EVRİM KÜÇÜK
Ortadoğu’da çatışmalar yeniden şiddetlenirken alüminyum piyasası bu kez çok daha sakin bir tablo sergiliyor. Haziran ayında ton başına 3.900 dolara dayanan Londra Metal Borsası (LME) alüminyum fiyatı bu hafta 3.180 dolar civarında işlem görüyor. Böylece fiyatlar zirvesine göre yaklaşık 700 dolar, yani yüzde 17 gerilemiş durumda.
İran saldırılarının ardından Körfez’deki iki büyük izabe tesisinin zarar görmesi ve lojistikte yaşanan aksaklıklar küresel tedarik zincirinde yıllık ölçekte bazda 2 milyon tonun üzerinde üretim kaybına yol açtı. Uluslararası Alüminyum Enstitüsü verilerine göre Körfez ülkelerinde üretim yılın ilk yarısında yüzde 20 gerilerken, bazı tesisler halen tam kapasiteye dönemedi.
Buna rağmen piyasa, üretim açığının alternatif kaynaklarla telafi edilebileceğine giderek daha fazla inanıyor.
Çin ve Endonezya devreye girdi
Piyasalardaki iyimserliğin temel nedeni Çin ve Endonezya’nın hızla artan üretimi oldu. Çin’de düşük alümina maliyetleri ve yüksek metal fiyatları sayesinde izabe tesisleri yaklaşık yüzde 99 kapasite kullanım oranıyla çalışıyor. Dünya Metal İstatistik Bürosu (WBMS) verilerine göre ülkenin yarı mamul alüminyum ihracatı yılın ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 artarken, mayıs ayındaki 595 bin tonluk sevkiyat Kasım 2024’ten bu yana en yüksek aylık seviyeye ulaştı.
Endonezya ise Çin yatırımlarıyla küresel alüminyum ticaretinde hızla yükselen yeni oyuncu konumuna geldi. Ülkenin birincil alüminyum ihracatı 2024’teki 155 bin tondan 2025’te 511 bin tona çıkarken, bu yılın ilk beş ayında da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 58 büyüdü. Devam eden projelerin tamamlanması halinde yıllık 13 milyon tonluk yeni kapasite devreye girebilecek.
Tahminler aşağı çekildi
Arz görünümdeki iyileşmeye paralel olarak fiyat beklentileri aşağı yönlü revize ediliyor. Örneğin, ING, 2026’nın ikinci yarısında LME alüminyum fiyatlarının 3.100-3.200 dolar/ton bandında seyretmesini bekliyor. 2027’nin ilk çeyreği için ortalama 3.000 dolar tahmini yapılırken, sonraki çeyreklerde fiyatların sırasıyla 2.900, 2.850 ve 2.800 dolar seviyelerine gerilemesi öngörülüyor.
Asya fiziki piyasaları daha temkinli
Vadeli piyasalarda savaşın yarattığı risk algısı büyük ölçüde ortadan kalkmış görünse de fiziksel metal piyasasında aynı rahatlık henüz oluşmadı. Körfez'deki tesislerin tam kapasiteye dönememesi, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz çevresindeki lojistik risklerin sürmesi ile Avrupa'daki stokların ne kadar süre daha piyasayı destekleyebileceğine ilişkin belirsizlikler, fiziksel primleri yüksek tutuyor. Avrupa'da gümrüksüz fiziksel alüminyum primi ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın başlamasından bu yana yüzde 65 yükselirken, Japonya primi ise iki katından fazla arttı. Bu durum fiziksel metal arzına yönelik temkinli yaklaşımın sürdüğünü gösteriyor.
