Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) hesaplamalarına dayanarak yayımladığı 2025 yılı Satın Alma Gücü Paritesi (SGP) geçici sonuçları, Türkiye’nin Avrupa Birliği ortalamasına göre gelir ve tüketim düzeyinde gerileme yaşadığını ortaya koydu. Verilere göre Türkiye’nin kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksi 2024’te 72 iken 2025 yılında 67’ye düştü. Böylece Türkiye’nin kişi başına gelir seviyesi, AB ortalamasının yüzde 28 altından yüzde 33 altına geriledi.
Satın alma gücü paritesi, ülkeler arasındaki fiyat farklılıklarını ortadan kaldırarak ekonomik büyüklüklerin ve yaşam standartlarının karşılaştırılmasına imkan tanıyor. Eurostat’ın çalışmasında 27 AB ülkesi, İsviçre, Norveç ve İzlanda’nın yer aldığı EFTA ülkeleri ile Türkiye’nin de aralarında bulunduğu aday ülkeler değerlendirildi.
KİŞİ BAŞINA GELİRDE GERİLEME
AB ortalamasının 100 kabul edildiği endekste Türkiye’nin 67 puanlık değeri, Avrupa ortalamasının oldukça altında kaldı. Karşılaştırmada en yüksek kişi başına GSYH endeksi 239 ile Lüksemburg’da ölçülürken, onu 238 ile İrlanda takip etti. En düşük değer ise 36 ile Bosna-Hersek’te kaydedildi. Türkiye, 2024 yılında 72 olan endeks değerini 2025’te 67’ye düşürerek Avrupa ortalamasından daha da uzaklaştı.
Veriler, Türkiye’nin kişi başına gelir düzeyinin Bulgaristan ve Yunanistan’ın da gerisinde kaldığını gösterdi. Eurostat sıralamasında Türkiye, aday ülkeler arasında Karadağ’ın üzerinde yer alsa da AB ülkelerinin tamamına yakınının altında kaldı.
TÜKETİM DÜZEYİNDE DE DÜŞÜŞ YAŞANDI
Hanehalklarının satın aldığı mal ve hizmetlerin yanı sıra eğitim ve sağlık gibi kamu hizmetlerini de kapsayan kişi başına fiili bireysel tüketim endeksi, tüketicilerin refah düzeyini ölçmede daha uygun göstergelerden biri olarak kabul ediliyor. Türkiye’nin bu göstergedeki değeri 2024 yılında 71 iken 2025 yılında 70’e geriledi.
Karşılaştırmada en yüksek fiili bireysel tüketim düzeyi 145 ile Lüksemburg’da, en düşük değer ise 44 ile Bosna-Hersek’te görüldü. Türkiye’nin 70 puanlık seviyesi, Avrupa Birliği ortalamasının oldukça altında kalırken Yunanistan, Bulgaristan ve Letonya gibi ülkelerin de gerisinde yer aldı.
TÜRKİYE AVRUPA’NIN EN UCUZ ÜLKELERİ ARASINDA KALDI
Raporda yer alan fiyat düzeyi endeksi sonuçları ise Türkiye’nin Avrupa’ya kıyasla düşük fiyat seviyesini koruduğunu gösterdi. Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 2024 yılında 51 iken 2025 yılında 52 oldu. Endeksin 100’ün altında olması, ilgili ülkenin karşılaştırıldığı ülke grubuna göre daha düşük fiyat seviyesine sahip olduğunu ifade ediyor.
Buna göre AB ülkelerinde 100 avroya satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepeti Türkiye’de 52 avro karşılığı Türk lirası ile satın alınabiliyor. Başka bir ifadeyle Türkiye, gelir ve tüketim göstergelerinde AB ortalamasının gerisinde kalırken fiyat seviyeleri bakımından Avrupa’nın en düşük maliyetli ülkeleri arasında bulunmayı sürdürdü.
