla sınırlı kalmayıp ABD istihbaratının en zirvesine de uzanmış durumda. CIA Direktörü John Ratcliffe’in, Başkan Trump ve üst düzey yönetim yetkililerine sunduğu gizli raporlarda, İran'ın niyetlerine dair çok ciddi uyarılarda bulunduğu aktarıldı. Ratcliffe, ABD istihbarat kurumları tarafından toplanan verilerin, İran'ın nihai bir anlaşmada Washington'ın aradığı nükleer tavizleri vermeye istekli olduğu iddialarını doğrulamadığını ve Tahran'ın samimiyetsiz olduğunu iletti.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, tarafların 107 günlük zorlu müzakerelerin ardından mutabakata vardığını ve zaptın elektronik ortamda onaylandığını duyurmuştu. Trump ise kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz geçişe açılacağını ve ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının derhal kaldırılacağını paylaştı.
Ancak sahadaki pratik uygulamalar hala büyük bir belirsizlik içeriyor. CNN ve Axios'un analizlerine göre, Trump ablukanın cuma günkü törenin ardından kalkacağını söylerken, İran devlet medyası boğazda durumun henüz değişmediğini kaydetti. İmzalanan mutabakat uyarınca İran'ın 60 gün boyunca güvenli geçişe izin vermesi, ABD'nin ise 30 gün içinde ablukayı aşamalı olarak kaldırması öngörülmekte.
