İş hayatında sıklıkla karşılaşılan "yerine imza atma" veya "yerine kart okutma" gibi eylemlerin hukuki sonuçlarına dair Yargıtay’dan emsal niteliğinde bir karar geldi. İşyerinde bulunmayan bir personelin giriş kartını okutarak onu çalışıyormuş gibi gösteren 18 yıllık personel şefi, tazminatsız şekilde işten çıkarıldı. Yerel mahkeme işçiyi haklı bulsa da, son sözü söyleyen Yargıtay milyonlarca çalışana uyarı niteliğinde bir karara imza attı.
18 YILLIK ÇALIŞAN İLE İŞVEREN MAHKEMELİK OLDU
Olay, aynı fabrikada yaklaşık 18 yıl boyunca personel şefi olarak görev yapan K.B.'nin işten çıkarılmasıyla başladı. İş akdinin haksız yere feshedildiğini savunan K.B., soluğu İş Mahkemesi'nde aldı.
Davacı personel şefi, çalışma hayatı boyunca her gün 08.30 ile 23.00 saatleri arasında mesai yaptığını belirterek, ödenmeyen fazla mesai ücretleri ile birlikte kıdem ve ihbar tazminatlarının tarafına ödenmesini talep etti.
Davalı işveren tarafı ise mahkemedeki savunmasında, işten çıkarma işleminin haklı nedene dayandığını belirtti. İşverenin beyanına göre; K.B., kendi sorumluluğu altında çalışan personellerden birinin işyerinde olmadığı halde giriş kartını okutarak o kişiyi çalışıyormuş gibi göstermişti. İşveren, bu eylemin aralarındaki güven ilişkisini zedelediğini ve şirketi yanıltmaya yönelik olduğunu ifade etti.
İŞ MAHKEMESİ VE İSTİNAF: ZARAR SOMUT DEĞİL TAZMİNAT ÖDENMELİ
İlk derece mahkemesi konumundaki İş Mahkemesi, dosyayı inceledikten sonra işverenin fesih gerekçesini yetersiz buldu. Sabah gazetesinde yer alan dava detaylarına göre, yerel mahkemenin kararında şu ifadelere yer verildi:
- Davacının eylemiyle işvereni nasıl bir zarara uğrattığı somut bir şekilde ortaya konulamamıştır.
- Davacının işyerindeki 18 yıllık kıdemi ve geçmişte benzer mahiyette bir eyleminin bulunmaması göz önüne alınmalıdır.
- Bu durum tek başına güven sarsıcı mahiyette değerlendirilemez. İşlemin geçerli fesih olup olmadığı tartışılabilecek olsa da, haklı feshi gerektirecek boyutta olmadığı ortadadır.
Bu gerekçelerle yerel mahkeme, davacı işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığına hükmetti. İşveren tarafı bu kararı İstinaf'a (Bölge Adliye Mahkemesi) taşıdı ancak Bölge Adliye Mahkemesi de İş Mahkemesi'nin verdiği kararı onayladı.
YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ DEVREYE GİRDİ: FESİH HAKLI
Yerel mahkeme ve İstinaf kararlarının ardından davalı işveren dosyayı Yargıtay'a taşıdı. Temyiz başvurusunu inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin verdiği kararı oy birliği ile bozarak emsal bir karara imza attı.
Yargıtay, personel şefinin işyerinde olmayan bir başka çalışanın kartını işyerindeymiş gibi okuttuğunun sabit olduğunu hatırlatarak, eylemin işvereni yanıltmaya yönelik olduğuna dikkat çekti.
YARGITAY'IN EMSAL KARARININ GEREKÇELERİ
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin oy birliği ile aldığı bozma kararında, işçi ve işveren ilişkilerindeki doğruluk ilkesine vurgu yapılarak şu ifadelere yer verildi:
- Söz konusu kart okutma eylemi, doğruluk ve bağlılığa uymayan bir davranıştır. Bu davranış nedeniyle işverenin herhangi bir zarara uğraması şart değildir.
- Kaldı ki, işyerinde olmadığı hâlde çalışmış gibi kartı okutulan işçiye, çalışmadığı süreler için ücret ödenmesi söz konusudur.
- Bu durumda davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshedildiği kabul edilmelidir. Kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabul edilmesi hatalıdır.
Yargıtay, bu gerekçeler ışığında Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına kesin olarak karar verdi. Bu kararla birlikte, işyerinde başkasının yerine kart okutan çalışanların tazminatsız şekilde işten çıkarılmasının önü hukuken tamamen açılmış oldu.
Bu haber ilginizi çektiyse, iş hukuku ve çalışan hakları konusunda daha fazla emsal karar hakkında bilgi almak ister misiniz?
