Kerkük Valisi ve Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı Mehmet Seman Ağa, yeni Irak hükümetinde Türkmenlerin bakanlıkla temsil edilmesinin beklendiğini açıkladı. Ankara'da Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) tarafından düzenlenen “Kerkük'te Türkmen Vali Dönemi ve Irak'ta Türkmen Temsiliyeti” başlıklı panelde konuşan Ağa, “Türkmen Cephesi'ne bakanlık verilecek çünkü bu sizin hakkınız” mesajını aldıklarını söyledi.
Türkmenlerin belirli bir makamın peşinde olmadığını vurgulayan Ağa, "Petrol Bakanlığı, Maliye Bakanlığı peşinde değiliz. Bizim hedefimiz bir bakanımızın olması. O bakan, Telafer'den Mendeli'ye kadar Türkmeneli'nin sesi olacak, bölgemizin sıkıntılarını ve projelerini kabineye taşıyacak." dedi.
Irak'ta Türkmenlerin yıllardır eksik temsil edildiğini belirten Ağa, yalnızca bir bakanlık değil, genel müdürlük ve bakan yardımcılığı düzeyinde de temsil talep ettiklerini ifade etti. "Biz sadece bakan mı alacağız? Hayır. Genel müdürlük de istiyoruz, bakan vekillikleri de istiyoruz. Bunun için de çalışmalar yürütüyoruz." diye konuştu.
Bağdat'ta yürütülen hükümet görüşmelerine ilişkin bilgi veren Ağa, çok sayıda siyasi liderle temas halinde olduklarını söyledi. Yargıtay Başkanı Faik Zeydan, eski Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani, yeni Başbakan Ali ez-Zeydi, Nuri el-Maliki, Ammar el-Hekim ve Muhammed Halbusi ile görüştüğünü aktaran Ağa, “Hepsinin bize söylediği tek bir şey var. Türkmen Cephesi'ne bakanlık verilecek. Çünkü bu sizin hakkınız. Kazanan listesiniz.” ifadelerini kullandı.
Masada birkaç farklı seçeneğin bulunduğunu belirten Ağa, aileden sorumlu devlet bakanlığı, illerden sorumlu devlet bakanlığı ve parlamentodan sorumlu devlet bakanlığı üzerinde durulduğunu söyledi.
Ağa, özellikle illerden sorumlu devlet bakanlığının Türkmenler açısından önemli olduğunu belirterek, “Kerkük Valiliği Türkmenlerdeyken böyle bir bakanlık çok faydalı olacaktır. İkisi birlikte Kerkük'te çok güzel işlere imza atabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
‘IRAK’IN ÇİMENTOSU OLDUK’
Konuşmasında Türkmenlerin Irak'taki konumuna da değinen Ağa, Türkmenlerin hiçbir zaman ülkenin parçalanmasına yönelik girişimlerin içinde yer almadığını söyledi.
"Biz Irak'ın çimentosu olduk." diyen Ağa, Türkmeneli coğrafyasının kuzeyindeki Kürtlerle güneyindeki Arap toplulukları arasında doğal bir köprü oluşturduğunu belirtti.
Türkmenlerin tarih boyunca çeşitli asimilasyon politikalarına maruz kaldığını ifade eden Ağa, “Demografik değişimlere maruz kaldık. Ama ayakta kaldık ve mücadele ettik.” dedi.
Buna rağmen Türkmenlerin Irak devletine bağlılığını koruduğunu vurgulayan Ağa, "Biz hiçbir zaman Irak kimliğini taşımaktan utanmadık. Tam tersine şeref duyduk. Memleketimize, devletimize sahip çıktık." ifadelerini kullandı.
Türkmenlerin Irak'ın üçüncü asli unsuru olduğunu söyleyen Ağa, "Türkmenlere hakları tanınmalı. Biz bu ülkenin kurucu unsurlarından biriyiz. Kerkük'te de asli unsuruz." diye konuştu.
Türkiye ile olan ilişkilerin de yanlış yorumlanmaması gerektiğini belirten Ağa, "Türkmenler hiçbir zaman Türkiye ile olan soydaşlık bağını Irak'ı bölmek için kullanmadı. Tam tersine Türkiye'nin desteğini bütün Irak halkının yararına değerlendirdi." dedi.
