ABD ve İran arasında savaşı sonlandıran 14 maddelik tarihi mutabakat zaptı, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda uzaktan imzalanarak resmen yürürlüğe girdi. İsviçre'deki imza töreni iptal edilirken, taraflar yarın Bürgenstock'ta ilk tur müzakereler için masaya oturuyor.
Günlerdir küresel kamuoyunun kilitlendiği ABD-İran mutabakat metni, iki ülke liderinin imzasıyla nihai halini aldı.
İSVİÇRE'DE İMZA TÖRENİ YOK, İMZALAR DİJİTAL ATILDI
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, mutabakat zaptının İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalandığını duyurdu. Fiziksel bir imza töreni düzenlenmeyeceğini açıklayan Bekayi, şunları söyledi:
"Mutabakat zaptı iki ülkenin devlet başkanları tarafından bizzat imzalandığından, onu ihlal etmenin maliyeti çok daha yüksek olacaktır. Geçmişteki deneyimlerimizden yola çıkarak bunun böyle olmasını tercih ettik."
TRUMP İMZAYI MACRON İLE YEMEKTE ATTI
Trump ise imzayı G7 Liderler Zirvesi kapsamında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yediği akşam yemeği sırasında attı.
İsviçre Dışişleri Bakanlığı, iptal edilen imza töreninin ardından heyetlerin 19 Haziran Bürgenstock kasabasında bir araya geleceğini açıkladı.
Yapılan resmi açıklamada, "Mevcut durum, ABD ve İran'ın arabulucu ülkeler Pakistan ve Katar ile sürece dahil diğer ülkelerle birlikte yarın Bürgenstock'ta anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ilk müzakereleri gerçekleştirmek üzere bir araya gelmesidir" denildi.
Anlaşma kapsamında başlayacak 60 günlük müzakere sürecinde nükleer program ve yaptırımlar masaya yatırılacak. Karmaşık başlıklar nedeniyle bu sürenin uzatılabileceği ileri sürüldü.
Mutabakat metninin detaylarına ilişkin bilgi veren Sözcü Bekayi, İran'ın bölgedeki müttefiklerini yalnız bırakmadığına da vurgu yaptı:
"Bizim için Lübnan'da ateşkes ve savaşın sona ermesi, İran kadar önemliydi. Mutabakat zaptının birinci bölümünde Lübnan'ın adı üç kez geçmektedir. Lübnan'ın toprak bütünlüğüne ve ulusal egemenliğine saygı yer almaktadır. Bu anlaşma geçmişi unuttuğumuz anlamına gelmez. Ağır bedeller ödeyerek öğrendiğimiz dersler hatırımızda. Şimdi işimiz daha zor, karşı tarafı taahhütlerine uymaya mecbur bırakmalıyız."
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise mutabakat sonrası deniz ticareti ve stratejik dengelere ilişkin ABD yönetimine güvenmediklerini yineledi:
"Savaşın ortasında söylemiştim, bugün de aynı görüşteyim: Hürmüz Boğazı artık asla eski koşullarına dönmeyecek. Uluslararası hukuk çerçevesinde boğazlara kıyısı bulunan ülkelerin hakları vardır. Bundan böyle sunacağımız hizmetler karşılığında gemilerden ücret alınacak."
Kalibaf ayrıca, metinde İran'a ödenecek 300 milyar dolarlık savaş tazminatının "yeniden imar ve ekonomik kalkınma" adı altında yer aldığını belirterek, sürecin tamamen "adım karşılığında adım" ilkesine göre (13. madde) ilerleyeceğini, ABD adım atmadığı takdirde İran’ın da yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini iletti.
