Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, 2026 Hukukun Üstünlüğü Raporu’nu yayımladı. Raporda, üye ülkelerde hukukun üstünlüğü alanında ilerleme kaydedildiği ancak özellikle Macaristan başta olmak üzere bazı ülkelerde yapısal sorunların devam ettiği ifade edildi.
Raporda, reform süreçlerinin genel olarak olumlu ilerlediği belirtilirken, Macaristan, Slovakya, Bulgaristan, Romanya ve Malta’da yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele ile kurumsal denge ve denetim mekanizmalarına ilişkin ciddi eksikliklerin sürdüğü vurgulandı.
AB’nin ekonomik rekabet gücü, demokratik dayanıklılığı ve Tek Pazar’ın sağlıklı işleyişi açısından hukukun üstünlüğünün temel öneme sahip olduğuna dikkat çekilen raporda, geçen yıl üye ülkelere sunulan tavsiyelerin yüzde 47’sinin tamamen veya kısmen hayata geçirildiği belirtildi.
Bununla birlikte reformların ülkeler arasında farklı hızlarda ilerlediği kaydedilen raporda, yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele, medya özgürlüğü ile denge ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
MACARİSTAN EN FAZLA ELEŞTİRİLEN ÜLKE OLDU
Raporda en kapsamlı eleştirilerin yöneltildiği ülke Macaristan oldu.
Macaristan’da başsavcının seçilme yönteminin siyasi müdahale riski taşıdığı belirtilirken, üst düzey yolsuzluk soruşturmaları ve mahkumiyet kararlarında yeterli ilerleme sağlanamadığı ifade edildi.
Ayrıca, AB bütçesinin korunmasına yönelik Koşulluluk Mekanizması kapsamındaki tedbirlerin yürürlükte olduğu ve AB Anlaşması’nın 7’nci maddesi kapsamında başlatılan sürecin devam ettiği hatırlatıldı.
DİĞER ÜLKELERDE DE YAPISAL SORUNLAR SÜRÜYOR
Raporda, Slovakya’da geçen yıl yürürlüğe giren ceza hukuku reformlarının yolsuzlukla mücadele açısından endişe yaratmaya devam ettiği, yüksek düzey yolsuzluk soruşturmalarının azaldığı ve başsavcının geniş yetkilerini koruduğu belirtildi.
Bulgaristan’da Yargı Kurulunun yapısına ilişkin uzun süredir devam eden sorunların çözülemediği, hakimlerin geçici görevlendirilmesi uygulamasının yargı bağımsızlığını olumsuz etkileyebileceği ve üst düzey yolsuzluk davalarında yeterli sonuç alınamadığı kaydedildi.
Raporda, Romanya’da hakimlerin disiplin süreçleri nedeniyle baskı hissetmeye devam ettiği, zaman aşımı kararları nedeniyle çok sayıda yolsuzluk dosyasının kapandığı ifade edildi.
Malta’da ise başyargıcın atanmasına yönelik reformların tamamlanmadığı, yolsuzlukla mücadele kurumlarının kapasitesinin sınırlı kaldığı ve üst düzey yolsuzluk davalarında güçlü bir mahkumiyet sicilinin henüz oluşmadığı belirtildi.
Öte yandan raporda, Belçika, Portekiz, İtalya ve Hırvatistan’da uzun yargılama süreleri ile mahkemelerin iş yükünün önemli sorunlar arasında yer aldığı, Çekya’da yargının dijitalleşme sürecinde gecikmeler yaşandığı, Estonya’da ise yargı üzerindeki iş yükünün devam ettiği ifade edildi.