Türkiye'nin terörle mücadele dönemlerinde, DEAŞ saldırılarında ve Covid-19 salgını sırasında Irak'a verdiği desteği hatırlatan Ağa, "AFAD, TİKA, Kızılay ve diğer kurumlar yalnızca Türkmenlere değil, Kürtlere, Araplara, Hristiyanlara da destek verdi." ifadelerini kullandı.
‘İKNA ETMEK ÇOK ZORDU’
Panelde Kerkük Valiliği görev süresine ilişkin soruları da yanıtlayan Ağa, kentteki yönetim paylaşımına ilişkin ayrıntılar verdi.
2023 seçimlerinden sonra valiliğin önce Araplar, ardından Kürtler tarafından yürütüldüğünü belirten Ağa, "Şimdi bizim süremiz geldi. Türkmenlerin süresi. Bizim orada konuştuğumuz şey saklı değil çünkü bu bir anlaşmadır. Nisan ayına kadar yöneteceğiz." dedi.
Valiliğin dönüşümlü bir sistem çerçevesinde yürütüldüğünü belirten Ağa, "Anlaşma bozulmasın diye biz Nisan ayına kadar görevimizi sürdüreceğiz. Valilik bir yılını tamamladıktan sonra teslim edilecek." ifadelerini kullandı.
Kerkük'teki siyasi uzlaşının kolay sağlanmadığını da söyleyen Ağa, "Bu isimlerle anlaşmak çok zordu, ikna etmek de çok zordu." dedi ancak görüşmelerin ayrıntılarına girmedi.
Irak'ta yeni bir siyasi denge oluştuğunu belirten Ağa, Şii, Sünni ve Kürt siyasi aktörler arasında yeni bir ittifak zemininin ortaya çıktığını, Türkmenlerin ise bütün taraflarla ilişki kurmaya çalıştığını söyledi.
"KYB ile anlaştık diye KDP'yi bırakmıyoruz." diyen Ağa, "KDP de bizim stratejik müttefikimizdir. Farklı dosyalarda farklı taraflarla çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.
TELAFER'E SANAYİ BÖLGESİ PLANI
Ağa'nın üzerinde durduğu bir diğer konu ise Kalkınma Yolu Projesi oldu.
Projeyi Irak için "hayati" olarak nitelendiren Ağa, "Kalkınma Yolu yalnızca Türkiye için önemli değil. Irak'ı tamamen farklı bir boyuta taşıyacak bir projedir." dedi.
Basra'dan başlayıp Türkiye üzerinden dünyaya açılacak ulaştırma koridorunun Irak ekonomisine büyük katkı sağlayacağını belirten Ağa, Kerkük Valiliği olarak projeye destek verecek çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Bu kapsamda Basra Valisi Esad el-İdani ile görüştüklerini aktaran Ağa, "Basra'dan Kerkük'e, Kerkük'ten Musul'a ve oradan Türkiye'ye uzanacak bir otoyolun açılması gerektiğini düşünüyoruz." dedi.
Türkmenlerin yoğun olarak yaşadığı Telafer için de yeni projeler üzerinde çalıştıklarını açıklayan Ağa, Türkiye ziyaretinde OSTİM yetkilileriyle görüştüklerini belirtti.
"Ortadoğu'nun en büyük sanayi bölgelerinden birini Telafer'de kurmak istiyoruz." diyen Ağa, projenin hayata geçmesi halinde göç eden Türkmenlerin yeniden memleketlerine dönerek iş bulabileceğini söyledi.
Telafer'deki en büyük sorunun altyapı eksikliği olduğunu ifade eden Ağa, "İnsanlar dönüyor ama iş olmadığı için tekrar göç etmek zorunda kalıyor. Biz bu sorunu çözmek istiyoruz." diye konuştu.
Türkiye'de yaşayan Türkmenlere de çağrıda bulunan Ağa, "Türkmenler önce toprağına sahip çıkmalı. Ben Telaferlileri Telafer'de görmek istiyorum. Dava mücadelesi o topraklarda olur." dedi.
